Mülllit, atmosferik basınçta alümina–silis (Al₂O₃–SiO₂) ikili sisteminin tek kararlı ara fazı olup genel formülü Al₄₊₂ₓSi₂₋₂ₓO₁₀₋ₓ (x ≈ 0,2–0,9) olan, yaygın olarak 3Al₂O₃·2SiO₂ (3/2-müllit, x ≈ 0,25, ~%60 mol Al₂O₃) veya 2Al₂O₃·SiO₂ (2/1-müllit, x ≈ 0,40) olarak basitleştirilen, IMA sembolü Mul, Strunz sınıflandırması 9.AF.20, uzay grupları Pbnm ve Pnnm, birim hücre a = 7,5785 Å, b = 7,6817 Å, c = 2,8864 Å (Z = 1), Mohs sertliği 6–7, özgül ağırlığı 3,11–3,26 g/cm³ olan ortorombik alüminyum silikat mineral ve yüksek performanslı teknik seramiktir; kristal yapısı, c eksenine paralel kenar paylaşımlı AlO₆ oktahedral zincirlerinin (Al,Si)O₄ tetrahedral zincirlerle çapraz bağlandığı ve yük dengelenmesi için oksijen boşluklarının oluştuğu bir yapıdan oluşmaktadır.
Mülllit, doğada son derece nadirdir (ilk kez 1924'te İskoçya, Isle of Mull'dan tanımlanmıştır; Almanya Eifel Bellerberg ve İtalya Val Sissone dahil dünya genelinde yalnızca birkaç lokalitede bilinmektedir), ancak kaolin, kiyanitin, andalüzit, sillimanitin, boksit, alümina ve silis dahil alümino-silikat ham maddelerinin 1.100–2.000°C'de fırınlanması veya eritilmesiyle endüstriyel ölçekte büyük miktarlarda üretilmektedir; çelik, cam, seramik, petrokimya ve havacılık endüstrileri için düşük termal genleşme (4,5–5,4×10⁻⁶/°C), yüksek erime noktası (1.840°C), mükemmel termal şok direnci, yüksek sıcak yük taşıma mukavemeti, düşük termal iletkenlik ve asit metalli curuflarında iyi kimyasal kararlılık kombinasyonuyla en önemli refrakter oksit fazıdır.
Mülllit, toplu sentetik müllit seramik malzemenin endüstriyel kullanımı için GHS kapsamında Sınıflandırılmamış olarak değerlendirilmektedir; standart partikül solunumu önlemlerini gerektiren bir rahatsız edici tozdur; kristal silis (kuvars, kristobalit) ticari kalitelerde safsızlık olarak bulunabilmekte olup geçerli silis OEL mevzuatı kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.
Kimyasal Formül: Al₆Si₂O₁₃ (3Al₂O₃·2SiO₂, ideal 3/2-müllit)
IMA Sembolü: Mul
Strunz Sınıflandırması: 9.AF.20
Moleküler Ağırlık: 426,05 g/mol
PubChem CID: 12880061
Eşanlamlılar: Müllit-alfa, Porselenit (porsölanit), Porsölanit (müllit içeren termik metamorfik kaya tipi), 3Al₂O₃·2SiO₂, 2Al₂O₃·SiO₂, Al₆Si₂O₁₃, Al₄₊₂ₓSi₂₋₂ₓO₁₀₋ₓ, Sinterlenmiş müllit, Eritilmiş müllit, Reaksiyon mülliti, Kimyasal müllit, EINECS 215-113-2, EC 215-113-2, MP 40-02, PubChem CID 12880061
Alümina ve silikadan oluşan Mullite, ideal olarak 3Al₂O₃·2SiO₂ bileşimine sahiptir.
Al₆Si₂O₁₃ stokiyometrik formülü de Mullite’i göstermek için yaygın olarak kullanılır.
İdeal stokiyometrik Mullite yaklaşık %71,8 alümina ve %28,2 silikadan oluşur.
Katı çözelti, kalıntı cam fazı ve küçük safsızlıklar nedeniyle ticari Mullite bileşimi değişebilir.
İkili alümina-silika sistemi içerisinde Mullite, termodinamik olarak kararlı tek ara kristal fazı temsil eder.
Ortorombik kristal yapı, Mullite’e karakteristik atomik düzenini kazandırır.
Doğal oluşumları nadir olduğu için endüstriyel Mullite’in büyük bölümü sentetik olarak üretilir.
Kontrollü üretim, sentetik Mullite’in tutarlı bileşim, saflık ve parçacık özelliklerine sahip olmasını sağlar.
Kyanite, andalusit veya sillimanitin kalsinasyonu, silika bakımından zengin bir fazla birlikte Mullite oluşturabilir.
Kaolin ve boksit karışımları da Mullite üretimi için ekonomik ham maddeler sağlar.
Yüksek saflıktaki alümina ve silikanın yüksek sıcaklıklarda ısıtılması Mullite üretimi için başka bir yöntem sunar.
Sinterleme ve elektrik fırınında ergitme, farklı yoğunluk ve mikroyapılara sahip Mullite kaliteleri üretir.
Mullite oluşumu sırasında sıklıkla iğne biçimli kristaller gelişir.
Birbirine kenetlenen kristaller, Mullite bazlı seramiklere gelişmiş dayanım ve yapısal bütünlük kazandırır.
Yaklaşık 1.840°C’lik erime sıcaklığı Mullite’e mükemmel refrakterlik sağlar.
Yüksek termal kararlılık, Mullite’in uzun süre yüksek sıcaklığa maruz kaldığında kullanışlı özelliklerini korumasına olanak tanır.
Düşük termal genleşme, ısıtma ve soğutma sırasında Mullite’te oluşan boyutsal değişiklikleri sınırlar.
Sınırlı boyutsal değişim, Mullite’in tekrarlanan termal döngülere dayanmasına yardımcı olur.
Güçlü termal şok direnci sayesinde hızlı sıcaklık değişimleri Mullite’te daha az çatlamaya neden olur.
Sık ısıtma ve soğutma gerçekleşen fırınlar, Mullite bileşenlerinden yararlanır.
Düşük termal iletkenlik, Mullite’in refrakter yapılar içerisindeki ısı transferini azaltmasını sağlar.
Yalıtım tuğlaları ve termal bariyerler, ısı yönetimi performansını geliştirmek için Mullite kullanabilir.
Yüksek sıcaklık dayanımı, Mullite’in yüksek sıcaklıklarda mekanik yükleri taşımasına yardımcı olur.
Sürünme direnci, Mullite’in uzun süreli yüksek sıcaklık kullanımı sırasında yavaş deformasyonu sınırlandırmasını sağlar.
Kimyasal kararlılık, Mullite’i birçok korozif fırın atmosferine ve erimiş malzemeye karşı korur.
Düşük gaz geçirgenliği, yoğun Mullite’in zorlu proses ortamlarında kullanılmasını destekler.
Refrakter tuğlalar, harçlar, dökülebilir refrakterler ve fırın astarları yaygın olarak Mullite içerir.
Çelik, cam, seramik, çimento ve kimyasal proses endüstrileri yüksek sıcaklık ekipmanlarında Mullite kullanır.
Cam ergitme fırınları; brülör bloklarında, rejeneratör tuğlalarında, geçiş kanallarında ve üst yapılarda Mullite kullanır.
Termal şoka ve kimyasal etkiye karşı direnç, Mullite’i cam üretim ortamlarında değerli kılar.
Fırın rafları, pişirme plakaları, kirişler ve diğer fırın mobilyaları Mullite kullanılarak üretilebilir.
Boyutsal kararlılık, Mullite fırın mobilyalarının seramik ürünleri aşırı eğilme olmadan desteklemesini sağlar.
Fırın tüpleri ve termokupl koruma kılıfları sıklıkla Mullite kullanır.
Elektriksel yalıtım ve ısı direnci, Mullite’i yüksek sıcaklık sensörlerinin korunması için uygun hâle getirir.
Potalar, ısıtıcı destekleri ve refrakter laboratuvar bileşenleri Mullite’ten üretilebilir.
Erimiş metal işleme sistemleri de filtrelerde, nozullarda ve döküm bileşenlerinde Mullite kullanır.
Elektrik ve elektronik seramikler Mullite’in yalıtkan davranışından yararlanır.
Mullite, yüksek sıcaklıklarda elektriksel direnci kullanışlı boyutsal kararlılıkla birleştirir.
Porselen ve teknik seramik bünyeler, kil ile alümina bakımından zengin malzemeler arasındaki pişirme reaksiyonları sırasında Mullite geliştirir.
Mullite miktarı ve morfolojisi, pişirilmiş seramik bünyelerin dayanımını önemli ölçüde etkiler.
Kordiyerit-Mullite kompozitleri, düşük termal genleşmeyi gelişmiş yüksek sıcaklık dayanımıyla birleştirir.
Korund-Mullite malzemeleri, yüksek sıcaklıklarda daha yüksek aşınma direnci ve yük taşıma kapasitesi sağlar.
Gözenekli Mullite, filtrasyon ortamı veya katalizör destek yapısı olarak görev yapabilir.
Kontrollü gözenek oluşumu, Mullite’in membranları ve gaz arıtma bileşenlerini desteklemesine olanak tanır.
Seramik matrisli kompozitler, oksidasyon direncini ve termal uyumluluğu geliştirmek için Mullite kullanabilir.
Termal bariyer ve havacılık araştırmaları da hafif, yüksek sıcaklık koruması için Mullite’i değerlendirmektedir.
Müllitin Kullanım Alanları:
Mülllit, çelik endüstrisi sıcak üfleme ocağı kontrol tuğlalarının birincil refrakter fazı olup refrakterlik, termal şok direnci ve yüksek sürünme direncinin kritik olduğu çelik yeniden ısıtma fırınlarında, çelik potası astarlarında, kayar kapılar, lans ve monolit dökme kütleler ile prefabrik şekillerde kullanılmaktadır; çelik sektörü tek büyük kullanıcıdır.
Mülllit, cam eritme tank fırınlarının portlarında, brülör bloklarında, kontrol tuğlalarında, çekme odası kaplamalarında ve üst yapısında yaygın biçimde kullanılmaktadır; termal şok direnci, yüksek sıcak mukavemet, cam eriyiğine karşı kimyasal direnç, sürünme direnci ve partikül taşıma direnci (cam kirlenmesinin son derece kritik olduğu düz cam üretiminde düşük Al₂O₃ toleransı nedeniyle önemlidir) temel değer verilen özelliklerdir.
Mülllit, yüksek fırınlama sıcaklıklarında boyutsal kararlılığı, termal şok direnci ve seramik bünyelerle uyumluluğu nedeniyle fırın tutucu tablalar, kaideler, makaralar ve raflar gibi seramik fırın mobilyasının standart malzemesidir.
Mülllit, elektriksel yalıtkan ve yüksek gerilimli yalıtkan bileşen (hacim direnci >10¹³ Ω·cm, 1 MHz'de dielektrik sabit 6,5, dielektrik mukavemet 9,8 ac-kV/mm) olarak termoçift koruma kılıflarında, fırın mufl borularında, yanma borularında, difüzyon fırın astarlarında, radyant fırın borularında ve elektronik substratlarda kullanılmaktadır.
Mülllit, termal şok direnci, kimyasal saldırı direnci ve sıcak yük mukavemetini gerektiren proses kapları, borular ve yapısal bileşenler için petrokimya ve alüminyum endüstrilerinde; havacılıkta silisyum karbür ve karbon elyaf kompozitler için koruyucu kaplamalar (EBC/TBC termal ve çevresel bariyer kaplamalar) ve potansiyel türbin motor bileşeni malzemesi olarak kullanılmaktadır.
Mülllit, geleneksel porselenler, taşçömlek ve teknik beyaz seramikte güçlendirici kristal fazı olarak in-situ oluşmaktadır; kaolin içeren bünyeler ~1.400°C'de fırınlanırken oluşan iğne biçimli, kilitli mülllit kristalleri çevreleyen camsı fazı güçlendirerek iyi fırınlanmış porselenin mekanik mukavemet, dayanıklılık ve termal şok direncini oluşturmaktadır.
Mülllit, kızılötesi (IR) geçirgen pencerelerde, bal peteği ısı değiştiricilerde, katalizör desteklerinde (dizel motor egzoz yönetimi için platin yerine sentetik analogu olarak), savunma ve havacılık uygulamalarında ve mükemmel işlenebilirliği, diğer ileri seramiklere göre düşük maliyeti ve yüksek sıcaklık kararlılığından yararlanan hassas işlenmiş bileşenlerde kullanılmaktadır.
Müllitin Faydaları ve Avantajları:
Mülllit, atmosferik basınçta SiO₂–Al₂O₃ ikili sistemindeki tek termodinamik olarak kararlı ara bileşiktir — bu eşsiz faz kararlılığı, erime noktasına (~1.840°C) kadar servis sıcaklığı aralığının tamamında parçalanmaya ve faz değişimine direncini sağlayarak metastabil seramik fazlarında karşılaşılmayan uzun vadeli kararlılık sunmaktadır.
Müllitin termal genleşme katsayısı (4,5–5,4×10⁻⁶/°C), alümina (~8×10⁻⁶/°C), kuvars ve kısmen kararlılaştırılmış zirkoniyadan belirgin biçimde daha düşük olup düşük termal iletkenliği (100°C'de 6,07 W·m⁻¹·K⁻¹; 1.400°C'de 3,89'a düşen) ile birleşerek mükemmel termal şok direnci sağlamakta ve mülliti hızlı sıcaklık döngüsüne maruz kalan uygulamalar için tercih edilen refrakter malzeme yapmaktadır.
Müllitin ham maddeleri (kaolin, sillimanit grubu mineraller, alümina, silis) diğer ileri seramik ham maddelerine kıyasla küresel ölçekte bol miktarda bulunmakta ve ekonomiktir; bu tedarik güvencesi ve maliyet-etkinlik, yüksek performans özellikleriyle birleşerek mülliti çelik ve cam endüstrilerinde hacim bazında baskın refrakter oksit seramiği haline getirmektedir.
~1.400°C'de sinterleme sırasında oluşan iğne biçimli mülllit kristalleri, seramik bünyelerini güçlendiren mekanik kilitli bir kristal ağı oluşturmakta; eğilme mukavemetini, basma mukavemetini artırmakta ve kırılma tokluğunu iyileştirmektedir — hem endüstriyel refrakter hem de ince porselen üretiminde kullanılan kendiliğinden güçlendirici bir mikroyapı etkisidir.
Müllitin Özellikleri:
Mülllit, prizmatik ila iğne biçimli (akiküler) kristaller halinde, renksiz ila soluk pembe, beyaz veya gri renkte görünür; parlaklık camımsıdır; saydam ila yarı saydamdır; Mohs sertliği 6–7; Knoop sertliği ~1.450; özgül ağırlık 3,11–3,26 (ölçülen), 3,17 (hesaplanan); {010} üzerinde belirgin dilim; doğal mineral ilk kez İskoçya, Isle of Mull'dan (tür yeri, 1924) tanımlanmıştır.
Sentetik müllit iki temel morfolojide bulunmaktadır: levha biçimi (düşük en-boy oranı) ve iğne biçimi (yüksek en-boy oranı); seramik bünyelerinde ~1.400°C'de oluşan iğne biçimli müllit mekanik olarak kilitlenmekte ve seramik bünyeyi güçlendirmektedir; yoğun sinterlenmiş mülllitin yoğunluğu ~3,2 g/cm³ (gözenekli bünyeler için ticari kalite 2,8 g/cm³); hava ortamında maksimum çalışma sıcaklığı 1.800°C'ye kadar.
Temel teknik özellikler: eğilme mukavemeti ~170–190 MPa; çekme mukavemeti ~132 MPa; basma mukavemeti 550–1.320 MPa; elastisite modülü 91–220 GPa; Poisson oranı 0,24; kırılma tokluğu KIC ~2,5 MPa·m¹/²; TGK 4,5–5,4×10⁻⁶/°C (20–1.400°C); termal iletkenlik 6,07 W·m⁻¹·K⁻¹ (100°C); özgül ısı ~250 J·kg⁻¹·K⁻¹; hacim direnci >10¹³ Ω·cm; dielektrik sabit 6,5 (1 MHz); dielektrik mukavemet 9,8 ac-kV/mm; kayıp faktörü 0,003 (1 kHz).
Müllitin kristal yapısı, c ekseni boyunca uzanan kenar paylaşımlı AlO₆ oktahedral zincirlerinin (Al,Si)O₄ tetrahedral zincirlerle çapraz bağlandığı yapıyla karakterize edilmekte; tetrahedral Si⁴⁺ yerine Al³⁺ geçişi sırasında yük dengelenmesi oksijen boşlukları ve T3O tetrahedral üçlü küme grupları oluşturmakta; üç Al bölgesi mevcuttur — iki bozuk tetrahedral ve bir oktahedral; yük dengeleyen katyonlar bulunmamakta; katı çözelti aralığı x ≈ 0,2–0,9 (~%55–90 mol Al₂O₃) olup anizotropi yüksek modül/iletkenlik/genleşme değerlerinin c ve b eksenleri boyunca farklı dağılımına yansımaktadır.
Müllitin Mineralojik ve Kimyasal Özellikleri:
Müllitin ideal stokiyometrik formülü Al₆Si₂O₁₃ (3/2-müllit, ağırlıkça %71,8 Al₂O₃, %28,2 SiO₂), moleküler ağırlığı 426,05 g/mol'dür; katı çözelti Al₄₊₂ₓSi₂₋₂ₓO₁₀₋ₓ (x ≈ 0,2–0,9) olarak ifade edilmektedir; başlıca üyeler: sillimanit (x = 0, Al₂SiO₅), stokiyometrik 3/2-müllit (x = 0,25), 2/1-müllit (x = 0,40, tipik ticari kalite) ve ι-alümina (x = 1); denge katı çözelti bileşimi sınırları %60–63 mol Al₂O₃ (1.600°C altında); PubChem CID 12880061; EINECS 215-113-2.
Mülllit, ortorombik simetriyle (mmm dipramidal sınıf, H-M sembolü 2/m 2/m 2/m) nezosilikatlara aittir; uzay grupları Pbnm ve Pnnm; birim hücre a = 7,5785 Å, b = 7,6817 Å, c = 2,8864 Å; Z = 1; optik özellikler biaksiyel (+); kırılma indeksleri nα = 1,642–1,653, nβ = 1,644–1,655, nγ = 1,654–1,679; çift kırılma δ = 0,012–0,026; 2V açısı 20°–50°.
Mülllit, zincir yapısından kaynaklanan güçlü özellik anizotropisi sergilemektedir: en yüksek boyutsal elastik sertlik c'ye paralel; maksimum termal iletkenlik c'ye paralel; en büyük termal genleşme b'ye paralel; en hızlı kristal büyüme ve korozyon c'ye paralel; ısı kapasitesi ve termal genleşmede 1.000–1.200°C arasındaki geri dönüşümlü anomaliler, tetrahedral katyonlar, köprü O atomları ve O boşluklarının dinamik bölge değişim süreçlerine atfedilmektedir.
Mülllit, erime noktasına kadar indirgeyici, oksidatif ve nötr atmosferlerde kararlıdır; asit metalik curuflarına dirençli ve çoğu asitte çözünmezdür; alümina, zirkoniya ve silis içeren sistemlerle uyumludur; ticari kalitelerdeki küçük safsızlıklar TiO₂, Fe₂O₃, alkaliler (Na₂O, K₂O, CaO) ve eşlik eden camsı fazda bulunan fazla SiO₂'yi içermektedir; ZrO₂ veya SiC kompozit katkısıyla kırılma tokluğu 7 MPa·m¹/²'ye çıkarılabilmektedir.
Müllitin Üretimi:
Sinterlenmiş müllit, kaolin, çin kili, pirofillit, alümina (Al₂O₃), silis (SiO₂), andalüzit, kiyanitin, sillimanit veya boksit gibi karıştırılmış alümino-silikat ham maddelerin yüksek sıcaklıklı katı hal difüzyon reaksiyonuyla (1.600–1.800°C'ye kadar) üretilmektedir; Al₂O₃ içeriği sinterleme sıcaklığını belirlemekte (ağırlıkça %73 Al₂O₃: ~1.600°C; %77: 1.800°C); sinterlenmiş müllit refrakterlerde ve körüklerde birincil formdur.
Eritilmiş müllit, ham maddelerin (Bayer alümina, eritilmiş silis, kuvars kumu, kristal kaya) elektrik ark fırınlarında 2.000°C üzerinde eritilmesiyle üretilmektedir; eritilmiş müllit tipik olarak ~%83 ağırlık Al₂O₃ içermekte (2/1-müllit bileşimine yakın), sinterlenmiş müllitten daha düşük safsızlık düzeyi ve daha iri, tanımlı mikroyapıya sahip olmaktadır; cam temas refrakteri, fırın mobilyası ve kabuk yapı uygulamalarında kullanılmaktadır.
Reaksiyon mülliti (kimyasal müllit), çözelti sol-jel işleme (Al ve Si öncülerinin atomik/moleküler düzeyde karıştırılması, 1.200–1.300°C'de müllit oluşumu), sprey piroliz ve kimyasal buhar biriktirme (CVD) gibi ileri sentez yollarıyla üretilmekte; ileri seramik ve elektronik uygulamalar için üstün mikroyapı saflığında homojen alt-mikron müllit tozları, lifler, kaplamalar ve yoğun örnekler vermektedir.
Mülllit, kaolin bazlı seramiklerin yüksek sıcaklıkta fırınlanması sırasında da in-situ oluşmaktadır (1.100°C üzerinde kiyanitin → müllit + silis; 1.450°C üzerinde andalüzit → müllit + silis; 1.600°C üzerinde sillimanit → müllit + silis); bu yol, mülliti güçlendirici kristal faz olarak içeren in-situ seramik bünyeler üretmektedir; ticari müllit üretimi küresel ölçekte milyonlarca ton olarak ölçülmektedir.
Müllit Malzeme Güvenlik Bilgi Formu (MGBF):
Müllitin Kullanımı:
Sentetik müllit seramik malzeme, toplu kullanım için GHS kapsamında Sınıflandırılmamış olarak değerlendirilmektedir; müllit tozu solunması standart mineral tozu kullanım önlemleriyle minimuma indirilmelidir; ticari kaliteler safsızlık olarak artık kristal silis (kuvars, kristobalit) içerebilmekte olup — SiO₂ içeriği değerlendirilerek geçerli OEL mevzuatı uygulanmalıdır (OSHA PEL 0,05 mg/m³ solunabilir kristal silis; ACGIH TLV 0,025 mg/m³).
Müllit seramik bileşenlerin işlenmesi, öğütülmesi ve kırılması sırasında ince toz oluşumundan kaçının; hava yoluyla iletilen toz kontrol edilemediğinde ıslak yöntemler, yerel egzoz havalandırması ve uygun solunum koruması kullanın; kullandıktan sonra elleri yıkayın; tozlu çalışma alanlarında yemek yemeyin, içmeyin veya sigara içmeyin.
Müllit GBF'si:
Müllitin Kararlılığı ve Reaktivitesi:
Kimyasal kararlılık:
Mülllit, tüm normal işleme ve servis koşullarında kimyasal olarak kararlıdır; atmosferik basınçta Al₂O₃–SiO₂ sisteminin tek termodinamik olarak kararlı fazıdır.
Mülllit, erime noktasına (~1.840°C) kadar oksidatif, indirgeyici ve nötr atmosferlerde kararlıdır; normal endüstriyel servis koşullarında faz değişimi, tehlikeli ayrışma veya kimyasal reaksiyon gerçekleşmez.
Reaktivite:
Mülllit, çoğu aside ve asit metalik curuflarına dirençlidir; seyreltik mineral asitlerde ve çoğu organik çözücüde çözünmez.
Çok yüksek sıcaklıklarda (>1.840°C) veya yüksek sıcaklıkta alkali akıslar (Na₂O, K₂O) veya bazı floridler varlığında müllit kısmen çözünebilir veya reaksiyona girebilir.
Kaçınılması gereken koşullar:
Yüksek sıcaklıkta (~1.000°C üzerinde) konsantre alkali çözeltiler ve alkali metal oksitler.
Konsantre hidroflorik asit (silikat yapılarını çözmektedir).
İşleme ve öğütme sırasında ince toz oluşumu.
Uyumsuz malzemeler:
Yüksek sıcaklıkta konsantre HF.
Çok yüksek sıcaklıkta güçlü alkali metal akıları.
Yüksek sıcaklıkta fosforik asit.
Tehlikeli ayrışma ürünleri:
Normal servis koşullarında tehlikeli ayrışma ürünü oluşmaz.
Silisyum açısından zengin bileşimlerde çok yüksek sıcaklıklarda faz dönüşümü sırasında kristal silis (kristobalit) oluşabilir.
Müllitin Kullanımı ve Depolanması:
Kullanım:
Seramik bileşenlerle kırılmayı ve seramik tozu oluşumunu önleyecek şekilde dikkatli kullanın.
İşleme, öğütme veya testere ile kesme sırasında ıslak yöntemler veya yerel egzoz havalandırması kullanın.
Kristal silis içeren toz mevcutsa uygun solunum koruyucu ekipman (P2/P95 veya üzeri) takın.
Kullandıktan sonra elleri yıkayın; tozlu çalışma alanlarında yemek yemeyin, içmeyin veya sigara içmeyin.
Depolama:
Güçlü asitler, bazlar ve aşırı nemden uzakta kuru koşullarda saklayın.
Seramik bileşenler: depolama ve nakliye sırasında mekanik darbeden ve termal şoktan koruyun.
Özel sıcaklık gereksinimi yok; yanıcılık, reaktivite veya nakliye tehlikesi bulunmamaktadır.
Müllit İçin İlk Yardım Önlemleri:
Soluma:
Etkilenen kişiyi temiz havaya taşıyın; solunum tahrişi devam ederse doktora başvurun.
Alümino-silikat seramik tozuna kronik mesleki maruziyette periyodik akciğer fonksiyon izlemi önerilmektedir; uzun vadeli sağlık riski için kristal silis içeriğini değerlendirin.
Cilt teması:
Suyla yıkayın; seramik tozu birincil cilt tahrişi değildir.
Göz teması:
Birkaç dakika suyla durulayın; tahriş devam ederse doktora başvurun.
Yutulması:
Ağzı suyla çalkalayın; müllitin oral akut toksisitesi çok düşüktür; büyük miktarlar yutulursa doktora danışın.
Müllit Yangınla Mücadele Önlemleri:
Uygun söndürme araçları:
Mülllit yanmaz refrakter bir seramiktir; çevredeki yangına uygun söndürme araçları kullanın.
Özel tehlikeler:
Mülllit yangın veya patlama tehlikesi oluşturmaz; toksik yanma ürünleri üretmez.
İtfaiyeciler için koruyucu ekipman:
Standart itfaiye koruyucu ekipmanı; önemli toz bulutu mevcutsa SCBA.
Müllit Kaza ile Salınım Önlemleri:
Kişisel önlemler:
İnce toz oluşumunu önleyin; ince toz dağılmışsa solunum koruyucu ekipman takın.
Çevresel önlemler:
Mülllit çevresel tehlike olarak sınıflandırılmamıştır; büyük miktarlarda ince tozun su yollarına girmesini önleyin.
Temizleme yöntemleri:
Mümkün olan yerlerde ıslak yöntemler kullanarak mekanik toplayın; geçerli yerel mevzuata uygun bertaraf edin.
Müllit Maruziyet Kontrolleri / Kişisel Koruyucu Ekipman:
Mühendislik kontrolleri:
İşleme, öğütme ve işleme alanlarında yerel egzoz havalandırması; ıslak yöntemler tercih edilir.
Göz koruması:
Seramik bileşen işleme sırasında güvenlik gözlüğü veya gözlük.
El koruması:
Seramik parçaların kullanımında aşınmaya karşı genel amaçlı eldivenler.
Solunum koruması:
Tozlu işlemler için P2 (AB EN 143) veya P95 (ABD) partikül filtresi; kristal silis içeriğini değerlendirin — ≥%0,1 mevcutsa silis OEL kontrollerini ve uygun daha yüksek dereceli solunum cihazını uygulayın.
Müllit Tanımlayıcıları:
IMA Sembolü: Mul
Strunz Sınıflandırması: 9.AF.20
Kimyasal Formül: Al₆Si₂O₁₃ (ideal); Al₄₊₂ₓSi₂₋₂ₓO₁₀₋ₓ (katı çözelti, x ≈ 0,2–0,9)
Moleküler Ağırlık: 426,05 g/mol (ideal Al₆Si₂O₁₃ formülü)
PubChem CID: 12880061
InChI: InChI=1S/6Al.2O2Si.9O
InChIKey: KZHJGORXZJKJNY-UHFFFAOYSA-N
SMILES: O=[Al]O[Al]=O.O=[Al]O[Al]=O.O=[Al]O[Al]=O.O=[Si]=O.O=[Si]=O
EINECS: 215-113-2
Tür Yeri: Isle of Mull, Argyll, İskoçya (1924)
Kristal Sistemi: Ortorombik
Kristal Sınıfı: Dipramidal (mmm); H-M (2/m 2/m 2/m)
Uzay Grubu: Pbnm, Pnnm
Birim Hücre: a = 7,5785 Å, b = 7,6817 Å, c = 2,8864 Å; Z = 1
Renk: Renksiz ila soluk pembe, beyaz veya gri
Kristal Alışkanlık: Prizmatik ila akiküler (iğne biçimli)
Dilim: {010} üzerinde iyi/belirgin
Mohs Sertliği: 6–7
Knoop Sertliği: ~1.450
Özgül Ağırlık: 3,11–3,26 (ölçülen); 3,17 (hesaplanan)
Optik Özellikler: Biaksiyel (+)
Kırılma İndeksi: nα 1,642–1,653; nβ 1,644–1,655; nγ 1,654–1,679
Çift Kırılma: 0,012–0,026
2V Açısı: 20°–50°
Parlaklık: Camımsı
Saydamlık: Saydam ila yarı saydam
Erime Noktası: ~1.840°C (3Al₂O₃·2SiO₂)
Yoğunluk (yoğun sinterlenmiş): ~3,2 g/cm³
TGK: 4,5–5,4×10⁻⁶/°C (20–1.400°C)
Termal İletkenlik: 6,07 W·m⁻¹·K⁻¹ (100°C); 3,89 (1.400°C)
Maks. Çalışma Sıcaklığı: 1.800°C (hava); 1.600°C (vakum)
GHS Sınıflandırması: Sınıflandırılmamış (toplu seramik); kristal silis safsızlığı ayrı OEL değerlendirmesi gerektirir
IMA Durumu: Onaylı, Babasoğlu (1924)
Müllitin Özellikleri:
Mineral sınıfı: Nezosilikatinan
Kimyasal formül: Al₆Si₂O₁₃ (3/2-müllit ideal); Al₄₊₂ₓSi₂₋₂ₓO₁₀₋ₓ (katı çözelti)
Moleküler ağırlık: 426,05 g/mol
Kristal sistemi: Ortorombik
Renk: Renksiz ila soluk pembe, beyaz, gri
Kristal alışkanlık: Prizmatik ila iğne biçimli (akiküler)
Mohs sertliği: 6–7
Özgül ağırlık: 3,11–3,26 g/cm³
Parlaklık: Camımsı
Saydamlık: Saydam ila yarı saydam
Erime noktası: ~1.840°C
TGK: 4,5–5,4×10⁻⁶/°C
Termal iletkenlik: 6,07 W·m⁻¹·K⁻¹ (100°C)
Eğilme mukavemeti: ~170–190 MPa
Basma mukavemeti: 550–1.320 MPa
GHS Sınıflandırması: Sınıflandırılmamış
Depolama: Güçlü asit ve bazlardan uzakta kuru koşullar
Müllit Özellikleri — Spesifikasyonlar:
Ürün adı: Müllit (3Al₂O₃·2SiO₂ / Al₆Si₂O₁₃)
IMA Sembolü: Mul
Kimyasal Formül: Al₆Si₂O₁₃ (ideal); Al₄₊₂ₓSi₂₋₂ₓO₁₀₋ₓ katı çözelti
Moleküler Ağırlık: 426,05 g/mol
Bileşim (ideal 3/2-müllit): Al₂O₃ %71,8, SiO₂ %28,2
Tipik Al₂O₃ aralığı (ticari): %60–83 ağırlık
Erime noktası: ~1.840°C
Yoğunluk: 3,11–3,26 g/cm³ (yoğun sinterlenmiş ~3,2)
Mohs sertliği: 6–7
Maks. çalışma sıcaklığı: 1.800°C (hava)
Mevcut kaliteler: Sinterlenmiş müllit (refrakter, fırın mobilyası); Eritilmiş müllit (cam endüstrisi, ağır refrakter); Reaksiyon/kimyasal müllit (ileri seramik, kaplama, elektronik); Müllit tozu (sol-jel kalite); Müllit lif; Müllit spüterleme hedefi
Depolama: Kuru, güçlü asit ve bazlardan uzak; özel sıcaklık gereksinimi yok
Format: Toz, granül, mıcır, kum, yoğun şekiller (borular, tuğlalar, plakalar, çubuklar), bal peteği yapılar, lifler, kaplamalar
Belgeler: Ürün teknik veri sayfası, CoA talep üzerine temin edilebilir
Müllitin Adları:
Müllit
Mullite
Müllit-alfa
Porselenit (porsölanit)
3Al₂O₃·2SiO₂
Al₆Si₂O₁₃
2Al₂O₃·SiO₂
Al₄₊₂ₓSi₂₋₂ₓO₁₀₋ₓ
Sinterlenmiş müllit
Eritilmiş müllit
Reaksiyon mülliti
Kimyasal müllit
IMA sembolü Mul
Strunz 9.AF.20
EINECS 215-113-2
EC 215-113-2
MP 40-02
PubChem CID 12880061