Benzotriazol (BTA), bakır ve bakır alaşımlarının yüzeyinde dayanıklı bir koruyucu film oluşturur.
Soğutma sistemleri, metal işleme sıvıları ve endüstriyel temizleyiciler Benzotriazolü (BTA) yaygın olarak kullanır.
Etkili metal pasifleştirme özelliği, Benzotriazolü (BTA) güvenilir bir korozyon kontrol katkısı hâline getirir.
CAS Numarası: 95-14-7
EC Numarası: 202-394-1
Moleküler Formül: C₆H₅N₃
Moleküler Ağırlık: 119,12 g/mol
MDL Numarası: MFCD00005699
Eşanlamlılar: BTA, BTAH, 1H-Benzotriazol, 1,2,3-Benzotriazol, 1H-1,2,3-Benzotriazol, 1H-Benzo[d][1,2,3]triazol, 1,2,3-Triazo-1H-inden, 1,2,3-Triazainden, Azimdobenzen, Azaminobenzen, Benzen azimit, Benzizotriazol, Benztriazol, 2,3-Diazaindol, 1,2-Aminoazofenilen, Cobratec 99, Cobratec 35G, Preventol BZT, NCI-C03521, NSC-3058, U-6233, T706, MFCD00005699, PubChem CID 7220, CAS 95-14-7, EC 202-394-1
Benzotriazol (BTA), C₆H₅N₃ moleküler formülüne ve yaklaşık 119,12 g/mol molar kütleye sahiptir.
Benzotriazolün (BTA) yapısı, benzen halkasını azot bakımından zengin bir triazol halkasıyla birleştirir.
Benzotriazol (BTA) normal koşullarda beyaz veya açık kahverengi kristal bir toz görünümündedir.
Benzotriazolün (BTA) fiziksel görünümü saflık derecesine ve parçacık boyutuna göre hafifçe değişebilir.
Benzotriazol (BTA), normal koşullarda suda sınırlı veya orta düzeyde çözünürlük gösterir.
Alkoller ve çeşitli polar organik çözücüler, Benzotriazolü (BTA) daha kolay çözebilir.
Benzotriazol (BTA), azot içeren halkası nedeniyle zayıf asidik ve bazik davranış gösterebilir.
Benzotriazolün (BTA) tautomerik yapısı, karakteristik koordinasyon özelliklerine katkı sağlar.
Benzotriazol (BTA) temel olarak bakır ve bakır alaşımları için korozyon önleyici işlevi görür.
Metal yüzeyiyle etkileşime giren Benzotriazol (BTA), ince ve kalıcı bir koruyucu film oluşturur.
Bakır, pirinç ve bronz bileşenler, Benzotriazolün (BTA) sağladığı yüzey korumasından yararlanır.
Benzotriazolün (BTA) oluşturduğu koruyucu tabaka, metal ile aşındırıcı maddeler arasındaki tepkimeleri sınırlar.
Soğutma suyu sistemleri, bakır içeren boruları ve ısı eşanjörlerini korumak için Benzotriazol (BTA) kullanır.
Benzotriazol (BTA), devridaim yapan su arıtma formülasyonlarında metal korumasını sürdürebilir.
Antifriz ve motor soğutma sıvıları, bakır korozyonunu önlemek için Benzotriazol (BTA) içerebilir.
Benzotriazol (BTA), radyatörlerin ve bakır içeren diğer soğutma sistemi bileşenlerinin korunmasına yardımcı olur.
Metal işleme sıvıları, demir dışı metallerde lekelenmeyi ve korozyonu azaltmak için Benzotriazol (BTA) kullanır.
Benzotriazolün (BTA) çeşitli katkılarla uyumluluğu, karmaşık yağlayıcı formülasyonlarında kullanılmasını destekler.
Endüstriyel temizleyiciler, bakır veya pirinç yüzeylerin korunması gerektiğinde Benzotriazol (BTA) içerebilir.
Benzotriazol (BTA), temizleme işlemi sırasında korunan metal yüzeylerin özelliklerini sürdürmesine yardımcı olur.
Bulaşık yıkama ve deterjan formülasyonları, metalik dekoratif parçaları korumak için Benzotriazol (BTA) kullanabilir.
Benzotriazol (BTA), tekrarlanan temizleme işlemlerinde bakır içeren parçaların kararmasını azaltabilir.
Kaplamalar ve koruyucu yüzey işlemleri, metal pasifleştirici katkı olarak Benzotriazol (BTA) içerebilir.
Benzotriazol (BTA), kaplama ile metal yüzey arasındaki korozyon korumasını güçlendirebilir.
Elektronik üretimi, belirli bakır temizleme ve yüzey işleme aşamalarında Benzotriazol (BTA) kullanır.
Benzotriazol (BTA), elektronik bileşenlerdeki ve devre kartlarındaki bakır yüzeylerin durumunu kontrol etmeye yardımcı olur.
Gümüş koruma formülasyonları da yüzey renk değişimini azaltmak için Benzotriazol (BTA) kullanabilir.
Benzotriazolün (BTA) metallere bağlanma yeteneği, kararma önleyici işlemlerde kullanılmasını destekler.
Benzotriazol (BTA), özel organik bileşiklerin sentezinde ara madde olarak kullanılabilir.
Benzotriazolün (BTA) kimyasal olarak değiştirilmesi, polimerlerde ve kaplamalarda kullanılan işlevsel türevler oluşturur.
Üreticiler, Benzotriazolü (BTA) genellikle o-fenilendiamin ve bir nitrit kaynağından hazırlar.
Halkalaşma tepkimesi, Benzotriazolü (BTA) karakterize eden kaynaşmış triazol halkasını oluşturur.
Benzotriazolden (BTA) hazırlanan sodyum ve potasyum tuzları, sulu sistemlerle daha iyi uyumluluk sağlayabilir.
Formülatörler, gerekli çözünürlük ve pH değerine göre Benzotriazolün (BTA) serbest veya tuz biçimini seçer.
Benzotriazolün (BTA) performansı konsantrasyon, pH, sıcaklık ve metal bileşiminden etkilenir.
Uyumluluk testleri, her formülasyon için uygun Benzotriazol (BTA) miktarının belirlenmesine yardımcı olur.
Saflık, nem miktarı, erime aralığı ve renk, Benzotriazol (BTA) için önemli kalite parametreleridir.
Kromatografik ve spektroskopik yöntemler, Benzotriazolün (BTA) kimliğini ve saflığını doğrulayabilir.
Endüstriyel kimyada en yaygın kullanılan heterosiklik korozyon inhibitörlerinden biri olan benzotriazol, etkinliğini azot atomları aracılığıyla bakır ve bakır alaşımı yüzeylerinde kimyasal adsorpsiyon (kemagsorpsiyon) yaparak bakır–BTA koordinasyon polimeri filmi (CuBTA) oluşturmasına — sulu, atmosferik ve sülfür içeren ortamlarda oksidatif saldırıya karşı fiziksel bariyer görevi gören, dayanıklı, çok katmanlı, suda çözünmez bir koruyucu film — borçludur; bu film silme, temizleme ve mekanik sürtünmeye dirençlidir ve geniş pH aralığında etkilidir. Korozyon inhibisyonunun ötesinde, BTA çok yönlü bir farmasötik ve agrokimyasal iskeletidir — benzotriazol çekirdeği antibakteriyel, antifungal, antiviral, antiinflamatuar, antihipertansif ve analjezik özellikler sergileyen çok sayıda biyoaktif bileşikte bulunmakta; Katritzky reaksiyonu ve diğer sentetik dönüşümlerde kilit ara madde olarak kullanılmaktadır.
Benzotriazolün Kullanım Alanları:
Benzotriazol, soğutma kulesi, ısı eşanjörü, kapalı döngülü soğuk ve sıcak su devreleri ve radyatörler dahil endüstriyel ve ticari soğutma suyu sistemlerinde bakır ve bakır alaşımları için en önde gelen korozyon inhibitörü olarak tipik 1–50 ppm tedavi konsantrasyonlarında kullanılmakta; metal yüzeyindeki bakır iyonlarıyla tepkimeye girerek çözünmez, çok katmanlı Cu(I)-BTA koordinasyon polimer filmi oluşturmakta; bu film yüzeyi ilerideki oksidasyona, benzer olmayan metaller arasındaki galvanik korozyona ve çözünür bakır iyonlarının paslanmaz çelik, alüminyum ve lehim üzerinde neden olduğu oyuk korozyona karşı korumakta; sülfür dioksit, hidrojen sülfit, klorür ve tuz sisiyle kirlenmiş sulu ve gaz fazındaki ortamlarda etkilidir.
Benzotriazol, motor yağları, dişli yağları, hidrolik yağlar, fren sıvıları, transformatör yağları ve gresler dahil otomotiv ve endüstriyel yağlayıcı formülasyonlarında %0,01–0,5 konsantrasyonlarda korozyon önleyici ve aşınma karşıtı katkı olarak kullanılmakta; ZDDP ayrışma ürünleri ve asidik oksidatif yan ürünlerin korozif saldırısına karşı bakır alaşımlı yatakları, burçları ve sarı metal bileşenlerini korumaktadır; metal deaktivatör/pasifikatör paketleriyle birlikte kullanılmakta ve çinko ditiofosfonatlı (ZDDP) aşınma önleyici kimyayla antagonizm göstermeksizin tamamlayıcı etki sağlamaktadır.
Benzotriazol ve toliltriazol (4-metil- ve 5-metil-1H-benzotriazolün karışımı), %10'a kadar konsantrasyonlarda uçak buz çözücü ve buz önleyici sıvılarda (ADAF, Tip I/II/III/IV) birincil korozyon inhibitörü maddeler olarak kullanılmaktadır; büyük bir yolcu uçağının buz çözümünde yaklaşık 3.785 litre ADAF tüketildiği ve yalnızca Kanada'da yıllık yaklaşık 8.000.000 litre kullanıldığı tahmin edilmektedir; ADAF'ın yaklaşık %80'i, taksi ve kalkış sırasında sprey sürüklenmesi, jet çekmesi ve rüzgar nedeniyle yere birikmekte — havalimanı yeraltı suyu ve yağmur suyu ile çevresel kirliliğin başlıca yolunu oluşturmaktadır.
Benzotriazol, %0,01–2,0 konsantrasyonlarda otomotiv antifriz/soğutma sıvısında (etilen glikol veya propilen glikol bazlı) radyatörlerin, su pompalarının ve ısı eşanjörlerinin bakır ve pirinç bileşenlerini korozif saldırıya karşı korumak amacıyla kullanılmakta; aynı zamanda bakır yüzeylerini paketleme ve depolama sürecinde korumak amacıyla buhar fazı korozyon inhibitörü (VCI) formülasyonlarına katılmakta ve endüstriyel dolaşım suyu arıtımında metal deaktivatörü ve kireçtaşı inhibitörü olarak kullanılmaktadır.
Benzotriazol, ev ve ticari bulaşık makinesi deterjan formülasyonlarında gümüş koruma maddesi olarak kullanılmaktadır; gümüş mutfak eşyası ve sofra gereçleri yüzeyleriyle tepkimeye girerek bulaşık makinesi çevrimi sırasında kararmayı ve oyuk oluşumunu önleyen gümüş-benzotriazol kompleksi oluşturmakta; hem ev tipi (düşük konsantrasyon) hem de profesyonel/kurumsal (daha yüksek doz) bulaşık makinesi ürünlerine dahil edilmekte; bu uygulama, benzotriazolün belediye atık suyu akımlarına girişinde önemli bir yol oluşturmaktadır.
Benzotriazol, gümüş halojenür fotoğraf emülsiyonları ve film işleme çözeltilerinde sınırlayıcı, geliştirici ve sis önleyici ajan olarak; analitik kimyada gravimetrik ve kolorimetrik gümüş tayini reaktifi olarak; fotoğraf sabitleme banyolarında pas önleyici katkı olarak; ve glioksalden amin sentezinde kullanılmaktadır.
Benzotriazol, baskı devre kartları (PCB) üzerindeki bakır izlerin, konnektör ve kablo temas yüzeylerinin, bakır leadframe'lerin ve metal ara bağlantıların atmosferik oksidasyona ve kararmaya karşı korunmasında kullanılmakta; PCB yüzey bitim süreçlerinde (OSP — Organik Lehimlenebilirlik Koruyucu), akı formülasyonlarında ve elektronik montaj temizlik çözeltilerinde yer almakta; aynı zamanda EDTA ve potasyum iyodürün yanı sıra bakır CMP (kimyasal mekanik düzleştirme) polisaj dilesi bileşeni olarak seçici malzeme kaldırmayı sağlamak amacıyla kontrollü korozyon inhibitörü olarak kullanılmaktadır.
Benzotriazol, polimerlerde, plastiklerde, boyalarda, kaplamalarda ve filmlerde UV stabilizatörü (ultraviyole ışık absorberi) olarak fotodegradasyonu önlemek amacıyla; 2-(2-hidroksifenilbenzotriazol UV absorberi sentezinde (Tinuvin serisi) iskelet olarak; polimerik malzemelerde antistatik ajan olarak; bitki büyüme düzenleyicisi olarak; sanat eseri restorasyonu ve bakır/bronz korumada (açık hava heykelleri ve arkeolojik eserler için Incralac kaplamalarında); ve ilaç, boya, mantar öldürücü ve özel kimyasalların sentezi için kimyasal ara madde olarak kullanılmaktadır.
Benzotriazolün Faydaları ve Avantajları:
Benzotriazol, sulu sistemlerde tipik 1–50 ppm ve yağ bazlı yağlayıcılarda %0,01–0,5 gibi son derece düşük konsantrasyonlarda bakır korozyon inhibitörü olarak etkilidir; bu düşük etkin dozaj, sistemlere eklenen kimyasal miktarını en aza indirmekte, kullanım maliyetini düşürmekte ve atık suya boşaltılan miktarı sınırlamakta; başka hiçbir korozyon inhibitörü sınıfı, hem sulu hem de gaz fazındaki maruziyet koşullarında karşılaştırılabilir konsantrasyonlarda bakır ve sarı metaller için eşdeğer koruma sağlayamamaktadır.
Bakır yüzeylerinde oluşan Cu–BTA koordinasyon polimer filmi, yalnızca fiziksel adsorbsiyon değil güçlü kimyasal adsorpsiyon (kemagsorpsiyon) yoluyla bağlanmakta — üç halka azot atomunu içeren N → Cu koordinasyon bağları çok katmanlı, üç boyutlu bir polimer ağı oluşturmakta; bu ağ mekanik kaldırmaya, silme testlerine ve kimyasal temizleme işlemlerine dirençlidir; H₂S, SO₂, klorür ve tuz sisi ile kirlenmiş ortamlarda hem sulu hem de gaz fazında uzun vadeli, dayanıklı koruma sağlamakta — organik inhibitör kaplamalarının dayanamayacağı ağır servis koşullarında BTA'yı eşsiz biçimde uygun kılmaktadır.
Benzotriazol, seyreltik asit ve bazlarda kararlı, geniş bir pH aralığında aktif, çok çeşitli endüstriyel formülasyon bileşenleriyle (glikoller, alkoller, esterler, mineral yağlar, sentetik baz yağlar, kireçtaşı inhibitörleri, biyositler ve yüzey aktif maddeler dahil) uyumlu ve hem nötr hem de alkalin sulu ortamlarda korozyon inhibitörü olarak aktiftir; bu formülasyon çok yönlülüğü, ticari olarak birden fazla fiziksel formda (granül, toz, iğne, flak, sulu çözelti, glikol çözeltisi) temin edilebilmesiyle birleşerek onu endüstriyel su arıtımı, yağlayıcılar ve otomotiv sıvısı uygulamalarının tam yelpazesinde bakır koruması için evrensel tercih haline getirmektedir.
Benzotriazol halka sistemi son derece çok yönlü bir farmakofordur — hidrojen bağı donörü (N-H), hidrojen bağı akseptörleri (iki halka N atomu), aromatik pi sistemi ve karboksilik asitler ve amitlerle biyoizosterik ilişki kombinasyonu, BTA bazlı moleküllerin çeşitli biyolojik hedeflere bağlanmasına olanak tanımakta; bu durum benzotriazol içeren bileşikleri ilaç keşfinde önemli kılmakta — antihipertansif, antibakteriyal, antifungal, antiviral, antiinflamatuar ve analjezik ilaçlar dahil çok sayıda biyoaktif türev bu çekirdeği taşımaktadır.
Benzotriazolün Özellikleri:
Benzotriazol, oda sıcaklığında hafif karakteristik kokuya sahip beyaz ila açık sarı/kahverengi kristal katı olup iğne, flak, granül veya ince toz olarak temin edilmektedir; katı hâldeki dominant form X-ışını kristalografisiyle belirlenen 1H tautomeridir (N-1 konumunda hidrojen); erime noktası 98,5°C (lit.); kaynama noktası 2 kPa'da 204°C (15 mmHg) / atmosferik basınçta 350°C; ayrışma ~260°C; süblimleşme 200°C; 20°C'de yoğunluk 1,36 g/cm³; 20°C'de buhar basıncı 5 Pa (0,04 mmHg); buhar yoğunluğu 4,1 (havaya göre); kırılma indeksi 1,5589 (tahmin); alev noktası 170–195°C (açık kap); tutuşma sıcaklığı 210°C.
Oda sıcaklığında suda çözünürlük 2 g/100 mL (20 g/L, orta düzey — soğuk suda hafifçe çözünür); etanol, metanol, benzen, toluen, kloroform, DMF, DMSO, glikol, alkol ve esterlerde çözünür; %2,5 sulu çözeltide pH 5; pKa 8,37 (N-H formunun asit-baz dengesi); sulu çözeltide zayıf asittir; bisiklik halka sisteminin N=N bağ uzunluğu 1,306 Å ve HN–N bağ uzunluğu 1,340 Å'dür (X-ışını kristalografisinden).
ÖNEMLİ GÜVENLİK UYARISI: benzotriazol, 220°C veya düşük basınç altında vakumlu damıtma sırasında patlayabilir — tercih edilen saflaştırma yöntemi toluen, kloroform veya DMF'den yeniden kristallendirmedir; vakumlu damıtma zorunluysa tüm belgelenmiş patlama önlemleri uygulanmalıdır; toz-hava karışımları patlayıcı karışım oluşturabilir; madde inhalayon ve yutma yoluyla vücuda emilir; tekrarlayan/uzun süreli temas cilt duyarlaştırmasına neden olabilir; su organizmalarına zararlıdır; biyolojik parçalanmaya yüksek direnç göstermekte ve yeraltı suları, nehirler ve göllerde kalıcı çevresel kirletici olarak tanınmaktadır; pH 7'nin altında UV ışıması BTA'yı parçalayarak toksisiteyi yaklaşık %65 oranında azaltabilmektedir.
Benzotriazolün Kimyasal Özellikleri:
Benzotriazolün IUPAC adı 1H-benzotriazol (tercih edilen: 1H-benzo[d][1,2,3]triazol), CAS 95-14-7, moleküler formülü C₆H₅N₃, moleküler ağırlığı 119,12 g/mol, InChI=1S/C6H5N3/c1-2-4-6-5(3-1)7-9-8-6/h1-4H,(H,7,8,9), InChIKey QRUDEWIWKLJBPS-UHFFFAOYSA-N; EC 202-394-1; MDL MFCD00005699; PubChem CID 7220'dir.
Benzotriazolün başlıca kimyasal reaksiyonları: (1) Cu(I) ile kompleksleşme → Cu(I)-BTA koordinasyon polimer filmi (CuBTA) bakır yüzeylerde — korozyon inhibisyonunun birincil mekanizması (N → Cu koordinasyonu aracılığıyla kemagsorpsiyon); (2) Ag(I) ile şelatlama → gümüş-BTA kompleksi (fotoğraf emülsiyonları ve bulaşık makinesi gümüş koruma uygulaması); (3) diğer metal iyonlarıyla (Al, Co, Zn) kompleksleşme — BTA çok yönlü metal şelatlama ajanıdır; (4) glioksalden amin sentezi; (5) N-alkilasyon → N1- veya N2-sübstitüe benzotriazol türevleri (Katritzky reaksiyonu); (6) ısıtmayla (~260°C üzeri) ayrışma → anillin, nitrobenzen ve toksik azot içeren buharlar; (7) o-fenilendiaminin NaNO₂/AcOH ile diazotizasyonu → BTA (üretim yolu).
Benzotriazol, endüstriyel olarak o-fenilendiaminin (1,2-diaminobenzen) sodyum nitrit ve asetik asit varlığında kontrollü sıcaklık koşullarında diazotizasyonuyla üretilmektedir: o-fenilendiamin 50°C'de suda çözünmekte, glasyal asetik asit eklenmekte, karışım 5°C'ye soğutulmakta, karıştırarak sodyum nitrit eklenmekte; reaksiyon karışımı koyu yeşilden turuncu-kırmızıya renk değiştirmekte; 2 saat sonra kristaller filtrelenmekte, buz suyuyla yıkanmakta ve kurutulmakta; ham ürün 201–204°C (2,0 kPa) fraksiyonunda vakumla damıtılmakta ve ardından benz'den yeniden kristallendirilerek erime noktası 96–97°C olan ürün elde edilmekte; verim yaklaşık %80'dir; UYARI: vakumlu damıtmada patlama yaşanabilir — gerekli tüm önlemler alınmalıdır.
Benzotriazol ailesinin üç temel bileşiği bulunmaktadır: (1) 1H-benzotriazol (CAS 95-14-7, MW 119,12) — ana bileşik; (2) 4-metil-1H-benzotriazol (CAS 29878-31-7) ve (3) 5-metil-1H-benzotriazol (CAS 136-85-6) — (2) ve (3)'ün karışımı toliltriazol olarak adlandırılmakta; çevre izlemesinde üç bileşiği kapsayan terim "benzotriazol"dür; benzotriazol, havalimanı yakınlarındaki yeraltı suyunda (ADAF kaynağı) ve kentsel alanlarda (soğutma suyu ve bulaşık makinesi deterjanı kaynakları) özellikle sorunlu kalıcı bir çevresel kirleticidir.
Benzotriazolün Üretimi:
Benzotriazol, ticari olarak o-fenilendiaminin sodyum nitrit ve asetik asit ile diazotizasyonuyla üretilmektedir: o-fenilendiamin yaklaşık 50°C'de suda çözülmekte, glasyal asetik asit eklenmekte, çözelti 5°C'ye soğutulmakta; sodyum nitrit yavaşça karıştırılarak eklenmekte; reaksiyon karışımı koyu yeşilden turuncu-kırmızıya renk değiştirerek benzotriazol kristallenirken sıcaklık 70–80°C'ye yükselmekte; oda sıcaklığında 2 saat beklendikten sonra kristaller filtrelenmekte, buz suyuyla yıkanmakta ve kurutulmakta; ham ürün vakumla damıtılarak 201–204°C / 2,0 kPa fraksiyonu toplanmakta ve/veya benzenden yeniden kristallendirilerek saflıklı ürün elde edilmekte; verim yaklaşık %80; saflaştırılmış ürünün erime noktası 96–97°C.
SAFLAŞTIRMA UYARISI: benzotriazolün vakumlu damıtması patlamaya neden olabilir — toluen, CHCl₃ veya DMF'den yeniden kristallendirme tercih edilmektedir; vakumlu damıtma kullanılacaksa tüm gerekli patlama önlemleri uygulanmalıdır; yeniden kristallendirme sırasındaki kayıplar damıtmaya kıyasla daha azdır; yeniden kristallendirmeden sonra ürün oda sıcaklığında veya 65°C'de vakumlu fırında kurutulabilir.
Ticari benzotriazol şu formlarda temin edilmektedir: granül (kullanım kolaylığı ve toz maruziyeti riski azaltma için tercih edilen form); ince toz (analitik ve özel uygulamalar için); iğne kristal (yeniden kristallendirme ürünü); flak; sodyum benzotriazol olarak sulu çözelti ve glikol, alkol veya ester çözeltileri dahil sıvı formlar (kullanıcı güvenliği ve dozlama kolaylığı için tercih edilen); tipik kaliteler: teknik (≥%98, ≥%99), yüksek saflık (≥%99,8); ambalaj: çuval (25 kg, 50 kg), 55 galon variller, süper çuval miktarları; depolama: serin, kuru yer, ısı kaynaklarından uzakta, sıkıca kapalı; araştırma kalitesi malzemeler için uzun süreli arşiv depolamasında buzdolabı önerilir.
Benzotriazol Malzeme Güvenlik Bilgi Formu (MGBF):
Benzotriazolün Kullanımı:
Benzotriazol yanıcı katı ve orta düzey inhalasyon/yutma tehlikesine sahip bir maddedir; temel kullanım önlemleri: toz dağılımını önleyin (ince dağılmış tanecikler havada patlayıcı karışım oluşturabilir); kapalı sistem ve toz patlamasına dayanıklı elektrik ekipmanı kullanın; açık alev olmayacak; sıkı hijyen uygulamaları; çalışma sırasında yemek yemeyin, içmeyin veya sigara içmeyin; yerel egzoz havalandırması kullanın; uygun KKE takın; tekrarlayan cilt temasından kaçının (H317 — cilt duyarlaştırıcı).
KRİTİK GÜVENLİK UYARISI: benzotriazol, 220°C veya düşük basınç altında vakumlu damıtmada patlayabilir — önerilen saflaştırma yöntemi toluen, kloroform veya DMF'den yeniden kristallendirmedir; vakumlu damıtma mutlak gerekliyse tüm belgelenmiş patlama önlemleri uygulanmalıdır; madde aerosol inhalasyonu ve yutma yoluyla vücuda emilir; 20°C'de buharlaşma ihmal edilebilir ancak toz konsantrasyonları hızlı birikebilir; ısı kaynaklarından, ateşleme kaynaklarından ve açık alevden uzak tutun.
Benzotriazol GBF'si:
Benzotriazolün Kararlılığı ve Reaktivitesi:
Kimyasal kararlılık:
Benzotriazol, normal ortam depolama koşullarında kararlıdır; seyreltik asit ve bazlarda kararlıdır.
Yaklaşık 260°C üzerinde ısıtmayla anillin ve nitrobenzen dahil toksik buharlar üretecek şekilde ayrışmakta; 220°C'de veya vakumlu damıtmada patlayabilmekte — uygun önlemler zorunludur.
Reaktivite:
Benzotriazol, sulu çözeltide zayıf asittir (pKa 8,37); bakır(I), gümüş ve diğer metal iyonlarıyla koordinasyon kompleksleri oluşturmaktadır.
Toz-hava karışımları havada patlayıcı karışım oluşturabilir; vakumlu damıtmada şiddetli reaksiyon gerçekleşebilmektedir.
Kaçınılması gereken koşullar:
220°C üzerindeki sıcaklıklar — patlama riski.
Vakumlu damıtma — belgelenmiş patlama tehlikesi; bunun yerine yeniden kristallendirme kullanın.
Ateşleme kaynakları yakınında toz oluşumu — patlayıcı toz-hava karışımları.
Açık alev.
Uyumsuz malzemeler:
Yüksek sıcaklıkta güçlü oksidanlar.
Normal ortam koşullarında bilinen başka uyumsuzluk yok.
Tehlikeli ayrışma ürünleri:
260°C üzerinde ısıtmada anillin ve nitrobenzen (toksik).
Yanma veya termal ayrışmada azot oksitler (NOₓ) ve diğer toksik azot içeren buharlar.
Benzotriazolün Kullanımı ve Depolanması:
Kullanım:
Toz dağılımını önleyin; yerel egzoz havalandırması kullanın; toz patlamasına dayanıklı ekipman kullanın.
Partikül filtreli solunum cihazı, güvenlik gözlüğü, koruyucu eldivenler ve koruyucu giysiler takın.
Açık alev olmayacak; sıkı hijyen; kullanım sırasında yemek yemeyin, içmeyin veya sigara içmeyin.
Gerekli patlama önlemleri olmaksızın vakumlu damıtmaya TEŞEBBÜS ETMEYİN.
Depolama:
Serin, kuru, iyi havalandırılmış yerde, ısı ve ateşleme kaynaklarından ve oksidanlardan uzakta sıkıca kapalı kapta saklayın.
Önerilen depolama sıcaklığı: serin, kuru yer (<25°C); araştırma kalitesi malzeme için buzdolabı.
Yüksek sıcaklıklardan uzak tutun.
Ambalaj: çuvallar (25 kg, 50 kg), variller, süper çuval miktarları.
Benzotriazol İçin İlk Yardım Önlemleri:
Soluma: Temiz havaya taşıyın; dinlendirin; belirtiler devam ederse tıbbi yardım alın; toz inhalasyonu tahriş oluşturabilir.
Cilt teması: Kirlenmiş giysileri çıkarın; suyla yıkayın, ardından su ve sabunla yıkayın; alerjik cilt reaksiyonu gelişirse (duyarlaşma) tıbbi yardım alın.
Göz teması: Birkaç dakika boyunca bol suyla yıkayın (kolaysa kontakt lensleri çıkarın); kızarıklık veya ağrı devam ederse tıbbi yardım alın — madde göz tahrişi/hasarına neden olur.
Yutulması: Ağzı çalkalayın; bir ila iki bardak su içirin; tıbbi yardım alın — madde yutulursa zararlıdır (H302).
Benzotriazol Yangınla Mücadele Önlemleri:
Uygun söndürme araçları: Su spreyi; toz yakınında kuru kimyasal kullanmayın (toz patlaması riski).
Özel tehlikeler: Yanıcı katı; ince dağılmış toz havada patlayıcı karışım oluşturabilir; yanma ve termal ayrışma toksik buharlar (anillin, nitrobenzen, NOₓ) üretmekte; vakumlu damıtmada patlayabilmektedir.
İtfaiyeciler için koruyucu ekipman: SCBA ve tam koruyucu giysiler; yangın söndürme sırasında toz dağılımını önleyin; kirlenmiş akışın su yollarına girmesini önleyin.
Benzotriazol Kaza ile Salınım Önlemleri:
Kişisel önlemler: Toz dağılımını önleyin; partikül filtreli solunum cihazı, koruyucu eldivenler ve giysiler takın; uygunsa toz oluşumunu önlemek için önce ıslatın; kimyasalın çevreye girmesine izin VERMEYİN.
Çevresel önlemler: Benzotriazol, su organizmalarına zararlı kalıcı çevresel kirleticidır; kanalizasyon, su yolları veya toprağa girmesine izin vermeyin; önemli salımlar için çevre yetkililerini bilgilendirin.
Temizleme yöntemleri: Kapalı, etiketlenmiş kaplara süpürün veya vakumla toplayın (toz oluşumunu önlemek için ıslak yöntem tercih edilir); yerel/ulusal tehlikeli kimyasal atık yönetmelikleri kapsamında bertaraf edin.
Benzotriazol Maruziyet Kontrolleri / Kişisel Koruyucu Ekipman:
Mühendislik kontrolleri: Kapalı sistem; yerel egzoz havalandırması; toz patlamasına dayanıklı elektrik ekipmanı; toz üretimini ve birikimini önleyin.
Göz koruması: Güvenlik gözlüğü / kimyasal sıçrama gözlüğü.
El koruması: Koruyucu eldivenler (nitril önerilir); cilt duyarlaşma riski göz önünde bulundurularak seçin.
Vücut koruması: Koruyucu giysiler; kimyasal dirençli güvenlik ayakkabıları.
Solunum koruması: Havadaki toz konsantrasyonuna göre ayarlanmış partikül filtreli solunum cihazı (P2/P3); yüksek konsantrasyon veya yangın senaryolarında SCBA.
Benzotriazol Tanımlayıcıları:
CAS Numarası: 95-14-7
EC Numarası: 202-394-1
EINECS: 202-394-1
MDL Numarası: MFCD00005699
PubChem CID: 7220
ICSC: 1091
IUPAC Adı: 1H-Benzotriazol (tercih edilen: 1H-benzo[d][1,2,3]triazol)
Moleküler Formül: C₆H₅N₃
Moleküler Ağırlık: 119,12 g/mol
InChI: InChI=1S/C6H5N3/c1-2-4-6-5(3-1)7-9-8-6/h1-4H,(H,7,8,9)
InChIKey: QRUDEWIWKLJBPS-UHFFFAOYSA-N
pKa: 8,37 (sulu asit ayrışması)
Erime noktası: 98,5°C (lit.)
Kaynama noktası: 204°C (2 kPa / 15 mmHg); 350°C (atmosferik)
Ayrışma: ~260°C
Alev noktası: 170–195°C (açık kap)
Tutuşma sıcaklığı: 210°C
Yoğunluk: 1,36 g/cm³ (20°C)
Buhar basıncı: 5 Pa / 0,04 mmHg (20°C)
Suda çözünürlük: 20 g/L (2 g/100 mL, orta düzey)
GHS Sınıflandırması: H302 (yutulursa zararlı), H318/H319 (ciddi göz hasarı/tahrişi), H317 (alerjik cilt reaksiyonuna neden olabilir)
Kanserojen sınıflandırması: Kategori 3 (Almanya MAK — belirsiz kanıt); IARC/NTP listelerinde değil
MAK: Belirlenmemiş; cilt notu (H)
Biyobozunabilirlik: Kolayca biyolojik olarak parçalanamaz; kalıcı çevresel kirletici
Çevre: Su organizmalarına zararlı; yeraltı suyu ve yüzey sularında kalıcı
Benzotriazolün Özellikleri:
Fiziksel hâl: Katı (kristal)
Görünüm: Beyaz ila açık sarı/kahverengi kristal toz, iğneler, flaklar veya granüller
Koku: Hafif, karakteristik
Moleküler formül: C₆H₅N₃
Moleküler ağırlık: 119,12 g/mol
Erime noktası: 98,5°C (lit.; saflığa göre 94–100°C aralığı)
Kaynama noktası: 204°C (2 kPa); 350°C (atmosferik)
Ayrışma sıcaklığı: ~260°C
Süblimleşme noktası: 200°C
Alev noktası: 170–195°C (açık kap)
Tutuşma sıcaklığı: 210°C
Yoğunluk: 1,36 g/cm³ (20°C)
Buhar basıncı: 5 Pa (0,04 mmHg) (20°C)
Buhar yoğunluğu: 4,1 (havaya göre)
Suda çözünürlük: 20 g/L (2 g/100 mL)
pKa: 8,37 (sulu)
pH: %2,5 çözeltide 5
Kırılma indeksi: 1,5589 (tahmin)
Çözünürlük: Su, etanol, metanol, benzen, toluen, kloroform, DMF, DMSO, glikoller, alkoller, esterler
GHS: H302, H318/H319, H317
Biyobozunabilirlik: Kolayca biyolojik olarak parçalanamaz
Depolama: Serin, kuru, sıkıca kapalı; ısıdan ve ateşleme kaynaklarından uzakta
Benzotriazol Özellikleri — Spesifikasyonlar:
Ürün adı: Benzotriazol (1H-Benzotriazol, BTA)
CAS Numarası: 95-14-7
EC Numarası: 202-394-1
Moleküler Formül: C₆H₅N₃
Moleküler Ağırlık: 119,12 g/mol
Saflık: ≥%98 (teknik); ≥%99 (standart); ≥%99,8 (yüksek saflık)
Görünüm: Beyaz ila açık sarı/kahverengi kristal toz, iğneler, granüller veya flaklar
Erime noktası: 96–100°C (kaliteye bağlı)
Yoğunluk: 1,36 g/cm³ (20°C)
Suda çözünürlük: 20 g/L (orta düzey)
pH (%2,5 çözelti): 5
Alev noktası: 170–195°C
GHS: H302, H318/H319, H317
Depolama: Serin, kuru yer; sıkıca kapalı; uzun süreli depolama için buzdolabı önerilir
Ambalaj: 25 kg, 50 kg çuvallar; 55 galon variller; süper çuval miktarları; IBC'lerde sıvı formlar
Belgeler: CoA, GBF/MGBF, ICSC 1091, AB Benzotriazol Yuvarlak Masa raporu
Benzotriazolün Adları:
Benzotriazol
Benzotriazole
BTA
BTAH
1H-Benzotriazol
1,2,3-Benzotriazol
1H-1,2,3-Benzotriazol
1H-Benzo[d][1,2,3]triazol
1,2,3-Triazo-1H-inden
1,2,3-Triazainden
1,2,3-Benztriazol
Azimdobenzen
Aziaminobenzen
Benzen azimit
Benzizotriazol
Benztriazol
2,3-Diazaindol
1,2-Aminoazofenilen
Cobratec 99
Cobratec 35G
Preventol BZT
NCI-C03521
NSC-3058
U-6233
T706
MFCD00005699
PubChem CID 7220
CAS 95-14-7
EC 202-394-1
ICSC 1091