Hızlı Arama
Glutaraldehit, glutaral veya pentandial olarak da adlandırılan Glutaral Glutaraldehit (CAS No 111-30-8, C5H8O2), berrak, renksiz sulu çözeltiler hâlinde (tipik olarak %25 veya %50) tedarik edilen, beş karbonlu doymuş bir dialdehittir, tıp, laboratuvarlar, su arıtma, petrol ve gaz, deri, kâğıt ve hayvan hijyeni alanlarında geniş spektrumlu biyosit, yüksek düzey dezenfektan ve soğuk sterilizasyon ajanı, protein çapraz bağlayıcı, doku fiksatifi ve tabaklama ajanı olarak kullanılır.
Glutaraldehit, bakteri, mikobakteri, mantar ve virüsleri, uzun temas sürelerinde ise bakteri sporlarını da öldürürken tıbbi aletlerde kullanılan metal, kauçuk ve plastiklerin çoğunda korozyona neden olmamasıyla değerlidir, ayrıca proteinleri çoğu monoaldehitten daha etkili çapraz bağlar.
Glutaral, proteinlerin amino gruplarına (örneğin hücre duvarı ve enzim proteinlerindeki lizin kalıntılarına) ve diğer nükleofilik gruplara bağlanan iki reaktif aldehit grubu yoluyla etki eder, mikrobiyal hücreleri sertleştirip etkisizleştiren ve biyolojik dokuyu stabilize eden çapraz bağlar oluşturur.
CAS No: 111-30-8
EC No: 203-856-5
Molekül formülü: C5H8O2
Molekül ağırlığı: 100.12 g/mol
AB İndeks No: 605-022-00-X
Ticari form: Sulu çözeltiler, tipik olarak %25 veya %50
Görünüm: Keskin kokulu, berrak, renksiz ile açık sarı arası sıvı
Erime noktası (saf madde): Yaklaşık -14 °C
Kaynama noktası (saf madde): Yaklaşık 187–189 °C (ayrışma ile)
Suda çözünürlük: Tamamen karışabilir
GLUTARAL GLUTARALDEHİTİN YAYGIN ÜRÜN VE KİMYASAL ADLARI:
Glutaral Glutaraldehit, Glutaraldehit, Glutaral, Gluteraldehyde, Pentandial, 1,5-Pentandial, Pentan-1,5-dial, Glutarik dialdehit, Glutarik asit dialdehiti, Glutarik aldehit, Glutardialdehyde, Glutaraldehyd, 1,3-Diformilpropan, Trimetilen aldehit, GA, GDA, GTA, Glutaralum, Glutaraldehit çözeltisi %25, Glutaraldehit çözeltisi %50, Cidex, Sonacide, Ucarcide, Aldesan, Alhydex, Hospex, Glutarol
Glutaral, Glutaral Glutaraldehitin INN, farmakope ve INCI adıdır, glutaraldehit yaygın kimyasal ve ticari adı, pentandial ise her iki ucunda bir aldehit grubu bulunan (-dial) beş karbonlu zinciri (pentan) tanımlayan IUPAC adıdır. Eski ad olan trimetilen aldehit, iki aldehit karbonu arasındaki üç CH2 grubunu ifade eder. GA, GDA ve GTA laboratuvarlarda ve endüstride kullanılan kısaltmalardır.
Cidex, Sonacide, Ucarcide, Aldesan, Alhydex, Hospex ve Glutarol, Glutaral Glutaraldehit bazlı dezenfektanların, endüstriyel biyositlerin veya farmasötik çözeltilerin ticari adlarıdır, kendi konsantrasyonlarına, tamponlarına ve etiketlemelerine sahip kullanıma hazır veya konsantre ürünlerdir, saf maddenin eşanlamlıları değildir. Pentandial, glutarik asitle (karşılık gelen dikarboksilik asit), glioksalla (iki karbonlu dialdehit) veya alternatif yüksek düzey dezenfektan olarak kullanılan aromatik dialdehit orto-ftalaldehitle (OPA) karıştırılmamalıdır.
GLUTARAL GLUTARALDEHİT NEDİR?
Bu dialdehit, en yaygın kullanılan aldehit biyositlerinden biridir. Hastanelerde ve diş hekimliği uygulamalarında yaklaşık %2'lik tamponlanmış Glutaral Glutaraldehit çözeltileri, endoskoplar gibi ısıya duyarlı aletlerin yüksek düzey dezenfeksiyonunda ve soğuk sterilizasyonunda uzun süredir kullanılmaktadır. Tıp dışında Glutaral Glutaraldehitin çoğu endüstriyel olarak tüketilir: Petrol sahası sularında ve boru hatlarında, soğutma ve proses sularında, kâğıt fabrikalarında biyosit olarak, deri tabaklamada, hayvan barınaklarının dezenfeksiyonunda, çapraz bağlayıcı ve fiksatif olarak.
Saf Glutaral Glutaraldehit normal depolama için yeterince kararlı değildir, çünkü aldehit grupları birbiriyle tepkimeye girer. Bu nedenle ticari ürün sulu çözeltidir, genellikle endüstriyel kullanım için %50, laboratuvarlar ve formülatörler için %25 veya daha düşük konsantrasyonlardadır. Elektron mikroskopisi kalitesindeki Glutaral Glutaraldehitin küçük miktarları da inert gaz altında kapatılmış ampullerde tedarik edilir.
Glutaraldehitin geçmişi bir yüzyıldan daha eskiye dayanır. 1908'de 1,5-pentandiolün oksidasyonuyla hazırlanarak “trimetilen aldehit” adıyla tanımlanmıştır. Elektron mikroskopisinde doku fiksatifi olarak kullanımı 1960'ların başında yerleşmiş, kısa süre sonra tamponlanmış alkali Glutaral Glutaraldehit dezenfektanları geliştirilmiştir.
Glutaral Glutaraldehitin tipik kullanım alanları: Tıbbi ve dental alet dezenfeksiyonu, endoskopların yeniden işlenmesi, hücre ve dokuların laboratuvarda fiksasyonu, elektron mikroskopisi, enzim immobilizasyonu, aşı toksoidi hazırlanması, biyoprotez dokuların fiksasyonu, petrol ve gaz üretim suları, hidrolik çatlatma sıvıları, boru hatları, soğutma kuleleri, kâğıt ve karton üretimi, deri tabaklama, kanatlı ve çiftlik hayvanı barınaklarının dezenfeksiyonu, şeker fabrikaları, teknik ürünlerin ambalaj içi korunması, tahnit sıvıları, röntgen filmi işleme ile siğil ve hiperhidroz tedavisi.
Glutaral, OHC-CH2-CH2-CH2-CHO yapısında, (CH2)3(CHO)2 şeklinde de yazılan alifatik bir dialdehittir. Glutarik aside karşılık gelen dialdehittir. Küçük, suyla tamamen karışabilen ve iki reaktif ucu bulunan bir molekül olarak Glutaral Glutaraldehit, birbirinden yaklaşık 5–7 Å uzaklıktaki iki amino grubu arasında köprü kurabilir, bu nedenle biyokimyada klasik bir homobifonksiyonel çapraz bağlayıcıdır.
Pentandial doğada kayda değer miktarda bulunmaz. Endüstride esas olarak piran yöntemiyle üretilir: Akrolein bir vinil eterle (örneğin metil veya etil vinil eter) Diels–Alder tepkimesine girerek 2-alkoksi-3,4-dihidro-2H-piran oluşturur, bu bileşik daha sonra Glutaral Glutaraldehite hidrolize edilir. Siklopentenin tungsten bazlı katalizörler üzerinde hidrojen peroksitle katalitik oksidasyonu, geliştirilmiş ve kullanılmış bir diğer yöntemdir. Ham ürün saflaştırılır ve suyla gerekli konsantrasyona ayarlanır.
GLUTARAL GLUTARALDEHİTİN CAS NUMARASI, EC / EINECS NUMARASI VE KİMYASAL KİMLİĞİ
Ürün adı: Glutaral Glutaraldehit
IUPAC adı: Pentandial
INN / INCI adı: Glutaral
CAS No: 111-30-8
EC / EINECS No: 203-856-5
AB İndeks No (CLP Ek VI): 605-022-00-X
Molekül formülü: C5H8O2
Molekül ağırlığı: 100.12 g/mol
SMILES: O=CCCCC=O
InChIKey: SXRSQZLOMIGNAQ-UHFFFAOYSA-N
PubChem CID: 3485
Kimyasal sınıfı: Alifatik dialdehit
Başlıca işlevleri: Biyosit, dezenfektan, soğuk sterilizasyon ajanı, çapraz bağlayıcı, fiksatif, tabaklama ajanı, koruyucu
SUDA GLUTARAL GLUTARALDEHİT: VARİLİN İÇİNDE GERÇEKTE NE VAR?
Glutaral Glutaraldehitin sulu çözeltisi yalnızca serbest dialdehit molekülleri içermez. Suda Glutaral Glutaraldehit birkaç türün dengesi hâlinde bulunur:
- serbest (monomerik) dialdehit
- aldehit gruplarına su katılmasıyla oluşan mono- ve dihidratlar (gem-dioller)
- halkalı hemiasetal (hidrattan oluşan altı üyeli halka)
- az miktarda oligomer ve aldol kondenzasyon ürünleri
pH bu türlerin davranışını kontrol eder. Hafif asidik çözeltide (yaklaşık pH 3–5) Glutaral Glutaraldehit uzun süre kararlıdır, ticari konsantrelerin asidik tedarik edilmesinin nedeni budur. Alkali çözeltide (yaklaşık pH 7.5–8.5) Glutaral Glutaraldehit çok daha biyosidal hâle gelir, çünkü aldehit grupları proteinlerle daha hızlı tepkimeye girer, ancak aynı zamanda aldol kondenzasyonuyla alfa,beta-doymamış oligomerlere yavaşça polimerleşir. Bu nedenle alkali çözeltiler zamanla etkinlik kaybeder ve sarımsı olur.
Bu kimya, tıbbi dezenfektanların tipik “aktivasyon” aşamasını açıklar: Asidik ve kararlı Glutaral Glutaraldehit çözeltisi, kullanımdan hemen önce alkali aktivatörle (örneğin bikarbonat tamponu) karıştırılır, aktive edilmiş çözeltinin kullanım ömrü ürüne bağlı olarak tipik biçimde yaklaşık 14 ila 28 günle sınırlıdır.
GLUTARAL GLUTARALDEHİTİN FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLERİ
SAF MADDE (LİTERATÜR DEĞERLERİ):
Molekül ağırlığı: 100.12 g/mol
Fiziksel hâli: Sıvı, renksiz, yağımsı
Koku: Keskin, karakteristik aldehit kokusu (bildirilen koku eşiği yaklaşık 0.04 ppm)
Erime noktası: Yaklaşık -14 °C
Kaynama noktası: Yaklaşık 187–189 °C (ayrışır)
Yoğunluk: Yaklaşık 1.06 g/cm³
Çözünürlük: Suyla tamamen karışabilir, etanol ve birçok organik solventte çözünür
Log Pow: Yaklaşık -0.36 (23 °C, %50'lik çözeltide ölçülmüştür)
Buhar yoğunluğu: Yaklaşık 3.4 (hava = 1)
YAKLAŞIK %25'LİK SULU ÇÖZELTİ (ÖRNEK: LABORATUVAR KALİTESİ, TEDARİKÇİ GBF'Sİ):
Görünüm: Renksiz sıvı
Erime noktası: Yaklaşık -10 °C
Kaynama noktası: Yaklaşık 101 °C (1,013 hPa)
pH: Yaklaşık 2.9
Yoğunluk: Yaklaşık 1.06 g/cm³
Suda çözünürlük: Çözünür
Parlama noktası: Sulu çözelti için veri bulunmamaktadır
YAKLAŞIK %50'LİK SULU ÇÖZELTİ (TİPİK ENDÜSTRİYEL KALİTE):
Miktar tayini: Yaklaşık %50
Görünüm: Berrak, renksiz ile açık sarı arası sıvı
pH: Tipik olarak yaklaşık 3–5
Bağıl yoğunluk (20/20 °C): Yaklaşık 1.12–1.13
Kaynama noktası: Yaklaşık 100 °C (önce su kaynar)
Kararlılık: Asidik çözeltide normal koşullarda kararlıdır, hava ve ışığa duyarlıdır, alkali çözeltide ve yoğun ısıtmada polimerleşir.
Uyumsuz maddeler: Kuvvetli asitler, kuvvetli bazlar, kuvvetli oksitleyiciler, aminler, amonyak ve diğer primer amin bileşikleri (aldehit gruplarıyla tepkimeye girer).
Kesin spesifikasyon değerleri (miktar tayini, renk, asitlik, metanol içeriği, demir, buharlaştırma kalıntısı) kaliteye ve üreticiye bağlıdır, tedarik edilen Glutaral Glutaraldehitin spesifikasyonu talep üzerine Ataman Kimya'dan temin edilebilir.
GLUTARAL GLUTARALDEHİT MİKROORGANİZMALARI NASIL ÖLDÜRÜR VE PROTEİNLERİ NASIL ÇAPRAZ BAĞLAR?
Glutaral Glutaraldehitin biyosidal etkinliği hücrenin dış katmanlarında başlar. Aldehit grupları, hücre duvarı, dış zar veya spor kılıfındaki proteinlerin serbest amino gruplarıyla tepkimeye girerek Schiff bazları (iminler) ve daha karmaşık katılma ürünleri oluşturur. Her molekül iki aldehit grubu taşıdığından Glutaral Glutaraldehit komşu proteinleri çapraz bağlar. Hücre yüzeyi kapatılır, taşıma sistemleri ve enzimler engellenir, hücre artık işlev göremez veya bölünemez. Nükleik asitler ve hücre içi proteinlerle aynı tepkime, inaktivasyonu tamamlar.
Etki spektrumu: Vejetatif Gram-pozitif ve Gram-negatif bakteriler, mikobakteriler, mantar ve mayalar, zarflı ve zarfsız virüsler. Bakteri sporları daha dirençlidir, sporisidal etki alkali aktive edilmiş çözeltiler ve çoğu zaman birkaç saatlik uzun temas süreleri gerektirir. Bazı mikobakteriler Glutaral Glutaraldehite azalmış duyarlılık göstermiştir, endoskopların yeniden işlenmesinde orto-ftalaldehit ve perasetik asit gibi alternatiflerin de kullanılmasının nedenlerinden biri budur.
Fiksasyon ve tabaklama: Dokuda Glutaral Glutaraldehit kolajen ve diğer proteinleri çapraz bağlayarak mikroskopi için ince yapıyı korur ve deri veya biyolojik dokuyu ısıya, enzimlere ve mikroplara daha dirençli hâle getirir.
TIBBİ, DENTAL VE LABORATUVAR KULLANIMINDA GLUTARAL GLUTARALDEHİT
YÜKSEK DÜZEY DEZENFEKSİYON VE SOĞUK STERİLİZASYON
Yaklaşık %2 Glutaral Glutaraldehit içeren tamponlanmış çözeltiler (bazı ürünlerde daha yüksek konsantrasyonlar), esnek endoskoplar, solunum tedavisi ekipmanları ve dental aletler gibi ısıya duyarlı yarı kritik cihazları yeniden işlemek için kullanılır. Genel rehberlerde oda sıcaklığında yaklaşık 20 dakika veya daha uzun temas süreleriyle yüksek düzey dezenfeksiyon sağlanırken daldırmayla sterilizasyon çok daha uzun, tipik olarak yaklaşık 10 saatlik maruziyet gerektirir. Kesin koşullar, ilgili ürün için onaylanmış koşullardır.
Malzeme uyumluluğu önemli bir avantajdır: Glutaral Glutaraldehit çoğu metalde korozyona neden olmaz ve endoskopların lenslerine, yapıştırıcılarına ve plastiklerine zarar vermez. Kalıntılar hastaların mukozalarını tahriş edebildiğinden dezenfeksiyondan sonra iyice durulama zorunludur.
LABORATUVAR VE MİKROSKOPİ
Bu dialdehit, transmisyon ve taramalı elektron mikroskopisi için standart birincil fiksatiftir, sıklıkla fosfat veya kakodilat tamponunda yaklaşık %2–3 düzeyinde, bazen formaldehitle birlikte kullanılır ve ardından osmiyum tetroksitle son fiksasyon uygulanır. Ayrıca proteinleri taşıyıcılara çapraz bağlamak, enzimleri immobilize etmek, protein konjugatları hazırlamak ve protein kristallerini stabilize etmek için kullanılır.
FARMASÖTİK VE BİYOMEDİKAL
Glutaraldehit, toksoid aşı bileşenlerinin üretiminde bakteriyel toksinlerin toksisitesini gidermek, biyoprotez kalp kapakları için hayvan dokularını (örneğin domuz kapakları veya sığır perikardı) fikse etmek ve dermatolojide kullanılır: Yaklaşık %10'luk çözeltiler plantar siğillerde, seyreltilmiş çözeltiler ise el ve ayak hiperhidrozunda tıbbi gözetim altında kullanılır.
GLUTARAL GLUTARALDEHİTİN ENDÜSTRİYEL UYGULAMALARI
Petrol ve gaz: Glutaral Glutaraldehit petrol sahası su sistemlerindeki en önemli biyositlerden biridir. Enjeksiyon suyunda, hidrolik çatlatma sıvılarında, boru hatlarında ve depolama tanklarında ekşimeye (H2S oluşumu), biyolojik kirlenmeye ve mikrobiyolojik kaynaklı korozyona neden olan sülfat indirgeyen bakterileri ve diğer mikropları kontrol eder. Sıklıkla kuaterner amonyum bileşikleriyle birleştirilir.
Su arıtma: Glutaral Glutaraldehit soğutma kulelerinde, proses suyunda ve bazı atık su sistemlerinde oksitleyici olmayan biyosit olarak, tipik biçimde oksitleyici biyositlerle dönüşümlü şok dozlarda kullanılır.
Kâğıt ve karton: Kâğıt makinelerinde Glutaral Glutaraldehit beyaz suda sümüksü tabaka oluşturan bakterileri kontrol eder, kaplamalarda ve katkılarda kullanılır.
Deri: Glutaral Glutaraldehit kromsuz “wet-white” deri için ve tere dayanımı iyi, yumuşak, dolgun, yıkanabilir deriler elde etmek amacıyla kullanılan tabaklama ve yeniden tabaklama ajanıdır.
Hayvan hijyeni: Kanatlı ve çiftlik hayvanı barınaklarında Glutaral Glutaraldehit, sıklıkla kuaterner amonyum bileşikleriyle birlikte yüzey dezenfeksiyonu, sisleme, araç ve ekipman dezenfeksiyonu için kullanılır.
Gıda işleme yardımcıları: ABD'de Glutaral Glutaraldehitin, belirli koşullarla kamış ve pancar şekeri fabrikalarında antimikrobiyal (21 CFR 173.320) ve yüksek fruktozlu mısır şurubunda kullanılan glukoz izomeraz gibi enzim preparatlarının immobilizasyonunda sabitleyici ajan (21 CFR 173.357) olarak kullanımına izin verilir.
Diğer kullanımlar: Teknik ürünlerin ambalaj içi korunması, tahnit sıvıları, röntgen filmi işleme (jelatin tabakasının sertleştirilmesi), primer amin grupları taşıyan polimerlerin (örneğin jelatin, kitosan ve proteinler) ve polivinil alkolün çapraz bağlanması ve kimyasal ara madde olarak kullanım.
Akvaryumlarda seyreltilmiş Glutaral Glutaraldehit ürünleri algisit ve bitkiler için “sıvı karbon” olarak satılır, iddia edilen bitki besleme yararı iyi belgelenmemişken algisit etkisi daha iyi desteklenmektedir.
GLUTARAL GLUTARALDEHİTİN KOZMETİK KULLANIMI
Kozmetiklerde Glutaral Glutaraldehit, Glutaral INCI adıyla yer alır ve koruyucu işlevi görür. AB'de (EC) No 1223/2009 Kozmetik Tüzüğü'nün Ek V listesinde kullanıma hazır preparatta en fazla %0.1 konsantrasyonla bulunur, aerosol ve spreylerde kullanımına izin verilmez ve %0.05'ten fazla içeren ürünler “glutaral içerir” uyarısını taşımalıdır. Hassaslaştırıcı özellikleri nedeniyle Glutaral Glutaraldehit modern kozmetiklerde nadiren kullanılır.
GLUTARAL GLUTARALDEHİT HANGİ SORUNLARI ÇÖZER?
Isıya duyarlı aletler otoklavlanamaz: Glutaral Glutaraldehit oda sıcaklığında yüksek düzey dezenfeksiyon ve soğuk sterilizasyon sağlar.
Oksitleyici biyositler ekipmanda korozyona neden olur veya organik yük tarafından tüketilir: Glutaral Glutaraldehit oksitleyici değildir, sülfür ve organik madde içeren suda etkili kalır.
Sülfat indirgeyen bakteriler petrol ve gaz sistemlerinde H2S ve korozyona neden olur: Glutaral Glutaraldehit bu bakterileri kontrol eder.
Doku ve hücrelerin ince yapılarıyla korunması gerekir: Glutaral Glutaraldehit proteinleri hızlı ve iyi yapısal korumayla fikse eder.
Kromsuz deri gerekir: Glutaral Glutaraldehit wet-white tabaklamaya olanak tanır.
Protein veya polimer sistemlerinde çapraz bağlama gerekir: Glutaral Glutaraldehit ılımlı koşullarda amino gruplarıyla kolayca tepkimeye girer.
GLUTARAL GLUTARALDEHİT KULLANIRKEN DİKKAT EDİLECEKLER
- Doğru konsantrasyonu seçin: %50'lik çözeltiler endüstriyel konsantrelerdir, laboratuvarlar ve formülatörler çoğunlukla %25 veya daha düşük konsantrasyonları tercih eder.
- Aktivasyon ömrü kısaltır: Alkali, aktive edilmiş Glutaral Glutaraldehit çözeltileri daha aktiftir, ancak polimerleşir. Kullanım ömrüne uyun ve minimum etkili konsantrasyonu düzenli test edin, örneğin tıbbi kullanımda test şeritleriyle.
- Formülasyonlarda amin ve amonyaktan kaçının: Glutaral Glutaraldehitle tepkimeye girerek onu tüketirler.
- Organik kir aktifi tüketir: Dezenfeksiyondan önce aletleri ve yüzeyleri temizleyin.
- Başlıca risk çalışan maruziyetidir: Glutaral Glutaraldehit buharı güçlü tahriş edici ve solunum hassaslaştırıcısıdır. Kapalı sistemler, lokal emiş havalandırması ve kapaklı daldırma banyoları kullanın.
- Glutaral Glutaraldehit sucul yaşam için çok toksiktir, kullanılmış çözeltiler deşarjdan önce yerel kurallara göre nötralize edilmelidir (örneğin sodyum bisülfit veya glisinle).
- AB'de biyosit olarak kullanılan Glutaral Glutaraldehit ürünleri, ilgili ürün tipi için Biyosidal Ürünler Tüzüğü kapsamında ruhsatlandırılmış olmalıdır.
GLUTARAL GLUTARALDEHİT İLE BAŞLANGIÇ FORMÜLASYONU YAKLAŞIMLARI
Aşağıdaki yüzdeli bileşimler laboratuvar için örnek başlangıç noktalarıdır, doğrulanmış ticari reçeteler değildir. Yüzdeler ağırlıkçadır ve her örnekte toplam %100.00'dır. Bunlar dezenfektan etkinliğini, tıbbi uygunluğu veya mevzuat onayını kanıtlamaz, nihai oran ve işlemler eğitimli personel tarafından laboratuvarda doğrulanmalıdır.
1. %50'LİK KONSANTREDEN %2'LİK ALKALİ DEZENFEKTAN ÇÖZELTİSİ
Aktivasyon öncesi asidik stok için örnek başlangıç bileşenleri (ağırlıkça %):
Glutaraldehit çözeltisi (%50): %4.00
Saflaştırılmış su: %96.00
Toplam: %100.00
Bu hesap, aktivatör eklenmeden önce %2.00 aktif glutaraldehit verir. Alkali aktivatör bu stok bileşimine dâhil değildir, eklenmesi son kütleyi ve aktif konsantrasyonunu değiştirir. Tampon ve diğer katkılar dâhil aktive edilmiş tam formülasyon ayrıca tanımlanmalı ve doğrulanmalıdır.
Yaklaşık %2 aktif elde etmek için ağırlıkça 4 kısım %50'lik Glutaral Glutaraldehiti 96 kısım saflaştırılmış suyla seyreltin. Bu asidik stoku depolama formu olarak tutun. Kullanımdan hemen önce yaklaşık pH 7.5–8.5'e ulaşmak için alkali aktivatör ekleyin (örneğin sodyum bikarbonat/fosfat tamponu, gerekiyorsa korozyon inhibitörü ve ıslatıcıyla birlikte). Aktivasyon tarihini kaydedin, kullanım sırasında konsantrasyonu kontrol edin ve doğrulanmış kullanım ömrü sonunda bertaraf edin. Dezenfektan olarak piyasaya sunulan ürün geçerli kurallara göre kayıt veya onay gerektirir.
2. ELEKTRON MİKROSKOPİSİ FİKSATİFİ
Örnek başlangıç bileşenleri (ağırlıkça %):
Elektron mikroskopisi kalitesinde glutaraldehit çözeltisi (%25): %10.00
Fosfat tampon çözeltisi: %90.00
Toplam: %100.00
Oluşan karışım ağırlıkça %2.50 aktif glutaraldehit içerir. Tampon fazını son karışım belirtilen 0.1 M fosfat konsantrasyonuna ve pH 7.2–7.4'e ulaşacak şekilde hazırlayın, gerçek çözelti hacmini kullanarak son molariteyi teyit edin. Bu örnekte kakodilat yerine fosfat tamponu seçilmiştir.
Elektron mikroskopisi kalitesinde malzemeden, pH 7.2–7.4'te 0.1 M fosfat veya kakodilat tamponunda %2.5 Glutaral Glutaraldehit hazırlayın. Küçük doku parçalarını veya hücre peletlerini oda sıcaklığında yaklaşık 1–2 saat ya da 4 °C'de gece boyunca fikse edin, tamponla durulayın ve osmiyum tetroksitle son fiksasyon uygulayın. Fiksatifi taze hazırlayın ve çeker ocakta kullanın.
3. JELATİN VEYA KİTOSAN FİLMİNİN ÇAPRAZ BAĞLANMASI
Jelatin filmi için örnek başlangıç bileşenleri (ağırlıkça %):
Su: %98.99
Jelatin: %1.00
Glutaraldehit çözeltisi (%25): %0.01
Toplam: %100.00
Bu karışım %0.0025 aktif glutaraldehit içerir, bu değer jelatin kütlesine göre %0.25 aktif glutaraldehite eşdeğerdir. Örnek yalnızca jelatine yöneliktir, kitosan sistemi kendi solvent, pH ve formülasyon tasarımını gerektirir. Filmi yıkamak tek başına kabul edilebilir kalıntı glutaraldehit düzeyini veya biyomedikal ya da gıda teması kullanımına uygunluğu göstermez, bunları ayrıca doğrulayın.
Glutaral Glutaraldehiti polimer çözeltisine, polimere göre yaklaşık %0.1–1 başlangıç düzeyinde ekleyin, hızla karıştırın ve döküm yapın. Daha düşük şişme ve daha yüksek dayanım için düzeyi artırın, esneklik için azaltın. Özellikle biyomedikal veya gıda teması kullanımlarında tepkimeye girmemiş Glutaral Glutaraldehiti uzaklaştırmak için filmleri iyice yıkayın.
Bunlar yalnızca başlangıç noktalarıdır. Glutaral Glutaraldehitin her uygulaması etkinlik, güvenlik ve mevzuata uygunluk açısından doğrulanmalıdır.
GLUTARALDEHYDE MOLEKÜLER DÜZEYDE NASIL ÇALIŞIR?
Glutaral olarak da bilinen Glutaraldehyde, zincirin her iki ucunda reaktif bir aldehit grubu taşıyan beş karbonlu bir dialdehittir. Dezenfeksiyondan doku fiksasyonuna ve deri tabaklamaya kadar molekülün neredeyse tüm kullanımları tek bir yeteneğe dayanır: her iki uç da amino gruplarıyla tepkimeye girebildiği için tek bir molekül aynı protein üzerindeki iki bölge arasında veya komşu proteinler arasında köprü kurabilir.
Sudaki yapısı: Sulu çözeltide glutaral yalnızca serbest dialdehit olarak bulunmaz. Hidrate formları, halkalı bir hemiasetal ve küçük oligomerlerle dengede bulunur ve bu türler sürekli birbirine dönüşür. Aralarındaki denge derişime, sıcaklığa ve pH’a bağlıdır; bu denge herhangi bir anda tepkimeye girebilecek serbest aldehit grubu miktarını doğrudan etkiler.
Proteinlerle tepkime: Aldehit grupları başta lizin kalıntılarının ε-amino grubu ve serbest N-terminal amino grupları olmak üzere birincil aminlerle tepkimeye girer. İlk katılma Schiff bazı tipi yapılar oluşturur; çözeltide oluşan doymamış oligomerleri de içeren ileri tepkimeler ise kararlı ve büyük ölçüde geri dönüşümsüz çapraz bağlara yol açar. Tiyol, hidroksil ve imidazol grupları da daha az oranda tepkimeye katılabilir. Sonuçta proteinleri yerinde sabitleyen ve normal hareketlerini ve işlevlerini engelleyen yoğun bir kovalent köprü ağı oluşur.
pH’ın etkisi: Glutaraldehyde çözeltileri asidik koşullarda en kararlı hâldedir; bu koşullarda dialdehit görece yavaş tepkimeye girer. Çözelti hafif alkali hâle getirildiğinde, yani aktive edildiğinde, amino gruplarıyla tepkime çok hızlanır ve biyosidal etki artar. Aynı alkali koşullar dialdehitin aldol tipi kendi kendine kondenzasyonunu da hızlandırır; bu nedenle aktive edilmiş çözeltiler zamanla serbest aldehit kaybeder ve asidik konsantrelere göre kullanım ömürleri sınırlıdır.
Biyosidal etki: Bakterilerde glutaral önce hücrenin dış katmanlarındaki proteinlerle, yani hücre duvarı, dış zar ve zara bağlı enzimlerle tepkimeye girer. Bu yapıların çapraz bağlanması zarf boyunca taşınımı engeller, temel enzimleri inhibe eder ve hücrenin bölünmesini önler. Saldırı tek bir hedefe değil aynı anda çok sayıda reaktif gruba yöneldiği için glutaraldehyde bakteri, mantar ve virüslerden oluşan geniş bir spektrumda etki gösterir. Bakteri sporları ise koruyucu kılıfları nüfuzu yavaşlattığı için daha dirençlidir ve sporisidal etki için daha uzun temas süreleri gerekir.
Doku fiksasyonu: Elektron mikroskobu ve histolojide glutaraldehyde, hücre ve dokulardaki proteinleri hızlı ve güçlü biçimde çapraz bağlar. Moleküller sonraki işlemler sırasında artık yer değiştiremediği veya ekstrakte edilemediği için zarların, organellerin ve hücre iskeletinin ince yapısı korunur. İki uçlu yapısı, komşu proteinler arasındaki boşlukları tek aldehit gruplu moleküllere göre daha etkili biçimde köprülemesini sağlar.
Deri tabaklama: Ham derilerde glutaral, kolajenin serbest amino gruplarıyla tepkimeye girerek kolajen zincirleri arasında çapraz bağlar oluşturur. Bu köprüler derinin büzülme sıcaklığını yükseltir, suya ve tere karşı direnci artırır ve daha yumuşak, dolgun bir deri elde edilmesini sağlar. Birçok proseste son özellikleri ayarlamak için diğer tabaklama maddeleriyle birlikte kullanılır.
Enzim ve protein immobilizasyonu: Aynı çapraz bağlama kimyası, enzimleri amino grubu taşıyan taşıyıcılara bağlamak veya enzim moleküllerini birbirine bağlamak için de kullanılır. Kovalent bağlanma enzimi destek üzerinde tutarken kataliz için yeterli aktif yapının korunmasına olanak tanır.
Nötralizasyon ve etkisizleştirme: Serbest aldehit grupları, atık bertarafı veya durulama öncesinde bilinçli olarak tüketilebilir. Sodyum bisülfit aldehit gruplarıyla katılma ürünleri oluşturur; glisin veya amonyak gibi amino bileşikleri ise proteinlerle aynı şekilde bu gruplarla tepkimeye girerek çözeltide kalan aktif glutaraldehyde miktarını azaltır.
Vücutla etkileşim: Dialdehiti yararlı kılan reaktiflik, insanlar üzerindeki etkisini de açıklar. Glutaral cilt, göz ve solunum yolu proteinleriyle tepkimeye girer; değişime uğrayan proteinler bağışıklık sistemi tarafından tanınabilir ve bu nedenle molekül cilt ve solunum yolu duyarlılaştırıcısı olarak bilinir. Bu yüzden maruziyet havalandırma, kapalı sistemler ve uygun koruyucu ekipmanla kontrol altında tutulmalıdır.
Glutaraldehyde’in ne kadar hızlı ve güçlü tepkimeye gireceği derişime, pH’a, sıcaklığa, temas süresine ve serbest aldehiti tüketen organik madde varlığına bağlıdır. Bu nedenle Glutaraldehyde dozu ve proses koşulları laboratuvar denemeleriyle doğrulanmalıdır.
GLUTARAL GLUTARALDEHİT ALTERNATİFLERİ
Orto-ftalaldehit (OPA): Daha kısa temas süreli ve daha düşük buhar tahrişine sahip yüksek düzey dezenfektan, proteinleri ve cildi lekeleyebilir.
Perasetik asit ve hidrojen peroksit: Oksitleyici yüksek düzey dezenfektanlar ve sterilizasyon ajanları, aldehit hassaslaştırması yoktur, ancak bazı malzemelere daha agresif olabilir.
Formaldehit: Fiksatif ve dezenfektan, kanserojen sınıflandırması ve daha güçlü mevzuat kısıtlamaları.
Glioksal: Daha kısa dialdehit çapraz bağlayıcı ve biyosit, daha düşük buhar basıncı.
THPS, DBNPA, izotiyazolinonlar ve kuaterner amonyum bileşikleri: Petrol sahası, soğutma ve proses suları için alternatif endüstriyel biyositler.
Krom tuzları, bitkisel tanenler ve sentetik tabaklama ajanları: Deri tabaklamada alternatifler.
Genipin, karbodiimidler (EDC/NHS) ve enzimatik çapraz bağlama: Biyomalzemeler için alternatif çapraz bağlayıcılar.
GLUTARAL GLUTARALDEHİT İÇİN KALİTE KONTROL VE SATIN ALMA KRİTERLERİ
- kimlik: CAS 111-30-8, EC 203-856-5
- konsantrasyon (örneğin %25 veya %50) ve miktar tayini yöntemi (örneğin GC veya titrasyon)
- polimerleşme veya yaşlanmayı da gösteren görünüm ve renk (APHA)
- pH ve asitlik
- bağıl yoğunluk
- metanol ve diğer safsızlıklar
- hassas kullanımlar için demir ve ağır metaller
- kalite: Endüstriyel, laboratuvar, elektron mikroskopisi veya farmakope kalitesi (Glutaral çözeltisi)
- mevzuat belgeleri: GBF, hedef ürün tipi için biyosit durumu, REACH durumu
- raf ömrü ve önerilen depolama sıcaklığı
Glutaral Glutaraldehitin ürün kaliteleri, spesifikasyonları ve belgeleri talep üzerine Ataman Kimya'dan temin edilebilir.
GLUTARAL GLUTARALDEHİTİN DEPOLANMASI VE ELLEÇLENMESİ
Glutaral Glutaraldehiti sıkıca kapalı orijinal kaplarında, serin ve iyi havalandırılan alanda, ısı, ışık, alkaliler, aminler ve oksitleyicilerden uzakta depolayın. Kapları kilit altında veya yalnızca eğitimli personelin erişebildiği alanda tutun. Glutaral Glutaraldehit hava ve ışığa duyarlıdır, laboratuvar kaliteleri sıklıkla inert gaz altında ve tedarikçinin belirttiği şekilde soğutularak veya dondurularak depolanır (örneğin bazı reaktif kaliteleri için -20 °C). Aktive edilmiş (alkali) çözeltileri doğrulanmış kullanım ömründen uzun depolamayın.
Glutaral Glutaraldehiti kapalı sistemlerde, lokal emiş altında veya çeker ocakta elleçleyin, buhar ve aerosol oluşturmaktan kaçının ve statik elektrik boşalmasına karşı önlem alın. Uyumlu malzemelerden yapılmış kap ve ekipman kullanın, endüstriyel tank malzemelerine ilişkin öneriler talep üzerine Ataman Kimya'dan temin edilebilir.
GLUTARAL GLUTARALDEHİTİN GÜVENLİĞİ
Pentandial tehlikeli bir maddedir. Maddenin uyumlaştırılmış AB sınıflandırması (CLP Ek VI, indeks 605-022-00-X) şöyledir:
Acute Tox. 3, H301: Yutulması hâlinde toksiktir
Acute Tox. 2, H330: Solunması hâlinde öldürücüdür
Skin Corr. 1B, H314: Ciddi cilt yanıklarına ve göz hasarına yol açar
Eye Dam. 1, H318: Ciddi göz hasarına yol açar
Resp. Sens. 1, H334: Solunması hâlinde alerji veya astım belirtilerine veya solunum güçlüğüne yol açabilir
Skin Sens. 1A, H317: Alerjik cilt reaksiyonlarına yol açabilir
STOT SE 3, H335: Solunum yolu tahrişine yol açabilir (%0.5'ten başlayan özel konsantrasyon sınırı)
Aquatic Acute 1, H400 (M faktörü 1) ve Aquatic Chronic 2, H411
EUH071: Solunum yolunda aşınmaya yol açar
Çözeltiler konsantrasyonlarına göre sınıflandırılır. Örneğin %25'lik sulu çözelti tedarikçisi tarafından “Tehlike” uyarı kelimesi ve H302 + H332, H314, H317, H334, H335, H410 ve EUH071 ile etiketlenir, UN 3265, Aşındırıcı sıvı, asidik, organik, b.b.b. (Glutaraldehit), sınıf 8, ambalaj grubu II olarak taşınır. Diğer konsantrasyonların sınıflandırma ve taşıma verileri, talep üzerine Ataman Kimya'dan temin edilebilen tedarik edilen ürünün GBF'sinde verilir.
Toksikolojik veriler (madde, tedarikçi GBF'sinden): Sıçanda oral LD50 200 mg/kg, sıçanda soluma LC50 (4 saat, sis) 0.28 mg/L, tavşanda dermal LD50 1,000 mg/kg'dan fazla, %50'lik çözelti tavşanlarda cilt için aşındırıcıdır ve geri dönüşsüz göz hasarına neden olur. Bu dialdehit, mesleki ortamlarda iyi belgelenmiş bir cilt ve solunum hassaslaştırıcısıdır. Kanserojen olarak sınıflandırılmaz.
Mesleki maruziyet: Sınırlar çok düşüktür, örneğin ACGIH 0.05 ppm tavan değeri (TLV-C) önerir. Ulusal sınırlar geçerlidir.
Koruyucu ekipman: Yüze sıkı oturan koruyucu gözlük ve yüz siperi, uygun kimyasala dayanıklı eldivenler (örneğin nitril veya bütil kauçuk), aside dayanıklı koruyucu giysi ve buhar veya aerosol oluşabildiğinde kombine filtreli (örneğin ABEK tipi) solunum koruması.
İlk yardım: Soluma sonrası temiz havaya çıkın ve derhal hekim çağırın, cilt temasında kirlenmiş giysileri çıkarıp suyla durulayın, ardından tıbbi yardım alın, göz temasında bol suyla durulayın, kontakt lensleri çıkarın ve derhal göz hekimi çağırın, yutulmada en fazla iki bardak su verin, kusturmayın ve derhal hekim çağırın.
Çevre: Glutaral Glutaraldehit sucul organizmalar için çok toksiktir (örneğin gökkuşağı alabalığında LC50, 96 saat, 0.8 mg/L, yeşil alglerde ErC50, 72 saat, 0.6 mg/L), ancak biyobozunurdur ve biyobirikim yapmaz (log Pow yaklaşık -0.36). Seyreltilmemiş ürünü kanalizasyona veya yüzey sularına vermeyin.
MEVZUAT NOTLARI:
- REACH: Glutaral, solunum hassaslaştırıcı özellikleri nedeniyle 15 Temmuz 2021'de Çok Yüksek Önem Arz Eden Maddeler Aday Listesi'ne eklenmiştir (Madde 57(f)). Nisan 2023'te ECHA, İzne Tabi Maddeler Listesi'ne (Ek XIV) alınmasını önermiştir, güncel izin durumu satın almadan önce kontrol edilmelidir.
- Biyositler: Glutaraldehit, AB Biyosidal Ürünler Tüzüğü kapsamında ürün tipleri 2, 3, 4, 6, 11 ve 12 için onaylı aktif maddedir (Uygulama Tüzüğü (EU) 2015/1759), biyosidal ürünler kendi ruhsatlarını gerektirir.
- Kozmetik: AB Ek V koruyucusu, en fazla %0.1, aerosol ve spreylerde kullanılmaz.
GLUTARAL GLUTARALDEHİT SATIN ALMA
Glutaraldehit esas olarak plastik varillerde, IBC'lerde ve büyük kullanıcılar için dökme hâlde %50 ve %25 sulu çözeltiler olarak, laboratuvarlar için daha küçük şişe ve ampullerde tedarik edilir. Teklif talep ederken gereken konsantrasyonu ve kaliteyi, uygulamayı (örneğin petrol sahası biyositi, su arıtma, deri, dezenfektan formülasyonu veya laboratuvar), ambalajı, yıllık hacmi ve gereken belgeleri belirtin. Glutaral Glutaraldehit aşındırıcı tehlikeli madde ve SVHC olduğundan alıcılar kendi depolama ve elleçleme izinlerini de teyit etmelidir. Mevcut kalite ve ambalajlar talep üzerine Ataman Kimya'dan öğrenilebilir.
ATAMAN KİMYA'DAN GLUTARAL GLUTARALDEHİT TEDARİKİ
Ataman Kimya, su arıtma, petrol ve gaz, deri, hayvan hijyeni, dezenfektan üretimi ve diğer endüstrilerdeki müşterilere Glutaral Glutaraldehit tedarik eder. Ataman Kimya GBF, TDS ve COA belgeleri, konsantrasyon ve kalite seçimi bilgileri ile Glutaral Glutaraldehitin ambalajlanması, taşınması ve lojistiği konusunda destek sağlar. Teklif ve teknik sorular için lütfen Ataman Kimya ile iletişime geçin.
GLUTARAL GLUTARALDEHİT HAKKINDA SIK SORULAN SORULAR
GLUTARAL VE GLUTARALDEHİT AYNI MIDIR?
Evet. Glutaral INN ve INCI adı, glutaraldehit yaygın kimyasal ad, pentandial ise aynı maddenin IUPAC adıdır, CAS 111-30-8.
GLUTARAL GLUTARALDEHİT NEDEN SAF HÂLDE DEĞİL ÇÖZELTİ OLARAK SATILIR?
Saf Glutaral Glutaraldehit kolayca polimerleşir. Genellikle %25 veya %50'lik asidik sulu çözeltiler çok daha kararlıdır.
“AKTİVE EDİLMİŞ GLUTARALDEHİT” NE ANLAMA GELİR?
Kullanımdan hemen önce alkali hâle getirilmiş (yaklaşık pH 7.5–8.5) asidik Glutaral Glutaraldehit çözeltisidir. Aktivasyon biyosidal etkinliği artırır, ancak kullanım ömrünü birkaç haftayla sınırlar.
GLUTARAL GLUTARALDEHİT SPORİSİDAL MİDİR?
Evet, ancak yalnızca alkali aktive edilmiş çözeltiler ve birkaç saatlik uzun temas süreleriyle. Normal yüksek düzey dezenfeksiyon süreleri tüm sporları güvenilir biçimde öldürmez.
GLUTARAL GLUTARALDEHİT İLE LUPASOL G 100 AYNI MIDIR?
Hayır. Lupasol G 100 bir BASF polietileniminidir, tamamen farklı bir maddedir.
GLUTARAL GLUTARALDEHİTLE İLGİLİ BAŞLICA GÜVENLİK SORUNU NEDİR?
Çalışan maruziyeti: Glutaral Glutaraldehit aşındırıcı, solunduğunda toksik ve mesleki astım ile dermatite neden olabilen cilt ve solunum hassaslaştırıcısıdır.
GLUTARAL GLUTARALDEHİT KOZMETİKLERDE KULLANILABİLİR Mİ?
AB'de yalnızca %0.1'e kadar koruyucu olarak, spreylerde kullanılmadan ve %0.05'in üzerinde uyarıyla.
GLUTARAL GLUTARALDEHİT BİYOBOZUNUR MUDUR?
Evet. Biyobozunurdur ve biyobirikim yapmaz, ancak bozunmadan önce sucul yaşam için çok toksiktir.
KULLANILMIŞ GLUTARAL GLUTARALDEHİT ÇÖZELTİLERİ NASIL BERTARAF EDİLMELİDİR?
Yerel mevzuata göre, birçok durumda deşarjdan önce nötralize edilir veya kimyasal atık olarak toplanır.
GLUTARAL GLUTARALDEHİT – TEKNİK ÖZET
Ürün adı: Glutaral Glutaraldehit
Diğer adları: Glutaraldehit, Glutaral, Pentandial, 1,5-Pentandial, Glutarik dialdehit
CAS No: 111-30-8
EC No: 203-856-5
AB İndeks No: 605-022-00-X
Molekül formülü: C5H8O2
Molekül ağırlığı: 100.12 g/mol
Ticari formlar: Sulu çözeltiler, tipik olarak %25 ve %50
Görünüm: Berrak, renksiz ile açık sarı arası sıvı, keskin koku
Saf madde: Erime noktası yaklaşık -14 °C, kaynama noktası yaklaşık 187–189 °C (ayrışma)
%50'lik çözelti: pH yaklaşık 3–5, bağıl yoğunluk yaklaşık 1.12–1.13
Suda çözünürlük: Tamamen karışabilir
Başlıca kullanımlar: Yüksek düzey dezenfeksiyon ve soğuk sterilizasyon, petrol sahası ve su arıtma biyositi, deri tabaklama, fiksasyon ve çapraz bağlama, hayvan hijyeni, kâğıt endüstrisi
Tehlikeler (madde): H301, H330, H314, H318, H334, H317, H335, H400, H411, EUH071
Taşıma (%25'lik çözelti örneği): UN 3265, sınıf 8, ambalaj grubu II
Mevzuat: REACH SVHC (2021), AB BPR kapsamında PT 2, 3, 4, 6, 11, 12 için onaylı, AB kozmetiklerinde en fazla %0.1
Glutaral Glutaraldehit, ATAMAN KİMYA'dan temin edilebilir. Glutaral Glutaraldehit hakkında daha fazla bilgi ve tedarik talepleri için lütfen ATAMAN KİMYA ile iletişime geçin.
