2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), yaygın olarak AIBN şeklinde kısaltılan, termal olarak kararsız bir azo bileşiğidir.
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), esas olarak polimerizasyon, aşılama, kürleme ve kontrollü organik sentez süreçlerinde serbest radikal başlatıcısı olarak kullanılır.
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), kimyasal şişirme maddesi olarak da kullanılır; ancak ısıtılması kendiliğinden hızlanan bozunmaya ve yangına neden olabileceğinden sıcaklık, tutuşma, kontaminasyon, statik elektrik ve tozun sıkı biçimde kontrol edilmesini gerektirir.
CAS Numarası: 78-67-1
EC Numarası: 201-132-3
Moleküler Formül: C8H12N4
Moleküler Ağırlık: 164,21 g/mol
Eş Anlamlılar: 2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), 2,2′-Azobis(2-metilpropionitril), 2,2′-Azobis(izobütironitril), Azobizizobütironitril, AIBN, α,α′-Azobizizobütironitril, Alfa,alfa′-Azobizizobütironitril, α,α′-Azodiizobütironitril, Azodiizobütironitril, 2,2′-Azodiizobütironitril, 2,2′-Dimetil-2,2′-azodipropionitril, 2,2′-Disiyano-2,2′-azopropan, N,N′-Bis(2-siyano-2-propil)diazen, Propanenitril, 2,2′-azobis[2-metil-, Propanenitril, 2,2′-(1,2-diazenediil)bis[2-metil-, Azobis[izobütironitril], Azodi(izobütironitril), Azodiizobütirodinitril, Azodiizobütirik Asit Dinitril, AZDN, AZDH, AIVN, V-60, Vazo 64, Vazo 64 Başlatıcısı, Perkadox AIBN, Porofor N, Porophor N, Porofor 57, Genitron, Genitron AZDN, Genitron AZDN-FF, Aceto AZIB, Pianofor AN, ChKhZ 57, Poly-Zole AZDN, Serbest Radikal Azo Başlatıcısı, Polimerizasyon Başlatıcısı, Azo Şişirme Maddesi, CAS 78-67-1, EC 201-132-3, PubChem CID 6547, UNII FZ6PX8U5YB, ChEBI 189360, UN 3234
UYGULAMALAR
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), serbest radikal polimerizasyon başlatıcısı olarak kullanılır.
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), kontrollü termal bozunma yoluyla karbon merkezli radikaller oluşturmak için kullanılır.
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), teknik açıdan uygun olduğunda kesikli, çözelti, süspansiyon, emülsiyon ve kütle polimerizasyonu sistemlerinde kullanılır.
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), yalnızca tüm reaksiyon sistemi için belirlenmiş doğrulanmış sıcaklık ve proses güvenliği sınırları içinde kullanılır.
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), vinil monomerlerin polimerizasyonunda kullanılır.
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), akrilik, metakrilik, stirenik, vinil asetat ve bunlarla ilişkili polimerlerin hazırlanmasında kullanılır.
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), inorganik başlatıcı kalıntısı oluşturmadan polimer zinciri oluşumunu başlatmak için kullanılır.
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), monomer reaktivitesi, çözücü uyumluluğu, ısı uzaklaştırma kapasitesi ve kontrolden çıkan reaksiyon riskleri değerlendirildikten sonra kullanılır.
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), akrilik reçine üretiminde kullanılır.
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), kaplamalar, yapıştırıcılar, mürekkepler, sızdırmazlık malzemeleri ve polimer modifiye ediciler için kullanılan reçinelerde kullanılır.
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), seçilen başlatıcı konsantrasyonu ve besleme stratejisi aracılığıyla polimer oluşumunu kontrol etmek için kullanılır.
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), yalnızca reaksiyona girmemiş başlatıcının birikmesini önleyen nitelikli proses tasarımları aracılığıyla kullanılır.
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), stiren ve stirenik kopolimer araştırmalarında kullanılır.
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), belirli polistirenlerin, akrilonitril içeren malzemelerin ve işlevsel stirenik malzemelerin hazırlanmasında kullanılır.
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), kinetik ve moleküler ağırlık kontrolü çalışmalarında kullanılır.
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), her monomerin, çözücünün, zincir transfer maddesinin ve katkı maddesinin tehlikeleri değerlendirildikten sonra kullanılır.
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), kontrollü ve yaşayan radikal polimerizasyon araştırmalarında kullanılır.
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), belirli RAFT, nitroksit aracılı ve ilişkili polimerizasyon sistemlerinde radikal kaynağı olarak kullanılır.
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), blok kopolimer, aşı polimer ve işlevsel polimer geliştirme çalışmalarında kullanılır.
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), oksijeni, sıcaklığı, basıncı ve reaksiyon ekzotermini kontrol eden araştırma protokolleri kapsamında kullanılır.
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), polimer aşılama ve yüzey modifikasyonu araştırmalarında kullanılır.
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), uyumlu monomerlerin polimerlere, parçacıklara, liflere ve yüzeylere radikal yoluyla bağlanmasını başlatmak için kullanılır.
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), işlevsel membranların, hidrojellerin, kaplamaların ve kompozit ara yüzeylerin hazırlanmasında kullanılır.
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), kalıntı başlatıcı ve bozunma ürünü sınırları belirlendikten sonra kullanılır.
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), belirli doymamış polyester reçine sistemlerinin kürlenmesinde kullanılır.
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), uygun şekilde tasarlanmış termoset proseslerinde radikal oluşturan bir bileşen olarak kullanılır.
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), yalnızca bozunma özellikleri amaçlanan kürleme döngüsüyle uyumlu olduğunda kullanılır.
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), kürleme ekzotermi, jelleşme süresi, laminat kalınlığı ve ısı transferi koşulları değerlendirildikten sonra kullanılır.
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), belirli plastikler ve elastomerler için kimyasal şişirme maddesi olarak kullanılır.
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), kontrollü termal bozunma sırasında azot gazı açığa çıkarmak için kullanılır.
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), uyumlu polimer işleme sistemlerinde hücresel yapılar oluşturmak için kullanılır.
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), yalnızca bozunma hızını, gaz çıkışını, basıncı ve kalıntı yan ürünleri kontrol edecek şekilde tasarlanmış endüstriyel formülasyonlarda kullanılır.
TANIM
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), iki nitril grubu içeren simetrik bir organik azo bileşiğidir.
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), C8H12N4 moleküler formülüne ve 164,21 g/mol moleküler ağırlığa sahiptir.
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), 78-67-1 CAS numarasına ve 201-132-3 EC numarasına sahiptir.
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), 2-(2-siyanopropan-2-ildiazenil)-2-metilpropanenitril IUPAC adına sahiptir.
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), genellikle beyaz kristal toz veya katı madde olarak tedarik edilir.
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), yaklaşık 1,1 g/cm³ temsili yoğunluğa sahiptir ve suda pratik olarak çözünmez.
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), 20°C’de 1 Pa’nın altında buhar basıncına sahiptir; bu nedenle soğuk koşullardaki elleçleme sırasında toz, buhardan daha önemli bir tehlikedir.
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), yaklaşık 378 K olarak bildirilen bir erime sıcaklığına sahiptir; ancak tehlikeli bozunma davranışı normal termal işlemeyi sınırlar.
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), azot ve reaktif 2-siyano-2-propil radikalleri oluşturacak şekilde bozunur.
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), tetrametilsüksinonitril ve siyanür içeren dumanlar dâhil olmak üzere toksik bozunma ürünleri de oluşturabilir.
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), ısıtma, darbe, sürtünme, kontaminasyon veya uyumsuz kimyasal maddelerle temas sonrasında şiddetli biçimde bozunabilir.
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril) kuru tozu, elektrostatik yük kazanabilir ve havada patlayıcı toz karışımları oluşturabilir.
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), C Tipi kendiliğinden tepkimeye giren kimyasal olarak sınıflandırılır.
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), yutulması hâlinde zararlı ve solunması hâlinde zararlı olarak sınıflandırılır.
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), uzun süreli etkilerle sucul yaşam için zararlı olarak sınıflandırılır.
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril), çözeltiler, stabilize edilmiş kaliteler ve saf toz farklı tehlikelere ve taşıma gerekliliklerine sahip olduğundan, tedarikçinin ilgili ürün için hazırladığı güvenlik bilgi formuna göre elleçlenmelidir.
ÖZELLİKLER
Kimyasal Adı: 2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril)
Yaygın Adı: Azobizizobütironitril
Yaygın Kısaltması: AIBN
Alternatif Kısaltması: AZDN
IUPAC Adı: 2-(2-Siyanopropan-2-ildiazenil)-2-metilpropanenitril
Kimyasal Ailesi: Alifatik azo bileşikleri
İşlevsel Sınıfı: Serbest radikal başlatıcısı ve kimyasal şişirme maddesi
CAS Numarası: 78-67-1
EC Numarası: 201-132-3
Avrupa İndeks Numarası: 608-019-00-1
PubChem CID: 6547
UNII: FZ6PX8U5YB
ChEBI Tanımlayıcısı: CHEBI:189360
InChIKey: OZAIFHULBGXAKX-UHFFFAOYSA-N
Moleküler Formül: C8H12N4
Yoğunlaştırılmış Formül: (CH3)2(CN)C–N=N–C(CN)(CH3)2
Moleküler Ağırlık: 164,21 g/mol
Fiziksel Hâl: Katı
Tipik Görünüm: Beyaz kristal toz veya kristaller
Koku: Genellikle hafif veya belirgin biçimde karakteristik değildir
Temsili Yoğunluk: Yaklaşık 1,1 g/cm³
Temsili Erime Sıcaklığı: Yaklaşık 378 K veya 105°C
Termal Davranış: Isıtıldığında bozunur
Kaynama Noktası: Tehlikeli bozunma meydana geldiği için uygulanamaz
Suda Çözünürlük: Pratik olarak çözünmez
Buhar Basıncı: 20°C’de 1 Pa’dan az
Uçuculuk: Oda sıcaklığında çok düşük
Havadaki Başlıca Tehlike: Toz ve bozunma ürünleri
Bildirilen Kendiliğinden Tutuşma Sıcaklığı: Atıfta bulunulan ICSC’ye göre yaklaşık 64°C
Başlıca Bozunma Gazı: Azot
Diğer Bozunma Ürünleri: Tetrametilsüksinonitril, siyanür içeren dumanlar, azot oksitler, karbon monoksit ve karbon dioksit
Başlıca Endüstriyel İşlevi: Serbest radikal polimerizasyon başlatıcısı
İkincil Endüstriyel İşlevi: Kimyasal şişirme maddesi
Diğer İşlevleri: Termoset kürleme başlatıcısı ve laboratuvar radikal kaynağı
GHS Kendiliğinden Tepkimeye Giren Madde Sınıflandırması: C Tipi
GHS Akut Oral Toksisite: Kategori 4
GHS Akut Soluma Toksisitesi: Kategori 4
GHS Sucul Sınıflandırması: Sucul Kronik Kategori 3
Tehlike İfadeleri: H242, H302, H332 ve H412
Uyarı Kelimesi: Tehlike
Toz Tehlikesi: İnce biçimde dağılmış parçacıklar havada patlayıcı karışımlar oluşturabilir
Elektrostatik Tehlike: Kuru madde elektrostatik yük biriktirebilir
Uyumsuz Maddeler: Güçlü oksitleyiciler ve ürüne özgü güvenlik bilgi formunda belirtilen diğer maddeler
İlave Reaktif Tehlikeler: Belirli alkoller, ketonlar, aldehitler ve hidrokarbonlarla tehlikeli reaksiyonlar bildirilmiştir
Temsili UN Numarası: UN 3234
Temsili Taşıma Sınıfı: Sınıf 4.1
Taşıma Durumu: Ürün formuna, konsantrasyona, ambalaja ve sıcaklık kontrolü gerekliliklerine bağlıdır
Depolama Gerekliliği: Tedarikçi tarafından belirtilen sıcaklık kontrolleri altında serin, yangına dayanıklı ve güvenli depolama
Çevresel Önlem: Kanalizasyona, toprağa ve yüzey sularına karışmasını önleyin
Raf Ömrü: Depolama sıcaklığına, saflığa, ambalaja ve üreticiye büyük ölçüde bağlıdır
Mevzuata Uygunluk: Kaliteye, fiziksel forma, kullanım alanına, taşıma güzergâhına ve yetki alanına bağlıdır
Kimlik ve fiziksel özellik verileri NIST ile ILO-WHO Uluslararası Kimyasal Güvenlik Kartı tarafından desteklenmektedir; güncel ürün sınıflandırması 2026 tarihli tedarikçi güvenlik bilgi formuyla doğrulanmaktadır.
İLK YARDIM
Soluma:
Kurtarıcıları toza, dumana veya bozunma ürünlerine maruz bırakmadan etkilenen kişiyi temiz havaya çıkarın.
Kişiyi dinlenme hâlinde tutun ve derhâl bir doktorla iletişime geçin.
Solunum bozulmuşsa eğitimli personel aracılığıyla solunum desteği sağlayın.
Cilt Teması:
Kontamine olmuş giysileri derhâl çıkarın.
Etkilenen cildi bol suyla iyice durulayın veya duş aldırın.
Önemli ölçüde temas gerçekleşmişse veya tahriş gelişirse tıbbi yardım alın.
Göz Teması:
Gözleri derhâl en az 15 dakika boyunca temiz suyla dikkatlice durulayın.
Durulamayı geciktirmeden kolayca çıkarılabiliyorsa kontakt lensleri çıkarın.
Derhâl tıbbi değerlendirme yapılmasını sağlayın.
Yutma:
Ağzı çalkalayın.
Bir zehir danışma merkezi veya sağlık uzmanı tarafından özel olarak talimat verilmedikçe kusturmayın.
Yutulması baş ağrısı, mide bulantısı, güçsüzlük, kasılmalar ve sistemik toksisiteye yol açabileceğinden derhâl bir doktor veya zehir danışma merkeziyle iletişime geçin.
Doktorlara Not:
Semptomatik tedavi uygulayın ve destekleyici bakım sağlayın.
Önemli ölçüde maruz kalma sonrasında nörolojik, hepatik, renal, solunumsal ve kardiyovasküler durumu izleyin.
Nitril ve siyanür içeren bozunma ürünlerine olası maruziyeti dikkate alın.
ELLEÇLEME VE DEPOLAMA
Elleçleme:
Elleçleme işlemlerini, kendiliğinden tepkimeye giren kimyasallar konusunda bilgi sahibi eğitimli personelle sınırlandırın.
Isıdan, darbelerden, sürtünmeden, kıvılcımlardan, alevlerden, kontaminasyondan ve kontrolsüz mekanik işlemlerden kaçının.
Kuru maddeyi öğütmeyin, ezmeyin, değirmende işlemeyin, kazımayın veya hızlı biçimde aktarmayın.
Sıcaklık Kontrolü:
İlgili tedarikçi güvenlik bilgi formunda belirtilen depolama ve işleme sıcaklıklarını koruyun.
Kontrol ve acil durum sıcaklıkları saflığa, ambalaj boyutuna, çözücüye ve ürün formuna göre değiştiğinden genel bir sıcaklık değerine güvenmeyin.
Sıcaklık kontrolü arızasının kendiliğinden ısınmaya neden olabileceği durumlarda alarmlar ve bağımsız güvenlik sistemleri kullanın.
Mühendislik Kontrolleri:
Uygulanabildiği ölçüde kapalı veya muhafazalı aktarma sistemleri kullanın.
Tartım, yükleme ve numune alma noktalarında etkili yerel emiş sistemi sağlayın.
Yanıcı ve kendiliğinden tepkimeye giren tozlara uygun, patlamaya dayanıklı ekipman kullanın.
Statik Elektrik ve Toz Kontrolü:
Elektrostatik yük birikimini önlemek için ekipmanı topraklayın ve birbirine bağlayın.
Tozun zeminlerde, kanallarda, kirişlerde, motorlarda ve diğer yüzeylerde birikmesini önleyin.
Temizlik için basınçlı hava veya kontrolsüz kuru süpürme kullanmayın.
Kişisel Korunma:
Uygun kimyasallara dayanıklı eldivenler, koruyucu giysiler ve kimyasal güvenlik gözlükleri kullanın.
Tozun yayılmasının veya çözeltinin sıçramasının mümkün olduğu durumlarda yüz koruyucu kullanın.
Mühendislik kontrolleri havadaki maruziyeti yeterli ölçüde önleyemediğinde uygun solunum koruyucu ekipman kullanın.
Depolama:
Orijinal ve onaylanmış kabında, serin, güvenli, yangına dayanıklı ve iyi havalandırılan bir alanda depolayın.
Kabı sıkıca kapalı tutun ve güneş ışığından ve dış ısı kaynaklarından koruyun.
Maddeyi uyumsuz maddelerden ve yanıcı kontaminasyon kaynaklarından ayrı tutun.
Yangın:
Tehdit altındaki bölgedeki personeli tahliye edin ve acil durum hizmetleriyle iletişime geçin.
Isınmış, duman çıkaran, şişmiş veya hasar görmüş kaplara yaklaşmayın.
Yangına müdahalede kendiliğinden hızlanan bozunma ile toksik siyanür ve azot içeren dumanlar dikkate alınmalıdır.
Dökülme:
Kararsız bir kaba yaklaşmadan tutuşma ve ısı kaynaklarını ortadan kaldırın.
Tozun yayılmasını, sürtünmeyi, darbeyi ve statik elektrik boşalmasını önleyin.
Nitelikli bir tehlikeli madde uzmanının gözetimi olmadan önemli miktardaki döküntüyü temizlemeyin.
Çözeltiler:
2,2′-Azobis(2-metilpropanenitril) maddesinin çözülmesinin yangın veya bozunma tehlikesini ortadan kaldırdığını varsaymayın.
Doğrulanmış bir proses güvenliği değerlendirmesi olmadan AIBN çözeltisini konsantre etmeyin, buharlaştırmayın veya geri kazanmayın.
AIBN önlemlerine ek olarak çözücünün yanıcılık, toksisite ve taşıma kontrollerini uygulayın.
Bertaraf:
Kullanılmamış maddeyi normal laboratuvar veya endüstriyel atıkların içine koymayın.
Kontrolsüz ısıtma, yakma, nötralizasyon veya çözücü buharlaştırma işlemlerini denemeyin.
Kendiliğinden tepkimeye giren azo başlatıcıları konusunda bilgi sahibi yetkili bir tehlikeli atık yüklenicisinden yararlanın.
Elleçleme Önlemleri:
İlgili ürünün güvenlik bilgi formunu, analiz sertifikasını, son kullanma veya yeniden test tarihini ve taşıma sınıflandırmasını kullanın.
Aşırı ısıya maruz kalmış, kontamine olmuş, uygun olmayan koşullarda depolanmış veya tedarikçinin onayladığı süreden daha uzun süre bekletilmiş maddeyi uzman değerlendirmesi olmadan kullanmayın.