Hızlı Arama
4-METHYLPENTAN-2-OL (METİL İZOBÜTİL KARBİNOL - MIBC)
4-Methylpentan-2-ol, yaygın olarak metil izobütil karbinol (MIBC) olarak bilinen, C6H14O kimyasal formülüne sahip renksiz bir organik bileşiktir. 4-Methylpentan-2-ol, madencilik sektöründe cevher flotasyonu köpürtücüsü ve çeşitli endüstrilerde çözücü olarak kullanılır.
CAS Numarası: 108-11-2
EC / EINECS Numarası: 203-551-7
UN/NA Numarası: UN 2053 (Metil izobütil karbinol)
PubChem CID: 7910
ChemSpider ID: 7622
RTECS Numarası: SA7350000
Moleküler Ağırlık: 102.177 g/mol
KİMYASAL AD
Yaygın Ad / IUPAC Adı: 4-Methylpentan-2-ol
IUPAC Adlandırması: 4-methylpentan-2-ol
Tercih Edilen IUPAC Adı: 4-Methylpentan-2-ol
Sinonimler: Methyl Isobutyl Carbinol (MIBC), Isobutyl Methyl Carbinol, 4-Methyl-2-pentanol, Methyl amyl alcohol, 1,3-Dimethylbutanol, 2-Pentanol, 4-methyl-, Isobutylmethylcarbinol
4-METHYLPENTAN-2-OL (IUPAC adı: 4-methylpentan-2-ol) veya metil izobütil karbinol (MIBC), öncelikli olarak mineral flotasyonunda köpürtücü ve çinko ditiyofosfat gibi yağlayıcı yağ katkı maddelerinin üretiminde kullanılan organik bir kimyasal bileşiktir.
4-METHYLPENTAN-2-OL ayrıca çözücü olarak, organik sentezde, fren hidroliği üretiminde ve bazı plastikleştiricilerin öncüsü olarak kullanılır.
4-METHYLPENTAN-2-OL, sıvı halde bir aseton türevidir; suda sınırlı çözünürlüğe sahip olmakla birlikte çoğu organik çözücüyle genel olarak tamamen karışabilir.
4-Methylpentan-2-ol, ikincil dallanmış zincirli alifatik bir alkoldür.
Karbon Zinciri: 5 karbonlu pentan zinciri.
Fonksiyonel Grup: C-2'ye bağlı bir hidroksil grubu (-OH) (ikincil alkol oluşturur).
Sübstitüent: C-4'e bağlı bir metil grubu (-CH3).
Stereokimya: Karbon-2'de (C-2) bir kiral merkez içerir ve ticari preparatlarda (R)- ve (S)-enantiyomerlerinin rasemik karışımı olarak bulunur:
(2R)-4-methylpentan-2-ol
(2S)-4-methylpentan-2-ol
Kullanım Alanları
Mineral Flotasyonu: Metal cevherlerinin (bakır, çinko, kurşun gibi) zenginleştirilmesi işleminde köpürtücü madde.
Çözücü: Boyalar, reçineler, mumlar, yağlar ve nitroselüloz için çözücü.
Organik Sentez: Plastikleştiricilerin ve diğer kimyasal türevlerin üretiminde ara hammadde.
Temel Uygulamalar
1. Mineral Flotasyonu Köpürtücüsü: Madencilik endüstrisinde bakır, kurşun, çinko ve molibden cevherlerinin flotasyonunda köpürtücü madde olarak yaygın şekilde kullanılır.
2. Endüstriyel Çözücü: Selüloz nitrat, etilselüloz, laklar, vinil reçineler ve koruyucu kaplamalar için orta kaynama noktalı bir çözücü olarak görev yapar.
3. Kimyasal Ara Ürün: Yağlayıcı yağ katkı maddelerinin, özellikle motor yağlarında aşınma önleyici ve korozyon önleyici madde olarak görev yapan çinko ditiyofosfatların (ZDDP) sentezinde ve nadir toprak minerallerinin ekstraksiyonunda kullanılır.
FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER
Fiziksel Durum: Berrak, renksiz sıvı
Koku: Hafif, hoş, alkol benzeri / hidrokarbon benzeri koku
Erime / Donma Noktası: -90 °C (-130 °F; 183 K)
Kaynama Noktası: 131.6 °C (268.9 °F; 404.8 K)
Yoğunluk: 20 °C'de 0.8075 g/cm³ (Su = 1.0)
Buhar Basıncı:
20 °C'de 0.7 kPa (5.25 mmHg)
25 °C'de 0.93 kPa
Bağıl Buhar Yoğunluğu (Hava = 1): 3.53
Suda Çözünürlük: Orta derecede çözünür (20 °C'de yaklaşık 15–20 g/L)
Organik Çözücülerde Çözünürlük: Etanol, dietil eter, aseton, benzen, kloroform ve yaygın organik çözücülerin çoğuyla tamamen karışabilir.
Dağılım Katsayısı (Log Pow): 1.43–1.57 (düşük biyobirikim potansiyeline işaret eder)
Parlama Noktası: 41 °C (105.8 °F) - Kapalı Kap (Yanıcı Sıvı)
Kendiliğinden Tutuşma Sıcaklığı: 305 °C (581 °F)
Havadaki Patlama / Yanıcılık Limitleri:
Alt Patlama Limiti (LEL): hacimce %1.0
Üst Patlama Limiti (UEL): hacimce %5.5
Kırılma İndisi (n20/D): 1.411
Dinamik Viskozite: 20 °C'de 4.1 mPa·s
Yüzey Gerilimi: 20 °C'de 22.8 mN/m
Kimyasal Formül: C6H14O
Ampirik Formül: C6H14O
InChI Key: Catalogs/Standard: IWVSSGLTYWKWEY-UHFFFAOYSA-N
InChI String: InChI=1S/C6H14O/c1-5(2)4-6(3)7/h5-7H,4H2,1-3H3
ENDÜSTRİYEL HAZIRLAMA VE SENTEZ
4-methylpentan-2-ol'ün ticari üretimi tipik olarak asetondan başlayan çok aşamalı katalitik bir işlemi takip eder:
1. Aldol Kondenzasyonu:
İki aseton molekülü, bir bazın (örneğin sodyum hidroksit) varlığında aldol kondenzasyonuna girerek diaseton alkol oluşturur.
2 CH3COCH3 ---> CH3COCH2C(OH)(CH3)2
2. Dehidrasyon:
Diaseton alkol, asit katalizörü kullanılarak dehidrate edilir ve Mesityl Oxide (bir alfa,beta-doymamış keton) oluşturulur.
CH3COCH2C(OH)(CH3)2 ---> CH3COCH=C(CH3)2 + H2O
3. Katalitik Hidrojenasyon:
Mesityl Oxide, hem çift bağı hem de karbonil grubunu alkol fonksiyonel gruplarına dönüştürmek üzere nikel, bakır veya paladyum gibi metaller üzerinde tamamen seçici katalitik hidrojenasyona uğrar.
CH3COCH=C(CH3)2 + 2 H2 ---> CH3CH(OH)CH2CH(CH3)2 (4-Methylpentan-2-ol)
UYGULAMALAR VE KULLANIMLAR
MIBC (4-Methylpentan-2-ol), çeşitli endüstriyel uygulamalara sahip yüksek hacimli bir endüstriyel kimyasaldır:
Köpüklü Flotasyon Köpürtücüsü (Birincil Endüstriyel Uygulama):
Madencilik ve mineral işleme endüstrisinde köpürtücü madde (köpürtücü) olarak yaygın şekilde kullanılır.
Bakır, kurşun, çinko ve molibden gibi sülfürlü cevherlerin flotasyonla ayrılmasında ve kömür işleme süreçlerinde son derece etkilidir.
Hidrofobik mineral parçacıklarının yüzeye tutunmasını ve yükselmesini sağlayan kararlı ve kontrol edilebilir köpük/kabarcıklar oluşturur.
Endüstriyel Çözücü:
Nitroselüloz, etil selüloz, akrilik reçineler, vinil reçineler, doğal zamklar ve alkid reçineleri çözer.
Yüzey kaplamalarında, laklarda, boyalarda, emayelerde ve verniklerde çözücü olarak kullanılır.
Yüzey kaplamalarında akışa, yayılmaya ve beyazlama direncine yardımcı olan orta kaynama noktalı bir çözücü olarak görev yapar.
Kimyasal Ara Ürün:
Özellikle motor yağlarında aşınma önleyici ve korozyon önleyici madde olarak görev yapan çinko ditiyofosfatlar (ZDDP) olmak üzere yağlayıcı yağ katkı maddelerinin üretiminde kullanılır.
Ksantat flotasyon kolektörlerinin sentezinde kullanılır.
Organik kimyasal sentezde (esterler, plastikleştiriciler, yüzey aktif maddeler) ara ürün olarak kullanılır.
Formülasyonlar ve Diğer Kullanımlar:
Hidrolik sıvı formülasyonlarında bileşen.
Uçucu yağlar, farmasötikler ve organik asitler için ekstraksiyon çözücüsü.
Kuru temizleme sabunlarında ve endüstriyel yağ gidericilerde katkı maddesi.
7. GÜVENLİK, TOKSİKOLOJİ VE ELLEÇLEME
GHS Sınıflandırması:
Yanıcı Sıvılar (Kategori 3)
Belirli Hedef Organ Toksisitesi - Tek Maruz Kalma (Kategori 3, Solunum Yollarında Tahriş)
Ciddi Göz Hasarı / Göz Tahrişi (Kategori 2A)
GHS Tehlike İfadeleri:
H226: Yanıcı sıvı ve buhar.
H319: Ciddi göz tahrişine neden olur.
H335: Solunum yolu tahrişine neden olabilir.
GHS Önlem İfadeleri:
P210: Isıdan, sıcak yüzeylerden, kıvılcımlardan, açık alevlerden ve diğer tutuşturma kaynaklarından uzak tutun. Sigara içilmez.
P261: Toz/duman/gaz/sis/buhar/sprey solumaktan kaçının.
P280: Koruyucu eldiven/göz koruması/yüz koruması kullanın.
P305+P351+P338: GÖZLERDE İSE: Birkaç dakika boyunca suyla dikkatlice durulayın. Varsa ve kolayca yapılabiliyorsa kontakt lensleri çıkarın. Durulamaya devam edin.
Mesleki Maruziyet Limitleri (OEL):
OSHA PEL: 25 ppm (100 mg/m³) TWA [Cilt tanımlaması]
NIOSH REL: 25 ppm (100 mg/m³) TWA, STEL 40 ppm (160 mg/m³) [Cilt]
ACGIH TLV: 20 ppm TWA, 40 ppm STEL
Sağlık Tehlikeleri ve Belirtileri:
Soluma: Burun ve boğazda tahriş, baş ağrısı, baş dönmesi, uyuşukluk, merkezi sinir sistemi depresyonu.
Göz Teması: Orta ila şiddetli göz tahrişi, kızarıklık, sulanma.
Cilt Teması: Uzun süreli veya tekrarlanan maruziyet ciltte yağ kaybına, kuruluğa, çatlamaya ve hafif tahrişe neden olabilir. Sağlam cilt üzerinden emilim mümkündür.
Yutma: Yutulması halinde zararlıdır. Gastrointestinal rahatsızlık, bulantı, kusma ve aspirasyon toksisitesi risklerine neden olabilir.
Depolama ve Taşıma:
Isı, kıvılcım ve açık alevlerden uzakta, serin, kuru ve iyi havalandırılan bir alanda sıkıca kapalı kaplarda depolayın.
Uyumsuz Malzemeler: Güçlü oksitleyici maddeler, güçlü asitler, güçlü bazlar, alkali metaller, halojenler, izosiyanatlar.
