Hızlı Arama
Poliüretan Reçineler, polioller ile izosiyanatların tepkimesinden elde edilen ve zincirinde üretan bağı (–NH–CO–O–) taşıyan polimerlerin geniş bir ürün ailesidir. Tek bir kimyasalı değil; poliester veya polieter poliol, aromatik veya alifatik izosiyanat ve kullanım biçimine göre farklı üretilen sıvı, dispersiyon, granül ve katı sistemleri kapsar. Boya, yapıştırıcı, sentetik deri, ayakkabı ve elastomer sektörlerinde sertlik, esneklik ve aşınma direncini ayarlanabilir kılması nedeniyle yaygın kullanılır.
Üretan reçinesi, iki bileşenli sistemlerde poliol bileşeni ile izosiyanat sertleştiricinin karışmasıyla oda sıcaklığında çapraz bağlanır ve sert, kimyasallara dayanıklı bir film oluşturur. Ahşap, metal ve plastik yüzeylerde boya ve vernik, döşeme ve boru kaplamalarında koruyucu tabaka olarak kullanılır. Alifatik izosiyanat esaslı türler dış ortamda rengini ve parlaklığını korurken aromatik türler iç mekân ve astar uygulamalarında ekonomik çözüm sunar.
Su bazlı poliüretan dispersiyonu, düşük çözücü emisyonuyla tekstil, deri, ahşap kaplama, ambalaj laminasyonu ve cam elyafı apresinde tercih edilen bir kullanım biçimidir. Termoplastik poliüretan ve nemle sertleşen prepolimerler de ailenin diğer üyeleridir; seçimde poliol cinsi, izosiyanat türü, katı madde oranı, NCO içeriği ve üretici belgeleri birlikte değerlendirilmelidir. Bu ürünler ATAMAN KİMYA’dan tedarik edilebilir; teknik bilgi ve talepler için ATAMAN KİMYA ile iletişime geçilmesi önerilir.
POLİÜRETAN REÇİNELER NEDİR?
Poliüretan Reçineler, iki veya daha fazla hidroksil grubu taşıyan poliollerin, iki veya daha fazla izosiyanat grubu içeren bileşiklerle tepkimeye girmesiyle oluşan polimerleri kapsar. Tepkimede ortaya çıkan üretan bağı polimerin temel birimidir ve zincir boyunca tekrar eder.
Kimyasal sınıf olarak tek bir maddeyi değil, yapısı hammadde seçimine göre değişen bir ürün ailesini ifade eder. Ailenin özelliklerini poliol türü, izosiyanat türü ve zincir uzatıcı ile çapraz bağlayıcıların oranı belirler.
Hammaddeler tek adımda birleştirilebilir, önce NCO uçlu bir prepolimer hazırlanıp sonra zincir uzatılabilir veya prepolimer suda dağıtılarak dispersiyon elde edilebilir. Ticari ürünler sıvı çözelti, su bazlı dispersiyon, granül ve reaktif sıcak eriyik gibi biçimlerde sunulur.
Tamamen sertleşmiş poliüretan serbest izosiyanat içermeyen, sağlam ve esnek bir malzemedir. Sertleşmemiş reçine, prepolimer ve sertleştiriciler ise izosiyanat taşıyabildiği için ayrı güvenlik önlemleri gerektirir.
POLİÜRETAN REÇİNELERİN YAYGIN ÜRÜN VE KİMYASAL ADLARI:
Poliüretan
Poliüretan reçine
Poliüretan reçinesi
Üretan reçine
Üretan reçinesi
Poliüretan polimer
Poliüretan boya reçinesi
Poliüretan kaplama reçinesi
Poliüretan vernik reçinesi
Poliüretan yapıştırıcı reçinesi
Tek bileşenli poliüretan reçine
İki bileşenli poliüretan reçine
Nemle sertleşen poliüretan
Solvent bazlı poliüretan reçine
Çözücüsüz poliüretan reçine
Su bazlı poliüretan reçine
Poliüretan dispersiyon
Sulu poliüretan dispersiyonu
Poliüretan emülsiyon
Termoplastik poliüretan
Poliüretan elastomer
Poliester poliüretan
Polieter poliüretan
Alifatik poliüretan reçine
Aromatik poliüretan reçine
İzosiyanat prepolimeri
Poliüretan prepolimer
Poliüretan sentetik deri reçinesi
Poliüretan döküm reçinesi
Poliüretan sıcak eriyik reçine
Ticari adlar üreticiye bağlıdır. Poliüretan boya sistemlerinde Desmophen poliolleri ve Desmodur izosiyanatları, su bazlı dispersiyonlarda Baybond, Alberdingk Pur ve Hydran serileri, termoplastik türlerde Desmopan, sıcak eriyik yapıştırıcılarda ise Technomelt PUR serisi görülür.
POLİÜRETAN REÇİNELERİN CAS NO, EC / EINECS NO VE KİMYASAL TANIMLAMA
Ürün adı: Poliüretan Reçineler
Yaygın kısaltması: PU; su bazlı türlerde PUD, termoplastik türlerde TPU
Kimyasal adı: Poliüretan (polioller ile di- veya poliizosiyanatların poliadisyon polimeri)
INCI adı: Reçinenin kendisi için tek bir INCI adı yoktur; kozmetik sınıfı bazı özel poliüretanlar Polyurethane-34 ve Polyurethane-35 gibi numaralı adlarla kayıtlıdır
CAS No: Tek bir CAS numarası yoktur; kaynaklarda genel poliüretan için sıkça 9009-54-5 görülür, ürünlerde ise bileşime göre farklı numaralar geçer
EC / EINECS No: Polimerler EINECS listesinde yer almadığından reçine için tek bir numara verilmez; hammaddelerin ayrı numaraları vardır
Moleküler formül: Sabit formül yoktur; genel tekrar birimi –[O–R′–O–CO–NH–R–NH–CO]n– biçiminde gösterilir
Molekül ağırlığı: Ürün tipine göre değişir; üretici verilerinde poliester poliollerin eşdeğer ağırlığı yaklaşık 340–935 g/mol, bir TDI esaslı poliizosiyanatın eşdeğer ağırlığı yaklaşık 315 g/mol olarak bildirilir
Kimyasal sınıfı: Polimer, üretan bağı içeren poliadisyon polimeri
Temel işlevleri: Film oluşturucu, bağlayıcı, yapıştırıcı, elastomer matrisi, koruyucu kaplama
POLİÜRETAN REÇİNELERİN ALT AİLELERİ
Poliüretan Reçineler tek bir ürün gibi değil, birbirinden farklı özelliklere sahip alt ailelerin bütünü olarak değerlendirilmelidir. Aşağıda beş ana alt aile, kimyasal yapıları, tipik özellikleri ve kullanım alanlarıyla özetlenmiştir.
Verilen değerler ilgili üreticilerin yayımladığı örnek ürün verileri ve genel literatür aralıklarıdır. Her ürünün kendi teknik veri sayfası esas alınmalıdır.
1. POLİESTER POLİOL BAZLI POLİÜRETAN REÇİNELER
Poliester poliol bazlı reçineler, adipik asit veya ftalik anhidrit gibi asitlerin glikollerle kondensasyonundan elde edilen hidroksil uçlu poliesterlerin izosiyanatla tepkimesiyle oluşur. Yüksek çekme ve yırtılma dayanımı verirler.
Ester grupları polar olduğundan zincirler arasında güçlü etkileşim oluşur. Bu yapı mekanik dayanımın kaynağıdır; aynı bağlar su ve ısı altında hidrolize de açıktır.
Yarı kristalin poliesterler yağ, gres, yakıt ve hidrokarbon çözücülere karşı en iyi direnci verir. Yüksek erime noktası, yüksek asitlik ve geniş molekül ağırlığı dağılımı ise işlemeyi ve katalizör davranışını etkileyebilir; kalıntı esterleşme katalizörleri hidrolizi hızlandırır.
Hidroliz direnci poliolün yapısıyla artırılabilir. Bir karşılaştırmada poliol yüzde 10 su ile 90 °C’de 12 saate kadar ısıtılmış ve oluşan asit ölçülmüştür; 2-metil-1,3-propandiol adipat en yüksek direnci göstermiş, bu glikolün bütandiol veya hekzandiol ile karışımları da bütandiol adipattan daha iyi sonuç vermiştir.
Dallanmış glikollerdeki metil grubu ester bağını sterik olarak korur; neopentil glikol adipat benzer düzeyde direnç verir. Kaprolakton ve polikarbonat esaslı polioller de standart adipat ve ftalat poliesterlerden daha kararlıdır.
Karbodiimit esaslı stabilizatörler hidrolizle oluşan asitleri bağlayarak bozunmayı yavaşlatır; yaklaşık yüzde 1 düzeyindeki katkının etkili olduğu görülmüş, ancak bozunmayı tamamen önlemediği bildirilmiştir.
Örnek üretici verisi, Desmophen 1200: Hafif dallanmış poliester poliol; hidroksil içeriği yüzde 4,7–5,3; viskozite 16.000–31.000 mPa·s (23 °C); asit sayısı en çok 4 mg KOH/g; su içeriği en çok yüzde 0,1; eşdeğer ağırlık yaklaşık 340 g/mol.
Örnek üretici verisi, Desmophen 1800: Hafif dallanmış poliester poliol; hidroksil içeriği yüzde 1,73–1,91 (hidroksil sayısı 57–63 mg KOH/g); viskozite 19.000–24.000 mPa·s; eşdeğer ağırlık yaklaşık 935 g/mol.
Poliester esaslı poliüretanlar sürtünme ve kayma aşınmasında üstündür; yüzeyde başlayan hidroliz ise uzun vadeli aşınma direncini düşürür. Yağlı ve yakıtlı ortamlarda çalışan dişli, conta ve kayış gibi parçalarda bu yapı tercih edilir.
Düşük eşdeğer ağırlıklı poliol sert ve kimyasallara dirençli, yüksek eşdeğer ağırlıklı poliol ise esnek film verir. Desmophen 1200’ün Desmodur L sertleştiricisiyle metal, ahşap ve plastik kaplamalarında, Desmophen 1800’ün ise kauçuk ve plastik üzerindeki esnek kaplamalarda kullanıldığı bildirilmiştir.
Başlıca kullanım alanları:
• Metal, ahşap ve plastik boyaları
• Kauçuk ve plastiklere uygulanan esnek kaplamalar
• Yapıştırıcı ve laminasyon sistemleri
• Yüksek yırtılma ve kesilme dayanımı beklenen elastomer parçalar
Güçlü yönleri:
• Yüksek çekme, yırtılma ve eğilme yorulması dayanımı
• Yağ ve çözücülere iyi direnç, kayma aşınmasına dayanıklılık
• Yüksek sıcaklıkta özellik koruma
Sınırlamaları:
• Sürekli su, buhar ve nemli ortamda hidrolize yatkınlık
• Düşük sıcaklıkta esneklikte polieterlere göre geri kalma
• Hafif higroskopik olması nedeniyle nemden korunma gereksinimi
Orijinal kapalı kapta 0–30 °C arasında saklanır, belirtilen özellikler sevkiyattan itibaren 9 ay boyunca geçerlidir. Kalite kontrolde hidroksil sayısı (ASTM D4274), asit sayısı, su içeriği ve viskozite izlenir.
2. POLİETER POLİOL BAZLI POLİÜRETAN REÇİNELER
Polieter poliol bazlı reçineler, propilen oksit veya tetrahidrofuran gibi monomerlerden türeyen polipropilen glikol ve politetrametilen eter glikol esaslı poliollerle üretilir. Bugün kullanılan poliollerin yaklaşık yüzde 80–90’ını polieterler oluşturur.
Eter bağı hidrolize karşı dayanıklıdır ve zincirin esnek kalmasını sağlar. Bu nedenle polieter esaslı sistemler nemli, ıslak ve suya daldırılan ortamlarda, ayrıca düşük sıcaklıkta tercih edilir.
Politetrametilen eter glikol (CAS 25190-06-1) tam difonksiyonel, düşük asitli ve dar molekül ağırlığı dağılımlı bir poliol olup düşük viskozitesi ve tutarlı üretimi sayesinde yüksek performanslı elastomerlerde kullanılır. Gerilme altında kristalleşme eğilimi yüksek mekanik dayanım verir.
Polipropilen glikol (CAS 25322-69-4) daha ekonomik bir seçenektir; yapısında az miktarda monofonksiyonel bileşen ve daha az reaktif ikincil hidroksil grupları bulunur, ulaşılabilen molekül ağırlığı daha düşüktür. Mekanik özellikleri politetrametilen eter glikolden düşüktür.
Düşük molekül ağırlıklı politetrametilen eter glikol kaliteleri oda sıcaklığının altında, yüksek molekül ağırlıklı kaliteler oda sıcaklığının biraz üzerinde erir. Bu durum depolama ve dozajlama sırasında ısıtma gereksinimi doğurabilir.
İzosiyanat eşleşmesi kullanıma göre değişir; toluen diizosiyanat esnek köpük ve kaplamalarda, difenilmetan diizosiyanat sert köpük ve elastomerlerde yaygındır. Amin uçlu polieter polioller ve daha az ölçüde polikarbonat polioller de kullanılır.
Poliolün özelliği hidroksil sayısıyla ifade edilir (mg KOH/g). Molekül ağırlığı arttıkça hidroksil sayısı düşer. Poliollerin kontrolünde ayrıca fonksiyonalite, molekül ağırlığı dağılımı, eşdeğer ağırlık, su içeriği, reaktivite, viskozite, renk ve asit sayısı izlenir.
Polieter esaslı termoplastik poliüretanlar yaklaşık –60 °C’ye kadar esnek kalırken poliester esaslı türlerde bu değer yaklaşık –40 °C’dir. Sürekli kullanım sıcaklığı ise poliesterde yaklaşık 100 °C, polieterde yaklaşık 90 °C civarında bildirilmiştir.
Tipik özellikler:
• Hidrolize çok iyi direnç
• Düşük cam geçiş sıcaklığı ve düşük sıcaklıkta esneklik
• Yüksek geri tepme (rezilyans) ve düşük ısı birikimi
• Mikrobiyal bozunmaya karşı iyi direnç
Başlıca kullanım alanları:
• Esnek köpükler ve yastıklama malzemeleri, mobilya ve otomotiv koltukları
• Tekerlek, kayış, hortum ve boru gibi dinamik elastomer parçalar
• Su altı, soğuk hava deposu ve tıbbi tüp uygulamaları
• Ayakkabı, inşaat ve ısıtma-soğutma sektörlerinde köpük ve elastomerler
Güçlü yönleri:
• Islak ve nemli ortamda kararlılık
• Düşük sıcaklıkta esneklik
• Darbeli (impingement) aşınma direnci
Sınırlamaları:
• Yağ, yakıt ve çözücü direncinin poliesterlere göre daha düşük olması
• Polipropilen glikol esaslı sistemlerde termo-oksidatif bozunmaya yatkınlık
• Çekme ve yırtılma dayanımında polipropilen glikol esaslı türlerin geri kalması
Seçim notu: Polieter ve poliester poliol arasındaki tercih çalışma ortamına bağlıdır. Islak ve soğuk ortamda polieter, yağlı ve sıcak ortamda poliester öne çıkar. Bazı ürünlerde iki yapı bir arada kullanılır.
3. SU BAZLI POLİÜRETAN DİSPERSİYONLARI
Su bazlı poliüretan dispersiyonları, polimer parçacıklarının suda dağıtılmasıyla elde edilen düşük viskoziteli süt görünümlü sıvılardır. Kuruma sırasında su buharlaşır, parçacıklar birleşir ve sürekli bir film oluşur.
Parçacıkların suda kalmasını iç emülgatör olarak zincire bağlanan iyonik gruplar sağlar. Yaygın yol dimetilolpropiyonik asit (CAS 4767-03-7) kullanıp karboksil gruplarını trietilamin gibi bir amin ile nötralize etmektir; polietilen oksit bölümleriyle iyonik olmayan stabilizasyon da uygulanır.
Üretimde önce NCO uçlu prepolimer hazırlanır, sonra su içinde dağıtılır ve zincir uzatılır. Literatürde 80 °C’de yaklaşık 2,5 saatte yüzde 2,6 NCO’ya inen bir prepolimerin 40 °C’deki suya dağıtılarak pH 6,5 dispersiyon verdiği örnek bildirilmiştir.
Genel aralıklar: Kütlece yüzde 30–50 katı madde (sürekli ekstrüder yöntemiyle yüzde 50’nin üzeri de elde edilir); viskozite 50–500 mPa·s; parçacık boyutu 50–2000 nm; karboksil içeriği yaklaşık 0,3–1,2 meq/g; film çekme dayanımı 10–50 MPa; kopma uzaması yüzde 200–800.
Parçacık boyutu performansı etkiler. 200–300 nm’lik küçük parçacıklar gözenekli yüzeylere nüfuz eder, 1000–2000 nm’lik büyük parçacıklar yüzey katmanında aşınma direncini artırır; iki boyutlu (bimodal) dağılımlar da kullanılır.
Üreticiler sentetik deri, metal kaplama, film astarı ve mürekkep bağlayıcısı için özel dispersiyon kaliteleri ile yüksek katılı su bazlı reçineler de sunar. Bazı dispersiyonlar deiyonize suyla her oranda seyreltilebilir.
Örnek üretici verisi, Alberdingk Pur Matt 310: Alifatik poliüretan dispersiyonu; katı madde yüzde 41–43; pH 7,0–9,0; minimum film oluşturma sıcaklığı yaklaşık 10 °C; yoğunluk 1,0–1,1 g/cm³; film çekme dayanımı yaklaşık 16 N/mm², kopma uzaması yaklaşık yüzde 750; ambalaj olarak 120 kg plastik varil ve yaklaşık 1000 kg konteyner.
Örnek üretici verisi, Baybond PU 403: Poliester üretan dispersiyonu; yaklaşık yüzde 39 katı madde; viskozite 250 mPa·s’nin altında; ortalama parçacık boyutu 0,3 µm veya daha küçük; cam elyafı apresinde kullanılır, 170 °C’de 30 dakika ısıl işlemle film özellikleri iyileşir.
Başlıca kullanım alanları:
• Ahşap, plastik ve metal kaplamalar, mat ve yumuşak dokunuşlu yüzeyler
• Isıyla aktive edilen laminasyon yapıştırıcıları, ambalaj ve otomotiv iç döşemesi
• Mobilyada PVC folyo kaplama ve ayakkabı yapıştırma
• Tekstil kaplama, sentetik deri, film astarı, mürekkep bağlayıcısı ve cam elyafı apresi
Güçlü yönleri:
• Düşük çözücü içeriği ve düşük VOC
• Alifatik türlerde iyi UV ve hava dayanımı; iyi hazırlanmış formülasyonlarda 2000 saatlik hızlandırılmış hava testinde yüzde 5’ten az parlaklık kaybı bildirilmiştir
• Poliizosiyanat çapraz bağlayıcı ile iki bileşenli hâle getirilerek direncin artırılabilmesi
Sınırlamaları:
• İyonik içerik arttıkça film su direncinin düşmesi
• Donma ve 30 °C’nin üzerindeki sıcaklıklara hassasiyet
• Depoda mikroorganizma bulaşması ve açık kapta film oluşumu riski
• Ayakkabı yapıştırmada çözücülü sistemlere göre maliyet ve işleme zorluğu
Depolama: Üreticiler genel olarak 5–30 °C arasında, orijinal kapalı kapta saklamayı, 6–12 ay raf ömrü vermeyi ve sonrasında yeniden test yapılmasını önerir.
Bir pazar araştırmasına göre poliüretan dispersiyon pazarının 2023’te yaklaşık 2,2 milyar dolar olduğu ve su bazlı türlerin bunun yarısından fazlasını oluşturduğu bildirilmektedir. Düşük VOC eğilimi bu alandaki büyümeyi destekleyen başlıca etken olarak gösterilmektedir.
4. TERMOPLASTİK POLİÜRETANLAR
Termoplastik poliüretanlar, ardışık sert ve yumuşak bölümlerden oluşan doğrusal blok kopolimerlerdir. Sert bölüm aromatik izosiyanat (çoğunlukla difenilmetan diizosiyanat, CAS 101-68-8) veya alifatik 4,4′-metilenbis(sikloheksil izosiyanat) ile kısa zincirli diyolden oluşur.
Yumuşak bölüm polieter, poliester veya polikaprolakton poliolden gelir. İki bölüm arasındaki mikrofaz ayrımı, ısıtıldığında yumuşayıp işlenebilen ancak oda sıcaklığında elastomer gibi davranan fiziksel bir ağ oluşturur.
Sertlik, sert bölüm payıyla ayarlanır. Kütlece yüzde 30–60 sert bölüm, yaklaşık Shore A 60–98 ve Shore D 40–75 sertliğe karşılık gelir; ticari aralık Shore A 60’tan Shore D 80’e kadar uzanır.
Kauçuk ile sert plastik arasında yer alan bu malzeme granül olarak satılır ve enjeksiyon, ekstrüzyon, şişirme, kalenderleme ve film üretimiyle işlenir. Üretim artıkları yeniden öğütülüp önemli bir özellik kaybı olmadan kullanılabilir.
Genel aralıklar: Çekme dayanımı yaklaşık 25–70 MPa; kopma uzaması yaklaşık yüzde 300–800; yırtılma dayanımı yaklaşık 30–150 kN/m; Taber aşınma kaybı 1.000 devirde yaklaşık 20–50 mg; işleme sıcaklığı 180–230 °C; enjeksiyon basıncı 20–110 MPa; kalıp sıcaklığı 20–50 °C.
Bozunma açısından sert bölümler yaklaşık 280–320 °C, yumuşak bölümler 350–420 °C’de ayrışmaya başlar. İşlemeden önce granüller 80–110 °C’de 2–4 saat kurutularak nem yüzde 0,02’nin altına indirilir.
Poliester türleri yağ, hidrokarbon ve aşınma direnci sağlar fakat hidrolize açıktır. Polieter türleri hidrolize, mikroplara ve düşük sıcaklığa daha dayanıklıdır; polikarbonat türleri UV, ısı ve hidroliz direnci bakımından öne çıkar, bir örnekte su emilimi yüzde 1,5’in altında bildirilmiştir.
Alifatik türler sararmaz ve açık havada kullanıma uygundur. Karşılaştırmalı bir çalışmada difenilmetan diizosiyanat esaslı türler daha yüksek çekme dayanımı, uzama, sertlik ve kimyasal direnç verirken alifatik türler UV sonrası çok daha az sararmıştır.
Genleştirilmiş veya mikro hücreli kaliteler ayakkabı ara tabanı ve spor dolgularında, alev geciktirici kaliteler (UL 94 V-0) kablo kılıflarında kullanılır.
Örnek olarak Covestro’nun Desmopan 5080A ürünü conta ve membran uygulamaları için hidroliz ve mikrobiyal direnci geliştirilmiş bir ester/eter termoplastik poliüretan olarak sunulur.
Başlıca kullanım alanları:
• Ayakkabı tabanı, ayakkabı yan parçaları ve spor ekipmanları
• Otomotiv iç yüzeyleri, koruma filmleri ve conta
• Kablo kılıfı, hortum, boru, konveyör bandı ve tekerlek
• Film, levha ve kaplanmış kumaş
• Tıbbi tüp ve kateter (ilgili biyouyumluluk testleri ayrıca gerekir)
• 3B baskı filamenti
Güçlü yönleri:
• Plastikleştirici gerektirmeden esneklik ve yüksek elastik dönüş
• Aşınma, yırtılma ve darbe direnci
• Üretim artıklarının yeniden kullanılabilmesi
Sınırlamaları:
• Poliester türlerinde sürekli nem ve buharla bozunma
• Yaklaşık 80–100 °C üzerinde mekanik özelliklerde düşüş ve yüksek sıcaklıkta kalıcı şekil değişimi
• Aromatik türlerde UV altında sararma
• Kurutma gereksinimi
5. İZOSİYANAT PREPOLİMERLERİ VE İKİ BİLEŞENLİ SİSTEMLER
Prepolimerler, fazla izosiyanatın poliol ile genellikle 60–90 °C’de azot altında 2–6 saat tepkimeye sokulmasıyla elde edilir ve uçlarında serbest NCO grubu taşır. Üretim tek adımlı, prepolimer veya yarı prepolimer yöntemiyle yapılabilir.
Ticari prepolimerlerde NCO içeriği yüzde 3 ile 46 arasında değişir; kaplama ve yapıştırıcılarda genellikle yüzde 10–40, nemle sertleşen köpüklerde yüzde 20–40, yapısal yapıştırıcılarda yüzde 25–35, difenilmetan diizosiyanat esaslı sızdırmazlık ürünlerinde yüzde 8–15 aralığı bildirilir.
Tek bileşenli sistemler havadaki nemle sertleşir. NCO grubu su ile tepkimeye girip karbondioksit açığa çıkarır ve üre bağı oluşturur; uygun nem aralığı genellikle yüzde 40–70 bağıl nemdir. Nem çok yüksek olursa köpürme riski doğar. Asidik fosforik asit esterleri gibi katkılar raf ömrünü 3–6 aydan 12–18 aya uzatabilir.
İki bileşenli sistemlerde poliol bileşeni ile izosiyanat sertleştirici kullanım öncesinde karıştırılır; NCO/OH eşdeğer oranı genellikle 1,0–1,1’dir. Sertleşme oda sıcaklığında gerçekleşir, 80 °C’ye kadar zorlamalı kurutma süreyi kısaltır.
Bloklu izosiyanatlar ise oda sıcaklığında kararlıdır, 120–200 °C’de blok grubunu bırakarak tepkimeye girer ve kullanım ömrü sınırı yoktur.
Örnek üretici verisi, Desmodur L 75: Aromatik, toluen diizosiyanat esaslı poliizosiyanat; NCO içeriği yüzde 13,3 ± 0,4; katı madde yüzde 75 (çözücü etil asetat); viskozite yaklaşık 1.600 mPa·s; eşdeğer ağırlık yaklaşık 315; 10–30 °C’de saklanır, özelliklerin 6 ay geçerli olduğu bildirilir. Mobilya, parke, metal ve plastik boyalarında iki bileşenli sertleştirici olarak kullanılır.
Örnek üretici verisi, Desmodur ultra E 30600: Alifatik, hekzametilen diizosiyanat esaslı, eter gruplu prepolimer; NCO içeriği yüzde 6,0 ± 0,5; viskozite yaklaşık 2.500 mPa·s; boru kaplama sistemlerinde esneklik sağlayan sertleştirici olarak kullanılır; 10–25 °C’de saklanır, nemden korunur ve yüksek sıcaklıkta viskozitesi artarken NCO içeriği düşer.
Desmodur E 1660 ise toluen diizosiyanat esaslı aromatik bir prepolimerdir; hızlı kuruyan tek bileşenli nemle sertleşen kaplamalarda ve iki bileşenli sistemlerde sertleştirici olarak yer alır.
Aromatik ve alifatik izosiyanatlar arasındaki fark seçimin temelidir. Hızlı sertleşme ve düşük maliyet aromatik türlerin avantajıdır, ancak güneş ışığında sararırlar. Alifatik türler UV dayanımı ve hava şartlarına direnç sağlar, daha yavaş sertleşir ve genellikle daha pahalıdır.
Doğrusal alifatikler (hekzametilen diizosiyanat, CAS 822-06-0) daha yumuşak ve esnek, sikloalifatikler (izoforon diizosiyanat, CAS 4098-71-9) daha sert ve dayanıklı ürünler verir. Sikloalifatikler daha yavaş tepkimeye girdiğinden çok küçük miktarda kalay katalizörü gerekebilir.
Reaktif sıcak eriyik yapıştırıcılar da bu gruba girer. Örnek olarak Henkel Technomelt PUR 149C yüzde 100 katı, tek bileşenli bir sıcak eriyiktir; yaklaşık 121 °C’de 14.000 mPa·s viskozite, 121–135 °C uygulama sıcaklığı, 4–5 dakika açık süre ve 6 ay raf ömrü bildirilmiştir. Hava neminle sertleşir, işyeri izlemesinde MDI takibi önerilir.
Başlıca kullanım alanları:
• Ahşap, metal ve plastik üzerinde iki bileşenli boyalar
• Zemin, parke ve boru kaplamaları
• Nemle sertleşen tek bileşenli kaplama ve yapıştırıcılar
• Reaktif sıcak eriyik yapıştırıcılar, düz laminasyon
Güçlü yönleri:
• Uygulama koşullarına göre ayarlanabilen sertleşme hızı
• Yüksek yüzey sertliği, kimyasal direnç ve yapışma
• Geniş NCO ve eşdeğer ağırlık aralığıyla tasarım esnekliği
Sınırlamaları:
• Nem ve su ile tepkimeye girmesi nedeniyle sıkı nem koruması gereksinimi
• İzosiyanat içerdiğinden solunum ve cilt duyarlılaşması riski
• Avrupa Birliği’nde ağırlıkça yüzde 0,1 ve üzeri monomerik diizosiyanat içeren ürünler için 24 Ağustos 2023’ten itibaren kullanıcı eğitimi zorunluluğu
POLİÜRETAN REÇİNELERİN KİMYASAL YAPISI VE MOLEKÜLER ÖZELLİKLERİ
Poliüretanın temel birimi, izosiyanat grubunun (–N=C=O) hidroksil grubuyla tepkimesinden doğan üretan bağıdır. Bağdaki N–H grubu hidrojen bağı verici, karbonil oksijeni ise alıcıdır; zincirler arasında kurulan bu bağlar sert bölümlerin birbirine tutunmasını sağlar.
Zincir iki tür bölümden oluşur. Yumuşak bölüm poliolden gelir ve esnektir; dispersiyon filmlerinde cam geçiş sıcaklığı yaklaşık –60 ile –20 °C arasında bildirilir. Sert bölüm izosiyanat ve kısa zincirli diyolden oluşur, cam geçiş sıcaklığı yaklaşık 80–150 °C’dir.
İki bölüm mikro ölçekte ayrışır ve sert bölümler fiziksel çapraz bağ noktaları gibi davranır. Hammaddelerin fonksiyonalitesi ağ yapısını belirler: iki fonksiyonlu olanlar doğrusal zincir, üç veya daha fazla fonksiyonlu olanlar kalıcı çapraz bağlı ağ verir.
Aromatik halkalar sertlik kazandırır ancak UV altında sararmaya yol açar; alifatik ve sikloalifatik yapılar sararmaz. Ester bağları hidrolize, eter bağları oksidasyona yatkındır; karbonat esaslı yapılar her ikisine karşı daha dirençlidir. Poliüretanlar suda çözünmez, su bazlı türler iyonik gruplar sayesinde dağılmış halde kalır.
POLİÜRETAN REÇİNELERİN FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLERİ
Fiziksel görünüm: Çözeltiler berrak, açık sarıdan kehribara sıvı; dispersiyonlar süt beyazı sıvı; termoplastik türler granül; sertleşmiş ürünler film, kaplama veya elastomer
Kimyasal karakter: Polar, nötr polimer; izosiyanat içeren bileşenler reaktiftir
Moleküler formül: Sabit formül yoktur; üretan bağı içeren tekrar eden birimlerden oluşur
Molekül ağırlığı: Ürün tipine bağlıdır; poliol ve prepolimerlerde düşük, termoplastik poliüretan ve dispersiyon polimerlerinde yüksektir
CAS No: Tek numara yoktur; genel poliüretan için sıkça 9009-54-5 kullanılır
EC / EINECS No: Polimer olduğu için tek numara yoktur
Katı madde oranı: Dispersiyonlarda yaklaşık yüzde 30–50; çözelti halindeki sertleştiricilerde yaklaşık yüzde 75; termoplastik türlerde ve reaktif sıcak eriyiklerde yüzde 100
Yoğunluk: Sıvı ürünlerde örnek olarak yaklaşık 1,0–1,1 g/cm³; sertleşmiş ürünlerde bileşime bağlıdır
Viskozite: Dispersiyonlarda 50–500 mPa·s; poliizosiyanat çözeltisinde örnek olarak yaklaşık 1.600 mPa·s; poliester poliollerde 16.000–31.000 mPa·s
NCO / OH içeriği: İzosiyanat bileşenlerde örnek ürünlerde yüzde 6,0–13,3 NCO; ticari prepolimerlerde yüzde 3–46; poliester poliollerde örnek olarak yüzde 1,73–5,3 OH
Suda çözünürlük: Çözünmez; dispersiyonlar suyla seyreltilebilir, izosiyanat bileşenler suyla tepkimeye girer
pH (sulu çözelti): Yalnızca dispersiyonlar için anlamlıdır; örnek ürünlerde yaklaşık 6,5–9,0
Bozunma: Poliester türler hidrolizle, polieter türler oksidasyonla, aromatik türler UV altında renk kaybıyla bozunur; film bozunması genellikle 250–300 °C’de başlar
Nem: İzosiyanat bileşenler için kritiktir; termoplastik poliüretanda işlemeden önce nem yüzde 0,02’nin altına indirilir
Reaktivite: İzosiyanatlar hidroksil, amin ve suyla tepkimeye girer; asit, baz ve aminlerden ayrı tutulur; sertleşmiş ürün büyük ölçüde etkisizdir
Kısa Fiziksel Özellikler Açıklaması
Teknik veri sayfalarında en çok katı madde, viskozite, NCO veya OH içeriği ve dispersiyonlarda pH izlenir; bu değerler üreticiye ve partiye göre değiştiğinden her ürünün kendi belgesine bakılmalıdır.
POLİÜRETAN REÇİNELER MOLEKÜLER DÜZEYDE NASIL ÇALIŞIR?
Temel tepkimede hidroksil grubunun oksijeni izosiyanat karbonuna saldırır ve üretan bağı oluşur. Tepkime ekzotermiktir; üçüncül aminler ve kalay organometal bileşikleri tepkimeyi hızlandırır.
İzosiyanat suyla karşılaştığında kararsız karbamik asit oluşur, bu asit amin ve karbondioksite ayrışır. Amin başka bir izosiyanatla üre bağı verir. Nemle sertleşen tek bileşenli sistemler bu yolla çapraz bağlanır, aynı yol köpük üretiminde gaz kaynağıdır.
İki bileşenli kaplamalarda poliol ve poliizosiyanat yaklaşık 1,0–1,1 NCO/OH oranında karıştırılır; viskozite artar ve film ağ yapısına dönüşür. Termoplastik türlerde ise çapraz bağ yerine hidrojen bağlarıyla tutunan sert bölümler görev yapar.
Su bazlı dispersiyonlarda zincire bağlı karboksilat grupları parçacıkların birbirini itmesini sağlar. Suyun buharlaşmasıyla parçacıklar birleşir ve film oluşur.
POLİÜRETAN REÇİNELER HANGİ SEKTÖRLERDE KULLANILIR?
Boya ve kaplama: Ahşap, metal, plastik ve zemin boyaları, boru koruma kaplamaları
Yapıştırıcı ve sızdırmazlık: Laminasyon, mobilya, otomotiv iç mekân, ayakkabı ve reaktif sıcak eriyik yapıştırıcılar
Tekstil ve deri: Sentetik ve doğal deri kaplama, kumaş kaplama
Ayakkabı, mobilya ve otomotiv: Taban, köpük, koltuk, iç yüzey ve conta
Elektrik ve ambalaj: Kablo kılıfı, kapsülleme, laminasyon ve mürekkep bağlayıcıları
Cam elyafı ve tıbbi cihaz: Elyaf apresi, tüp ve kateter parçaları
POLİÜRETAN REÇİNELER KOZMETİK, GIDA VE İLAÇ UYGULAMALARINDA KULLANILIR MI?
Kozmetik: Evet, ancak yalnızca özel olarak geliştirilen kaliteler kullanılır. Polyurethane-34, Polyurethane-35 ve benzeri INCI adlarıyla kayıtlı polimerler saç şekillendiricilerde, güneş ve cilt bakımında ve makyajda film oluşturucu olarak yer alır. Endüstriyel boya veya yapıştırıcı reçineleri bu amaçla kullanılamaz.
Gıda: Doğrudan gıda katkısı olarak kullanılmaz. Gıda ile temas eden yüzeylerde belirli poliüretan reçineler, ABD’de 21 CFR 177.1680 kapsamında kuru gıdayla temas eden yüzeyler için listelenen hammaddelerle değerlendirilir. Türkiye ve AB mevzuatına uygunluk ürün bazında doğrulanmalıdır.
İlaç: Etken madde veya yardımcı madde olarak kullanılmaz. Termoplastik poliüretanlar tüp ve kateter gibi tıbbi cihaz parçalarında yer alır ve bu kullanımlarda ISO 10993 gibi biyouyumluluk testleri gerekir. Bazı üreticiler dispersiyonlarının gıda, kozmetik ve tıbbi ürünlerde kullanılamayacağını açıkça belirtir.
POLİÜRETAN REÇİNELERİN ENDÜSTRİYEL UYGULAMALARI
Boya ve kaplamada poliol reçine ile izosiyanat sertleştirici birlikte kullanılarak sert, kimyasallara ve aşınmaya dayanıklı film elde edilir. Alifatik türler dış mekânda renk ve parlaklığı korur, aromatik türler iç mekân ve astarlarda tercih edilir.
Yapıştırıcı ve laminasyonda reçine farklı yüzeyler arasında esnek ve güçlü bağ kurar. Su bazlı dispersiyonlar düşük çözücü içeriği, reaktif sıcak eriyikler hızlı bağ oluşumu nedeniyle seçilir.
Sentetik deri ve tekstilde dispersiyonlar yumuşak dokunuş ve aşınma direnci kazandırır. Boru ve zemin kaplamalarında esnek prepolimer sertleştiriciler darbe direnci sağlar; epoksiye göre esnektir.
POLİÜRETAN REÇİNELERİN KULLANIMINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER
• Kullanımdan önce üreticinin teknik veri sayfası ve güvenlik bilgi formu okunmalıdır
• İzosiyanat bileşenler nemle tepkimeye girdiğinden kaplar kullanımdan sonra hemen sıkıca kapatılmalıdır
• İki bileşenli sistemlerde karışım oranı NCO ve OH değerleri üzerinden hesaplanmalı, işlenebilir süre içinde kullanılmalıdır
• Nemli veya yağlı alt tabakada yapışma kaybı ve gaz kabarcıkları oluşabilir
• Dış mekân kullanımında alifatik izosiyanat esaslı sistemler tercih edilmelidir
• Su bazlı dispersiyonlar donmaya, yüksek sıcaklığa ve mikrobiyal bulaşmaya karşı korunmalıdır
• Sertleşmemiş ürünle solunum ve cilt teması önlenmeli, çözücülü ürünlerde havalandırma sağlanmalıdır
POLİÜRETAN REÇİNELER İÇİN BAŞLANGIÇ FORMÜLASYON YAKLAŞIMLARI
Bu bölümdeki yaklaşımlar, ürün ailesinin boya, su bazlı kaplama ve yapıştırıcı alanlarında nasıl değerlendirilebileceğini gösteren kısa başlangıç örnekleridir. Örnekler doğrulanmış ticari reçete veya nihai formül değildir; oranlar laboratuvar ön denemeleri içindir ve her formülün toplamı %100’dür.
Sertleştirici miktarı reçinenin OH ve sertleştiricinin NCO değerine göre hesaplanır. Her uygulamada iş güvenliği ve mevzuat kontrolleri yapılmalıdır.
ÖRNEK 1: İKİ BİLEŞENLİ ÇÖZÜCÜLÜ POLİÜRETAN ÜST KAPLAMADA NCO/OH ORANININ SERTLİĞE VE ÇÖZÜCÜ DİRENCİNE ETKİSİ
Amaç: Poliol reçine ve alifatik poliizosiyanat sertleştiriciden oluşan kaplamada NCO/OH oranının film sertliği, yapışma ve çözücü direnci üzerindeki etkisini izlemek.
Başlangıç yaklaşımı (kullanıma hazır boya):
Poliol reçine (çözelti): yaklaşık %45,0
Alifatik poliizosiyanat sertleştirici: yaklaşık %20,0
Çözücü karışımı (esterli çözücüler): yaklaşık %26,0
Pigment ve dolgu: yaklaşık %8,0
Katkı paketi (yayılma, köpük kesici, UV emici): yaklaşık %1,0
Uygulama yaklaşımı:
• NCO/OH oranı 1,0, 1,05 ve 1,1 olarak taranır; sertleştirici kullanımdan hemen önce eklenir ve işlenebilir süre içinde uygulanır.
• Film sabit sıcaklık ve nemde oda sıcaklığında sertleşir; sertlik, yapışma ve çözücü sürtme direnci zamana göre izlenir.
• Havalandırılan ortamda göz, el ve solunum koruması kullanılır.
ÖRNEK 2: SU BAZLI POLİÜRETAN DİSPERSİYONLU AHŞAP KAPLAMADA BİRLEŞTİRİCİ ÇÖZÜCÜ ORANININ FİLM OLUŞUMUNA ETKİSİ
Amaç: Su bazlı poliüretan dispersiyonunda birleştirici çözücü düzeyinin film oluşumu, parlaklık ve yüzey görünümü üzerindeki etkisini izlemek.
Başlangıç yaklaşımı:
Poliüretan dispersiyon (yaklaşık %40 katı): yaklaşık %65,0
Deiyonize su: yaklaşık %25,0
Birleştirici çözücü: yaklaşık %5,0
Islatıcı ve köpük kesici: yaklaşık %1,5
Kıvam verici: yaklaşık %1,0
Mat ve dolgu maddesi: yaklaşık %2,5
Uygulama yaklaşımı:
• Birleştirici çözücü yaklaşık %3, %5 ve %7 düzeylerinde denenir; dispersiyonun minimum film oluşturma sıcaklığı üretici verisine göre değerlendirilir.
• Film ahşaba sabit kalınlıkta uygulanır, oda sıcaklığında kurutulur; parlaklık, çatlak oluşumu ve blokajlama izlenir.
ÖRNEK 3: SU BAZLI POLİÜRETAN LAMİNASYON YAPIŞTIRICISINDA ÇAPRAZ BAĞLAYICI MİKTARININ YAPIŞMA DAYANIMINA ETKİSİ
Amaç: Su bazlı poliüretan dispersiyon yapıştırıcıda poliizosiyanat çapraz bağlayıcı miktarının yapışma dayanımı ve ısı direnci üzerindeki etkisini izlemek.
Başlangıç yaklaşımı:
Poliüretan dispersiyon: yaklaşık %94,5
Poliizosiyanat çapraz bağlayıcı (sulu sistemlere uygun): yaklaşık %2,0
Deiyonize su (viskozite ayarı): yaklaşık %2,0
Islatıcı: yaklaşık %0,5
Köpük kesici: yaklaşık %0,3
Kıvam verici: yaklaşık %0,7
Uygulama yaklaşımı:
• Çapraz bağlayıcı yaklaşık %0, %2 ve %4 düzeylerinde denenir; literatürde yaklaşık %2 düzeyinde çapraz bağlayıcı ile ısıl sertleşen bir yapı bildirilmiştir.
• Yapıştırıcı sürülür, su uçurulur, ısıyla aktive edilerek laminasyon yapılır; soyulma dayanımı 24 saat ve 7 gün sonra ölçülür.
• Çapraz bağlayıcı izosiyanat içerdiğinden solunum ve cilt temasından kaçınılır.
POLİÜRETAN REÇİNELERE BENZER ÜRÜNLER VE ALTERNATİFLER
Epoksi reçineler, iki bileşenli kaplama ve yapıştırıcılarda poliüretanla aynı işlevi görür. Daha rijittir ve kimyasallara çok dayanıklıdır; tam özelliklerine günler içinde ulaşır ve esnek değildir. Zemin ve tank kaplamasında öne çıkar, hareket eden yüzeylerde poliüretan avantajlıdır.
Poliüre kaplamalar saniyeler içinde sertleşir ve yüksek esneklik verir; özel püskürtme ekipmanı ve daha yüksek maliyet gerektirir. Akrilik reçineler ve dispersiyonlar daha ekonomik ve genellikle UV’ye dayanıklıdır, aşınma ve kimyasal direnç bakımından poliüretanın gerisinde kalabilir.
Silikon reçineler yüksek sıcaklık ve UV direnci sağlar, mekanik dayanımları düşüktür. Plastikleştirilmiş PVC ve termoplastik elastomerler termoplastik poliüretanın ucuz alternatifleridir, aşınma ve yırtılma dayanımı bakımından geride kalırlar.
Hiçbir alternatif her uygulamada poliüretanın yerini almaz. Performans, maliyet, uyumluluk ve mevzuat birlikte değerlendirilmelidir.
POLİÜRETAN REÇİNELER İÇİN KALİTE KONTROL VE SATIN ALMA KRİTERLERİ
• Katı madde oranı ve viskozite
• NCO içeriği (izosiyanat bileşenlerde) ve hidroksil sayısı (poliollerde, ASTM D4274)
• Asit sayısı, su içeriği ve serbest monomerik diizosiyanat oranı
• Dispersiyonlarda pH, parçacık boyutu ve minimum film oluşturma sıcaklığı
• Renk, görünüm, parti ve son kullanma tarihi
Üreticilerin tipik değerleri, yazılı sözleşmede teyit edilmedikçe bağlayıcı spesifikasyon sayılmaz. Her partide analiz sertifikası, güvenlik bilgi formu ve teknik veri sayfası istenmelidir.
POLİÜRETAN REÇİNELERİN DEPOLANMASI VE TAŞINMASI
Dispersiyonlar genellikle 5–30 °C arasında donmadan korunarak, izosiyanat bileşenler 10–30 °C veya 10–25 °C arasında, polioller 0–30 °C arasında saklanır. Düşük sıcaklıkta bazı çözeltiler katılaşabilir ve kısa ısıtmayla geri döner; yüksek sıcaklık viskoziteyi artırır, NCO içeriğini düşürür.
İzosiyanat içeren kaplar nemden korunmalı ve orijinal ambalajında kapalı tutulmalıdır. Raf ömrü genellikle 6 ile 12 ay arasında verilir, sonrasında yeniden test önerilir.
Taşıma sınıflandırması ürüne bağlıdır. Çözücülü ürünler yanıcı sıvı olarak taşınır; örnek bir sertleştirici UN 1993, sınıf 3, ambalaj grubu III olarak bildirilmiştir. Her ürünün güvenlik bilgi formunun 14. bölümü kontrol edilmelidir.
POLİÜRETAN REÇİNELERİN GÜVENLİK BİLGİLERİ
Güvenlik sertleşmiş ve sertleşmemiş ürün arasında ayrılmalıdır. Sertleşmiş poliüretan serbest izosiyanat içermez. Sertleşmemiş reçine, prepolimer ve sertleştirici ise çözücü ve izosiyanat içerebilir.
Örnek bir sertleştirici güvenlik bilgi formunda yanıcı sıvı (H226), solunumda zararlı (H332), alerjik cilt reaksiyonu (H317) ve solunum yolu tahrişi (H335) ifadeleri yer alır; parlama noktası 27 °C’dir.
İzosiyanatlar mesleki astımın başlıca nedenleri arasında sayılır ve etkiler kalıcı olabilir. Hekzametilen diizosiyanat monomeri için ACGIH eşik sınır değeri 8 saatlik ortalamada 0,005 ppm’dir.
Eldiven olarak butil kauçuk (0,5 mm), florlu kauçuk (0,4 mm) veya çok katmanlı PE/EVAL/PE tercih edilir; ince nitril yalnızca sıçramalara karşıdır. Püskürtmede hava beslemeli solunum koruması gerekir.
Yangında karbon monoksit, azot oksitleri ve olası hidrojen siyanür oluşabilir. Dökülmede emici madde kullanılır, ürün kanalizasyona verilmez. Gözle temasta en az 10 dakika su ile yıkanır, her durumda doktora başvurulur.
AB’de ağırlıkça yüzde 0,1 ve üzeri monomerik diizosiyanat içeren ürünleri endüstriyel veya profesyonel kullananların 24 Ağustos 2023’ten itibaren eğitim alması gerekir. Bu bölüm genel bilgilendirme amaçlıdır; güvenlik bilgi formunun yerini tutmaz.
POLİÜRETAN REÇİNELERİ SATIN ALIRKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİDİR?
• Doğru ürün kimliği: poliester veya polieter, alifatik veya aromatik, tek veya iki bileşenli, çözücülü veya su bazlı
• Teknik spesifikasyonlar: katı madde, viskozite, NCO veya OH değeri, pH
• Kullanım amacına uygunluk: iç veya dış mekân, nem, sıcaklık ve kimyasal maruziyeti
• Ambalaj, raf ömrü, parti tutarlılığı ve analiz sertifikası
• Tedarikçinin teknik desteği, mevzuat koşulları ve kullanıcı eğitimi gereksinimi
• Toplam tedarik maliyeti: katı madde başına maliyet, fire ve işleme maliyeti birlikte değerlendirilmelidir
POLİÜRETAN REÇİNELERİN ATAMAN KİMYA’DAN TEDARİĞİ
Ataman Kimya internet sitesinde poliüretan reçineye ilişkin ürün sayfaları bulunmaktadır. Hangi türün, kalitenin ve ambalajın tedarik edilebileceği ürün bazında değişir.
Stok, menşe, belge, teslim süresi ve teknik destek konularında güncel bilgi için ATAMAN KİMYA ile iletişime geçilmesi önerilir.
POLİÜRETAN REÇİNELER HAKKINDA SIK SORULAN SORULAR
Poliüretan reçineler nedir?
Poliollerin izosiyanatlarla tepkimesinden oluşan, üretan bağı taşıyan polimer ailesidir.
Poliüretan reçine ne demektir?
Ad, polimerdeki üretan bağından gelir.
Poliüretan reçinelerin CAS numarası nedir?
Tek numarası yoktur; genel poliüretan için sıkça 9009-54-5 kullanılır.
Poliüretan reçinelerin EC / EINECS numarası nedir?
Polimer olduğu için tek numarası yoktur; hammaddelerin ayrı numaraları bulunur.
Poliüretan reçinelerin kimyasal formülü nedir?
Sabit formülü yoktur; üretan bağı içeren tekrar eden birimlerden oluşur.
Poliüretan reçinelerin INCI adı nedir?
Tek INCI adı yoktur; kozmetik kaliteler Polyurethane-34, Polyurethane-35 gibi adlarla anılır.
Poliüretan reçineler kozmetikte kullanılır mı?
Yalnızca kozmetik amaçlı geliştirilmiş kaliteler film oluşturucu olarak kullanılır.
Poliüretan reçineler ile epoksi reçineler arasındaki fark nedir?
Epoksi daha rijit ve kimyasallara dayanıklıdır; poliüretan daha esnektir.
Poliüretan reçineler ne amaçla kullanılır?
Kaplama, yapıştırma, esnek parça üretimi ve yüzey koruma için kullanılır.
Poliüretan reçineler hangi sektörlerde kullanılır?
Boya, yapıştırıcı, tekstil, deri, ayakkabı, otomotiv, mobilya ve ambalajda kullanılır.
Poliüretan reçineler nasıl sertleşir?
Nemle, poliol ve izosiyanatın karışmasıyla veya dispersiyonlarda suyun buharlaşmasıyla sertleşir.
Poliüretan reçineler ne işe yarar?
Yüzeye sertlik, esneklik ve aşınma direnci kazandırır, malzemeleri yapıştırır.
Poliüretan reçineler boya ve kaplamada nasıl çalışır?
Poliol ve izosiyanat yüzeyde çapraz bağlanarak sert bir film oluşturur.
Poliüretan reçineler suda çözünür mü?
Hayır; su bazlı türler suda dağılmış halde bulunur.
Kaplamada ne kadar sertleştirici kullanılır?
Miktar NCO ve OH değerlerinden hesaplanır; NCO/OH oranı genellikle 1,0–1,1’dir.
Poliüretan reçineler tehlikeli bir madde midir?
Sertleşmiş ürün genellikle düşük risklidir; sertleşmemiş ürünler yanıcı ve duyarlılaştırıcı olabilir.
Poliüretan reçineler neden alerjiye yol açabilir?
İzosiyanatlar cilt ve solunum yolunda duyarlılık oluşturabilir.
Poliüretan reçineler REACH kapsamında kayıtlı mıdır?
Polimerler genel olarak kayıttan muaftır; hammaddeler ayrı değerlendirilir.
Poliüretan reçinelerin fiziksel görünümü nasıldır?
Çözeltiler sarımsı sıvı, dispersiyonlar süt beyazı sıvı, termoplastik türler granüldür.
Poliüretan reçinelerin UN numarası nedir?
Tek numarası yoktur; çözücülü ürünler yanıcı sıvıdır, güvenlik bilgi formu kontrol edilmelidir.
Poliüretan reçinelerde nem ve serbest izosiyanat neden önemlidir?
Nem NCO değerini düşürür ve kabarcık oluşturur; serbest monomer güvenlik yükümlülüğünü belirler.
Poliüretan reçine fiyatı neye göre değişir?
Poliol ve izosiyanat türüne, katı madde oranına, ambalaja ve hammadde fiyatlarına bağlıdır.
Poliüretan reçinelerin alternatifi var mı?
Evet; epoksi, akrilik, poliüre ve silikon reçineler bazı uygulamalarda alternatif olabilir.
Poliüretan reçineler nasıl depolanmalıdır?
Orijinal kapalı kapta, genellikle 5–30 °C arasında, nemden ve donmadan korunarak.
Poliüretan reçineleri satın alırken hangi belgeler istenmelidir?
Güvenlik bilgi formu, teknik veri sayfası ve analiz sertifikası.
Poliüretan reçineleri satın alırken hangi teknik özellikler önemlidir?
Kimyasal tip, katı madde, viskozite, NCO veya OH içeriği ve raf ömrü.
POLİÜRETAN REÇİNELER – TEKNİK ÖZET
Kimyasal adı: Poliüretan (polioller ile izosiyanatların poliadisyon polimeri)
CAS numarası: Tek numara yoktur; genel poliüretan için sıkça 9009-54-5
Kimyasal sınıfı: Polimer, üretan bağı içeren poliadisyon polimeri
Başlıca işlevler: Film oluşturucu, bağlayıcı, yapıştırıcı, elastomer matrisi
Önemli uygulama alanları: Boya ve kaplama, yapıştırıcı, tekstil ve deri, ayakkabı, otomotiv
Kalite kontrol açısından kritik parametreler: Katı madde, viskozite, NCO veya OH içeriği, pH
Depolama: Orijinal kapalı kapta, genellikle 5–30 °C, nemden ve donmadan korunarak.
