Polibüten; viskozitesi, yapışkanlığı ve esnekliğiyle öne çıkan, düşük uçuculuğa sahip hidrofobik bir polimerdir.
Polibüten birçok formülasyonda yapışmayı, yağlamayı ve nem direncini geliştirir.
Yapıştırıcılar, sızdırmazlık malzemeleri, yağlayıcılar, kozmetikler ve polimer ürünleri Polibüteni yaygın olarak kullanır.
CAS Numarası: 9003-28-5 (poli(1-büten)); 9003-29-6 (polibütilen, karışık bütenler)
EINECS: 500-004-7
MDL Numarası: MFCD00084367
Moleküler Formül: (C₄H₈)ₓ
COSING Ref: 78566
Eşanlamlılar: Polibüten, Polibütilen, PB, PIB (poliisobütilen, izobütilen baskın), Poli(1-büten), PB-1, Büten polimeri, 1-Büten homopolimer, Indopol (serisi), Hyvis, Amoco H/L serisi, Chevron 6/12/16/18, Polyvis serisi, Oronite 6, SH 015, PB 2110, H 100/H 300/H 1500/H 1900, HV-1900, Oktol 600, Petrofin 100, Witron 131, CAS 9003-28-5, CAS 9003-29-6, EINECS 500-004-7, MDL MFCD00084367
Polibüten, büten esaslı monomerlerden üretilen hidrokarbon zincirlerinden oluşur.
Polibütenin moleküler kütlesi ve moleküler yapısı, üretim yöntemine göre değişir.
Polibüten genellikle berrak, renksiz veya açık sarı viskoz bir sıvı görünümündedir.
Yüksek moleküler kütleli Polibüten türleri yoğun ve oldukça yapışkan bir kıvam gösterebilir.
Apolar hidrokarbon yapısı nedeniyle su, Polibüteni çözmez.
Hidrokarbon çözücüler ve birçok yağ, Polibütenle iyi uyumluluk gösterir.
Polibüten düşük uçuculuk ve güçlü nem direnci sağlar.
Polibütenin hidrofobik karakteri, formülasyonların su itici filmler oluşturmasına yardımcı olur.
Üreticiler, Polibüteni C₄ olefinlerin kontrollü polimerizasyonu veya oligomerizasyonuyla üretir.
Reaksiyon koşulları, Polibütenin moleküler kütlesini, viskozitesini ve doymamışlık derecesini belirler.
Polibüten, farklı formülasyon ihtiyaçları için çeşitli viskozite sınıflarında sunulur.
Formülatörler istenen akış, yapışkanlık ve film kalınlığına göre uygun Polibüteni seçer.
Yapıştırıcı formülasyonları, ilk tutunmayı ve yüzey temasını geliştirmek için Polibüten kullanır.
Polibüten, basınca duyarlı yapıştırıcı sistemlerinde esnekliği ve yapışmayı koruyabilir.
Sızdırmazlık malzemeleri, esnekliği ve nem direncini geliştirmek için Polibüten içerir.
Polibüten, sızdırmazlık formülasyonlarının kesintisiz ve suya dayanıklı bir bariyer oluşturmasına yardımcı olur.
Yağlayıcı formülasyonları, viskozite düzenleyici ve film dayanımını artırıcı olarak Polibüten kullanır.
Polibüten, yağlayıcı filmlerin metal yüzeylere tutunmasını geliştirebilir.
İki zamanlı motor yağları, yağlamayı desteklemek ve aşırı dumanı azaltmak için Polibüten içerebilir.
Dikkatle seçilen Polibüten sınıfları, zorlu motor koşullarında yağ performansını geliştirebilir.
Metal işleme ürünleri, kaydırıcılığı ve yüzey kaplamasını artırmak için Polibüten kullanır.
Polibüten, kesme ve şekillendirme sıvılarının çalışma yüzeyine tutunmasına yardımcı olur.
Gresler ve koruyucu bileşikler, yapışkanlığı artırmak için Polibüten kullanabilir.
Polibüten, yağlayıcının hareketli veya açıkta kalan parçalardan uzaklaşmasını azaltabilir.
Kozmetik formülasyonları, uygun sınıftaki Polibüteni yumuşatıcı, bağlayıcı ve parlaklık artırıcı olarak kullanır.
Polibüten içeren dudak ürünleri, pürüzsüz bir doku ve parlak görünüm geliştirebilir.
Polibüten, pigmentler ve yağda çözünen diğer bileşenler için taşıyıcı işlevi görebilir.
Polibütenin berrak görünümü, renk hassasiyeti bulunan formülasyonlarda kullanılmasını destekler.
Baskı mürekkepleri; akışı, yapışmayı ve parlaklığı kontrol etmek için Polibüten içerebilir.
Polibüten, uygulama sonrasında mürekkep filmlerinin esnek kalmasına yardımcı olabilir.
Kauçuk ve plastik formülasyonları, işleme yardımcısı veya esneklik kazandırıcı olarak Polibüten kullanır.
Polibüten, belirli polimer sistemlerinde karışım akışını geliştirebilir ve kırılganlığı azaltabilir.
Kablo bileşikleri ve elektrik malzemeleri, esneklik ve nem koruması için Polibüten içerebilir.
Polibütenin yalıtkan hidrokarbon yapısı, belirli elektrik uygulamalarında kullanılmasını destekler.
Polibüten, işlevsel türevler üretmek amacıyla kimyasal olarak değiştirilebilir.
İşlevselleştirilmiş Polibüten, yağlayıcı ve yakıt katkılarının üretiminde ara madde olarak kullanılır.
Viskozite, moleküler kütle dağılımı, renk ve parlama noktası Polibüten için önemli kalite parametreleridir.
Analitik testler, Polibütenin tutarlılığını ve performans sınıfını doğrulamaya yardımcı olur.
Polibütenin Kullanım Alanları:
Polibüten, kozmetik ve kişisel bakımda bağlayıcı, viskozite düzenleyici, parlatıcı ve yapışkan olarak kullanılmaktadır: dudak parlatıcısı ve rujlarda parlaklık, cila, pürüzsüzlük ve karakteristik yapışkan-yayılabilir doku sağlamakta; ruj formülasyonlarında pigmentleri ve mumları rengi veya kokuyu etkilemeksizin bir arada tutan bağlayıcı olarak işlev görmekte; epilasyon ürünlerinde doğal yapışkanlığı bant yapışmasını kolaylaştırmakta; güneş koruyucularda (O/W sistemleri) yüksek moleküler ağırlıklı polibüten film oluşturucu olarak su direncini artırmakta; komedojenik değil, tahriş edici değil ve deri yüzeyine nüfuz etmemektedir; ≤%4 konsantrasyonda CIR onaylıdır.
Polibüten, SIS, SBR ve yüksek moleküler ağırlıklı polibüten bazlı formülasyonlarda soğuk esnekliği, yapışma, hızlı yapıştırma ve soyulma mukavemetini iyileştiren polimer uzatıcı, plastikleştirici, yapışkan ve ıslatıcı olarak basınca duyarlı yapıştırıcılarda (PSA), sıcak eriyik yapıştırıcılarda (HMA) ve sıcak eriyik basınca duyarlı yapıştırıcılarda (HMPSA) kullanılmakta; noniyonik polibüten emülsiyonları, yapışmayı ve sıcaklık kararlılığını artırırken yapıştırıcı maliyetini düşürmek amacıyla su bazlı PSA formülasyonlarına katılmaktadır; kâğıt laminat, etiket ve bantlar, maskeleme bandı, sürtünme bandı, cerrahi bant, renksiz yapıştırıcılar ve endüstriyel bantlar uygulamalarını kapsamaktadır.
Polibüten, gıda ambalajı için LLDPE ve poliolefin streç/yapışan filmlerinde tercih edilen yapışkan maddedir: düşük konsantrasyonlarda LLDPE'ye eklendiğinde film berraklığını korurken yapışkanlık (hafif tutunma) sağlamakta; FDA 21 CFR 177.1570 kapsamında gıda temas uygulamaları için gıda kalitesi onayına sahiptir; standart poliolefin streç ambalaj filmlerinde ambalaj, paketleme ve palet sarmada yapışan masterbatch yapışkan maddesi olarak kullanılmaktadır.
Polibüten, ahşap ve beton sızdırmazlık maddelerinde, çatı/pencere macunlarında uzatıcı olarak ve sızdırmazlık maddesi formülasyonlarında işlem yardımcısı olarak kullanılmaktadır; kakulelerde ve mastiklerde dolgu maddelerini bağlamakta ve ıslatmakta, akış özelliklerini iyileştirmekte; plastikleştirici etkisi sızdırmazlık maddesi esnekliğini artırmaktadır; yüksek moleküler ağırlıklı kaliteler özel çatı kaplama ve su yalıtım membranı formülasyonlarında kullanılmaktadır.
Polibüten, iki zamanlı motor yağlarında (dumansız, temiz yanma — çamur yerine uçucu monomerlere termal depolimerizasyon), kompresör yağlarında, dişli yağlarında, tel çekme ve haddeleme yağlayıcılarında ve yağlayıcı katkı paketlerinde yağlama yağı tabanı, viskozite modifikatörü ve VI iyileştirici olarak kullanılmakta; yüksek moleküler ağırlıklı sıvı kaliteler (1.000–1.500 MW), aminlerle tepkimeye sokularak motor yağı formülasyonlarında yaygın biçimde kullanılan poliisobütenilsüksinimid (PIBSI) motor yağı dispersanlarını üretmek amacıyla poliisobütenilsüksinik anhidrit (PIBSA) sentezinde ara madde olarak işlev görmektedir; NSF H1 onaylı kaliteler gıda ve içecek işleme makineleri için gıda kalitesi yağlayıcılarda kullanılmaktadır.
Polibüten, kablo yalıtımında, transformatörler ve elektrik bileşenlerinde elektrik yalıtım yağı olarak kullanılmakta; termal depolimerizasyon özelliği, yangın veya arıza durumunda aşınmayı hızlandıracak elektrik yalıtım kalınlığı artışına veya iletken karbon birikintisi oluşumuna yol açmamakta; bu özellik polibüteni aşırı ısınma veya yangın riski taşıyan elektriksel uygulamalarda mineral yağdan daha güvenli kılmaktadır.
Polibüten, elastomer bileşiminde kauçuk modifikatörü ve işlem yardımcısı olarak yapışkanlık eklemekte, polimer uzatıcı olarak işlev görmekte (formülasyon maliyetini azaltmakta) ve iyi renk ve kimyasal direnç sağlamakta; çözücüler, ısı veya UV ile vulkanize edilmiş elastomerlerden kolayca ekstrakte edilmemekte, ürün ömrünü uzatmaktadır; mineral yağ karışımlarının viskozite indeksini de iyileştirmektedir.
Polibüten-1 (PB-1) katı reçinesi — Ziegler-Natta izotaktik polimerizasyonuyla üretilen (izotaktisite %98–99,5, Mw 2,3×10⁵–7,5×10⁵ Da) — ekstrüde edilmiş ve enjeksiyonla kalıplanmış sıcak ve soğuk basınçlı su boru sistemleri, tesisat bağlantı parçaları, zemin ısıtma boruları ve aşındırıcı/korozif sıvı nakil borularında kullanılmakta; PB-1'in olağanüstü sünme direnci (>100 sa stres altında PE ve PP'den üstün), ısı kaynaklı bağ mukavemeti, düşük ses iletimi, −20°C ila 100°C aralığında esnekliği ve çevre gerilmesi çatlamasına direnci, onu çapraz bağlama veya harmanlama gerektirmeksizin basınçlı boru tesisatında teknik açıdan tercih edilen poliolefin yapmaktadır.
Polibüten, pestisit ve böcek öldürücü taşıyıcı (aktif madde etkinliğini artırarak) ve kemirgen ile böcek yapışkan tuzaklarında ve kuş/sincap kovucu formülasyonlarda aktif yakalama ortamı olarak; kuru karışımlı gübreler ve toz ürünler için toz baskılayıcı ve topaklanma önleyici madde tabanı olarak; bütüm ve asfalt modifikatörü olarak (düşük sıcaklık esnekliğini ve çatlak direncini artırarak); sakız bazı bileşeni olarak (poliisobütilen ile birlikte); ve endüstriyel mürekkep ve yağlarda dağıtıcı ve koyulaştırıcı olarak kullanılmaktadır.
Polibütenin Faydaları ve Avantajları:
Polibütenin doğal yapışkanlığı ve mineral yağlar, sentetik hidrokarbon polimerleri, mumlar, reçineler, zift, rosin ve sakız dahil hemen tüm kozmetik, yapıştırıcı ve endüstriyel bileşenlerle olağanüstü uyumluluğu, onu rengi, kokuyu veya kimyasal özellikleri etkilemeksizin son ürünlerin kıvamını, hissini, yapışmasını ve esnekliğini iyileştiren eşsiz çok yönlü bir işlem yardımcısı ve performans modifikatörü yapmaktadır; bu geniş uyumluluk, geniş bir moleküler ağırlık ve viskozite kalite yelpazesinde kolay temin edilebilirlikle birleşerek tek bir kimyasal ailede bağlayıcı, uzatıcı, plastikleştirici, yapışkan, viskozite modifikatörü ve ıslatıcı olarak işlev görmesini sağlamaktadır.
Polibüten, yakma sıcaklığının altındaki sıcaklıklarda uçucu büten monomerlere temiz ve eksiksiz termal depolimerizasyona uğramakta — sakız, çamur veya iletken karbon birikintisi bırakmamakta — bu özellik onu mineral yağlardan (karbonlu birikinti bırakan) ve termoplastiklerden (eriyen ve yayılan) temelden ayırt etmekte; bu depolimerizasyon özelliği polibüteni iki zamanlı motor yağlayıcıları (dumansız yanma), elektrik yalıtım yağları (karbon iz oluşumu yok) ve endüstriyel temizleme yağlayıcıları için eşsiz biçimde uygun kılmaktadır.
Katı PB-1 reçinesinin son derece yüksek sünme direnci — çok sayıda etil yan zincirinin polimer zinciri kaymasını önlemesine ve ticari kalitelerin yüksek moleküler ağırlığına bağlanan — esneklik, ısı kaynağı bağ mukavemeti ve çevre gerilmesi çatlamasına direnç özellikleriyle birleşerek PB-1'i çapraz bağlama, harmanlama veya kopolimerizasyon gerektirmeksizin basınçlı sıcak ve soğuk su sistemleri için teknik açıdan tercih edilen boru malzemesi yapmakta; uzun vadeli sünme mukavemetinde PE-X, PE-RT ve PP-R'ı geride bırakmaktadır.
Polibütenin toksik olmaması (gıda teması için FDA onaylı, EWG Skoru 1, NSF H1 yağlayıcı sertifikası), duyarlaştırıcı olmaması, komedojenik olmaması ve son derece büyük moleküler boyutu (deri nüfuzunu önleyen), onu önerilen kullanım konsantrasyonlarında hiçbir kanıtlanmış olumsuz sağlık etkisi olmaksızın kozmetik, gıda temas ve gıda kalitesi yağlayıcı uygulamaları için mevcut en güvenli sentetik polimer bileşenlerinden biri yapmaktadır.
Polibütenin Özellikleri:
Sıvı polibüten, oda sıcaklığında renksiz, su-beyazı (APHA <10–50), kokusuz, kurumayan, viskozdan son derece viskoza kadar değişen yapışkan sıvıdır; UV ışığına maruz kaldığında kararlı kalmakta ve eşdeğer APHA renginde geleneksel mineral yağdan daha kararlı davranmakta; suda çözünmez; alifatik, aromatik ve klorlu hidrokarbon çözücülerde çözünür; mineral yağlar, sentetik hidrokarbonlar, mumlar, rosin, zift ve sakızla uyumludur; yoğunluk 0,83–0,92 g/cm³ (kaliteye bağlı); 100°C'de viskozite ~5 cSt'den (düşük MW kaliteleri) >10.000 cSt'ye (yüksek MW kaliteleri) kadar değişmekte; moleküler ağırlık yelpazesi ~300'den >100.000 Da'ya (ticari sıvı kaliteler: ~300–5.000 Da); InChIKey VXNZUUAINFGPBY-UHFFFAOYSA-N.
Polibüten, esas olarak moleküler ağırlıkla (ve dolayısıyla viskoziteyle) ayrılan geniş bir kalite yelpazesinde temin edilmektedir: düşük MW kaliteleri (Indopol L10/L14/L50, ~300–800 Da) yapıştırıcı işlem yardımcısı, yağlayıcı katkısı ve pestisit taşıyıcısında; orta MW kaliteleri (Indopol H50/H100/H300, ~800–2.500 Da) yapıştırıcılar, sızdırmazlık maddeleri ve yağlayıcılarda; yüksek MW kaliteleri (H1500/H1900/HV-1900, ~2.500–10.000 Da) HMA, PSA ve kauçuk bileşiminde yapışkan olarak kullanılmaktadır; gıda kalitesi ve NSF H1 kaliteleri düzenlenmiş uygulamalar için mevcuttur.
Temel performans özellikleri: yüksek doğal yapışkanlık; mükemmel berraklık ve su-beyazlığı; UV kararlılığı (eşdeğer APHA'da mineral yağdan kararlı); büten monomerlerine temiz termal depolimerizasyon (sakız, çamur veya karbon birikintisi yok); SIS, SBR, LLDPE, PE, PP ve çoğu sentetik polimer ile mükemmel uyumluluk; yağlayıcı uygulamalarda iyi kesme kararlılığı; mineral yağ ve sentetik yağlayıcıların her ikisiyle uyumluluk; düşük polarite ve closely packed dallanmış zincir yapısı normal koşullarda kimyasal reaksiyona (otooksidason, piroliz) direnç sağlamaktadır.
Katı PB-1 reçinesi (izotaktik poli(1-büten)): iki kristal form — Form II (kararsız, ep 124°C, d 0,89 g/cm³, eriyikten oluşan) oda sıcaklığında 5–7 günde Form I'e (kararlı, ep 135°C, d 0,95 g/cm³) dönüşmektedir; 190°C üzerinde enjeksiyonla kalıplama veya ekstrüzyon yoluyla termoplastik işleme; yoğunluk 0,92 g/cm³; benzersiz sünme direnci; −20°C ila 100°C aralığında esneklik; zemin ısıtma ve esnek film uygulamaları için PE veya PP ile PB-1 rastgele kopolimerleri mevcuttur.
Polibütenin Kimyasal Özellikleri:
Sıvı polibüten, C₄ hidrokarbon beslemeleri (C₄ rafinerisi akımları veya buharlı krakingden 1-büten, 2-büten, izobütilen) üzerinde Lewis asit (BF₃/promoter, AlCl₃) veya Brønsted asit katalizörlü katyonik polimerizasyonla endüstriyel olarak üretilmektedir; baskın monomer olarak izobutilenin varlığı, sıvı polibütenin yapışkanlığından, UV kararlılığından ve kimyasal inertliğinden sorumlu karakteristik dallanmış izoparafinik yapıyı üretmektedir; moleküler ağırlık, reaksiyon sıcaklığı, katalizör tipi ve zincir transfer ajanı konsantrasyonuyla kontrol edilmektedir.
Katı PB-1, 1-bütenin TiCl₃ + DEAD (dietil alüminyum klorür) Ziegler-Natta katalizörüyle stereoözgül polimerizasyonuyla üretilmektedir: reaksiyon yüksek stereoregülaritede gerçekleşerek ağırlıklı olarak izotaktik (%98–99,5) yüksek moleküler ağırlıklı PB-1 (Mw 2,3×10⁵–7,5×10⁵ Da) üretmektedir; ticari PB-1 ürünleri etilen veya propilen ile rastgele kopolimerizasyonla daha da modifiye edilebilmektedir.
CAS numaraları: 9003-28-5 (poli(1-büten), sıvı polibüten ve PB-1 için birincil CAS); 9003-29-6 (polibütilen, karışık büten kaliteleri); kullanımdan kaldırılmış CAS: 11121-22-5, 42612-15-7, 52012-58-5, 9037-04-1; EINECS 500-004-7; DTXSID00904731/DTXSID2034831; InChI=1S/C4H8/c1-3-4-2/h3H,1,4H2,2H3; InChIKey VXNZUUAINFGPBY-UHFFFAOYSA-N; SMILES C=CCC; FDA 21 CFR: 175.105, 175.125, 177.1570, 178.1005.
Kimyasal kararlılık: polibüten yanmaya (tutuşma noktası üzerinde), yüksek sıcaklıklarda yavaş pirolize ve oksijen ve ısı varlığında yavaş otooksidasyon uğramaktadır; düşük polaritesi, düşük doymamışlık derecesi ve closely packed dallanmış zincir moleküler yapısı, sıvı polibüteni ortam koşullarında kimyasal reaksiyona karşı dirençli kılmakta; seyreltik asitlere ve bazlara karşı kararlıdır; güçlü oksidanlarla uyumsuzdur; PB-1 reçinesi polipropilene benzer biçimde okside ve kimyasal ortamlara karşı direnç göstermekte; polipropilen gibi PB-1 çevre gerilmesi çatlamasına bağışıklıdır.
Polibütenin Üretimi:
Sıvı polibüten, endüstriyel olarak Lewis asit (BF₃/promoter, AlCl₃) veya Brønsted asit katalizörlü C₄ hidrokarbon beslemelerinin (rafineriden 1-büten, 2-büten, izobütilen) katyonik polimerizasyonuyla üretilmektedir: C₄ beslemesi kurutularak katalizörle birlikte bir reaksiyon odasına beslenmekte; ürünün moleküler ağırlığı reaksiyon sıcaklığıyla kontrol edilmekte (düşük sıcaklık → yüksek MW); ürün daha sonra katalizör kalıntılarından yıkama ve nötralizasyonla ayrılmakta ve spesifik MW/viskozite kadeleri elde etmek için vakum damıtmayla fraksiyonlanmaktadır.
Katı PB-1, 1-bütenin stereoözgül Ziegler-Natta polimerizasyonuyla üretilmektedir (1-büten çözeltisi kurutularak reaksiyon odasına beslenmekte; TiCl₃ + DEAD katalizörü eklenmekte; reaksiyon ağırlıklı olarak izotaktik yüksek MW'lı PB-1 üretmektedir); 190°C üzerinde enjeksiyonla kalıplama veya ekstrüzyon yoluyla termoplastik işleme gerçekleştirilmekte; eriyikten kristallendiğinde önce Form II oluşmakta ve 5–7 günde oda sıcaklığında kararlı Form I'e dönüşmektedir.
Ticari sıvı polibüten kaliteleri, önde gelen üreticilerden temin edilebilmektedir: Ineos (Indopol, Hyvis), TPC Consolidated (eski Amoco), Daelim (Polyvis) ve Soltex; moleküler ağırlık kademeleri ~300 Da'dan (L-kalite, düşük viskozite) >100.000 Da'ya (H-kalite, ultra yüksek viskozite) kadar; ambalaj: 15–20 kg teneke, 200 kg varil, 850 kg IBC, ISO konteyner, dökme tankeri; PB-1 boru reçinesi Hollanda'da dünya ölçeğinde üretilmektedir.
Polibüten Malzeme Güvenlik Bilgi Formu (MGBF):
Polibütenin Kullanımı:
Sıvı polibüten düşük tehlikeli bir maddedir: toksik değil (oral LD50 >15 g/kg), cilt ve gözler için pratikte tahriş edici değil, ortam sıcaklığında parlayıcı değil (sıvı kaliteler için alev noktası tipik olarak >100°C); standart endüstriyel hijyen uygulamaları yeterlidir; uzun süreli cilt temasından kaçının (yapışkan yapısı mekanik tahrişe ve hafif kalitelerle ciltten yağ uzaklaşmasına neden olabilir); rutin kullanım için eldivenler ve göz koruması takın; yüksek sıcaklıklarda aerosol veya buhar oluşturmaktan kaçının.
Sıvı polibüten buharları düşük konsantrasyonlarda göz ve boğaz için tahriş edici değildir; kapalı alanlarda çok yüksek konsantrasyonlarda düşük MW'lı kalite buharları basit boğucu olarak etki edebilir; ısıtılmış polibüten işleme için yerel egzoz havalandırması kullanın; katı PB-1 reçine peletleri, 190°C üzerinde ekstrüzyon ve enjeksiyonla kalıplama sırasında toz, sıcak eriyik buharı ve polimer degradasyon ürünü inhalasyonundan kaçınılması dahil standart termoplastik işleme önlemleriyle kullanılmaktadır.
Polibüten GBF'si:
Polibütenin Kararlılığı ve Reaktivitesi:
Kimyasal kararlılık:
Polibüten, normal ortam depolama ve kullanım koşullarında kimyasal olarak kararlıdır; hidrolize uğramaz, seyreltik asit veya bazlarla ve suyla tepkimeye girmez.
Hava ve ısıya uzun süreli maruziyette yavaş otooksidasyon gerçekleşebilir; oksidasyon inhibisyonu için yağlayıcı ve kauçuk formülasyonlarına antioksidanlar eklenmektedir.
Reaktivite:
Sıvı polibüten normal ortam koşullarında önemli reaktivite göstermez; çoğu ticari kalite için ortam sıcaklığında parlayıcı değildir (alev noktası >100°C); yüksek sıcaklıklarda (yakma sıcaklığının altında) büten monomerlerine temiz termal depolimerizasyona uğramaktadır.
Güçlü oksidanlar yüksek sıcaklıkta polibütenle tepkimeye girebilir; konsantre peroksitler, permanganatlar ve halojenlerle temastan kaçının.
Kaçınılması gereken koşullar:
Yüksek sıcaklıkta güçlü oksidanlar.
Ateşleme kaynakları yakınında alev noktası üzerinde sıcaklıklar.
Antioksidan koruması olmaksızın yüksek sıcaklıkta havaya uzun süreli maruziyet (otooksidasyon).
Uyumsuz malzemeler:
Güçlü oksidanlar.
Yüksek sıcaklıkta konsantre mineral asitler (depolimerizasyonu katalize edebilir).
Tehlikeli ayrışma ürünleri:
Normal ortam koşullarında tehlikeli ayrışma ürünü oluşmaz.
Yanmada: CO, CO₂ ve C₄ hidrokarbon parçaları.
Temiz termal depolimerizasyon (sıvı polibütenin özelliği): büten monomerleri (1-büten, 2-büten, izobütilen) — yüksek konsantrasyonlarda uçucu, basit boğucu.
Polibütenin Kullanımı ve Depolanması:
Kullanım:
İyi havalandırılmış ortamlarda kullanın; rutin kullanım için eldivenler ve güvenlik gözlüğü takın.
Polibütenin yapışkan yapısı, kazara cilt veya yüzey temasını önlemek için dikkat gerektirmektedir; uygun ayırıcı maddeler ve kullanım ekipmanı kullanın.
Isıtılmış polibüten işleme için (sıcak eriyik yapıştırıcı, kalıplama): yerel egzoz havalandırması kullanın; sıcak malzemeyle cilt temasından kaçının.
PB-1 reçinesi için 190°C üzerinde standart termoplastik işleme önlemleri geçerlidir.
Depolama:
Sıkıca kapalı kaplarda serin, kuru, iyi havalandırılmış alanda ısı ve ateşleme kaynaklarından uzakta saklayın.
Sıvı kaliteler için özel sıcaklık gerekliliği yok; PB-1 reçinesi için nemden uzakta saklayın.
Güçlü oksidanlardan uzak tutun.
Ambalaj: 15–20 kg teneke; 200 kg çelik veya HDPE varil; 850 kg IBC; ISO konteyner; dökme yol tankeri.
Polibüten İçin İlk Yardım Önlemleri:
Soluma: Temiz havaya taşıyın; sıvı polibüten buharları göz ve boğaz için tahriş edici değildir; düşük MW'lı kalite buharları çok yüksek konsantrasyonlarda basit boğucu olarak etki edebilir.
Cilt teması: Yapışkan maddeyi mineral yağ veya uygun çözücüyle uzaklaştırın; sabun ve suyla yıkayın; polibüten cilt için pratikte zararsızdır.
Göz teması: Bol suyla yıkayın; tahriş devam ederse tıbbi yardım alın.
Yutulması: Ağzı çalkalayın; tıbbi yardım alın; çok düşük akut oral toksisite (LD50 >15 g/kg, Sınıf 0).
Polibüten Yangınla Mücadele Önlemleri:
Uygun söndürme araçları: CO₂, kuru kimyasal, köpük; su sisi (kap soğutması için).
Özel tehlikeler: Sıvı polibüten yüksek sıcaklıklarda yanıcıdır (alev noktası tipik olarak >100°C — ortam sıcaklığında parlayıcı değil); termal depolimerizasyon uçucu büten monomerleri üretmekte — ısıtılmış polibüten yakınında yanıcı buhar birikimini izleyin; yanmada CO ve CO₂ üretir.
İtfaiyeciler için koruyucu ekipman: SCBA ve tam koruyucu giysiler; kapları su spreyi ile soğutun; runoff'un giderlere girmesini önleyin.
Polibüten Kaza ile Salınım Önlemleri:
Kişisel önlemler: Eldivenler ve göz koruması takın; dökülmeyi tutun — dökülen polibüten son derece yapışkan ve temizlemesi güçtür; temizlik için mineral ispirto veya alifatik çözücü gibi uygun çözücüler kullanın.
Çevresel önlemler: Polibüten biyolojik olarak parçalanamaz; gider, su yolları ve toprağa girmesini önleyin; büyük dökülmeler için çevre yetkililerini bilgilendirin.
Temizleme yöntemleri: İnert emici madde ile emdirin; yapışkan dökülmelerin temizliğini kolaylaştırmak için çözücü (mineral ispirto veya alifatik hidrokarbon) kullanın; sızdırmaz, etiketlenmiş kaplarda toplayın; geçerli yönetmeliklere göre endüstriyel polimer atığı olarak bertaraf edin.
Polibüten Maruziyet Kontrolleri / Kişisel Koruyucu Ekipman:
Mühendislik kontrolleri: Rutin kullanımda iyi genel havalandırma; ısıtılmış işleme operasyonları (sıcak eriyik, ekstrüzyon, enjeksiyonla kalıplama) için yerel egzoz havalandırması; hacimsel sıvı kaliteler için kapalı sistem transferi.
Göz koruması: Güvenlik gözlüğü; ısıtmalı operasyonlar veya aerosol oluşturma için kimyasal sıçrama gözlüğü.
El koruması: Kimyasal dirençli eldivenler (nitril veya neopren) — not: yapışkan madde korumasız ellere yapışabilir.
Solunum koruması: Normal ortam kullanımında gerekmez; polibüten buharı veya aerosol üreten ısıtmalı operasyonlar için OV kartuşlu solunum cihazı; yangın müdahalesi için SCBA.
Polibüten Tanımlayıcıları:
CAS Numarası: 9003-28-5 (poli(1-büten)); 9003-29-6 (polibütilen, karışık bütenler)
Kullanımdan kaldırılmış CAS: 11121-22-5; 42612-15-7; 52012-58-5; 9037-04-1
EINECS: 500-004-7
MDL Numarası: MFCD00084367
DTXSID: DTXSID00904731; DTXSID2034831
COSING Ref: 78566
IUPAC Adı (monomer): 1-Büten, homopolimer
Moleküler Formül: (C₄H₈)ₓ; monomer MW: 56,11 g/mol
InChI: InChI=1S/C4H8/c1-3-4-2/h3H,1,4H2,2H3
InChIKey: VXNZUUAINFGPBY-UHFFFAOYSA-N
SMILES: C=CCC
XLogP3-AA: 2,40 (tahmin)
Yoğunluk: 25°C'de 0,91 g/mL (lit.); 0,83–0,95 g/cm³ (kaliteye bağlı)
Erime noktası: 104°C (Sigma); Form I: 135°C; Form II: 124°C (PB-1 reçinesi)
APHA rengi: <10–50 (sıvı kaliteler)
GHS Sınıflandırması: Sınıflandırılmamış (sıvı kaliteler ve PB-1 reçinesi)
FDA: 21 CFR 175.105; 175.125; 177.1570; 178.1005 (gıda teması)
EWG Skoru: 1 (kozmetik)
CIR: Kozmetik kullanım için onaylı (≤%4 önerilir)
NSF H1: Mevcut (gıda kalitesi yağlayıcı kaliteleri)
COSING İşlevleri: Bağlama, Viskozite kontrolü, Epilasyon
Biyobozunabilirlik: Biyolojik olarak parçalanamaz (sıvı kaliteler)
Boru standardı: EN ISO 15876; EN ISO 22391 (PB-1 katı reçine)
Polibütenin Özellikleri:
Fiziksel hâl: Sıvı (düşük MW kaliteleri) ile yarı katı (yüksek MW kaliteleri); katı reçine (PB-1)
Görünüm: Renksiz, su-beyazı, berrak (APHA <10–50), kokusuz, yapışkan viskoz sıvı (sıvı kaliteler)
Yoğunluk: 0,83–0,95 g/cm³ (kaliteye bağlı); PB-1: ~0,92 g/cm³
Erime noktası: 104°C (sıvı kalite katılaşması); PB-1 Form I 135°C, Form II 124°C
Suda çözünürlük: Çözünmez
Çözücüde çözünürlük: Alifatik, aromatik ve klorlu hidrokarbon çözücülerinde çözünür
Uyumluluk: Mineral yağlar, sentetik hidrokarbonlar, mumlar, reçineler, zift, rosin, sakız, elastomerler (SIS, SBR), LLDPE, PE, PP
Moleküler ağırlık yelpazesi: ~300 Da (hafif kaliteler) ile >7,5×10⁵ Da (PB-1 reçinesi)
UV kararlılığı: Mükemmel (eşdeğer APHA'da mineral yağdan kararlı)
GHS Sınıflandırması: Sınıflandırılmamış
FDA: 21 CFR 175.105/125; 177.1570; 178.1005
Depolama: Serin, kuru; sıkıca kapalı; ısı, ateşleme kaynakları ve güçlü oksidanlardan uzakta
Polibüten Özellikleri — Spesifikasyonlar:
Ürün adı: Polibüten (sıvı kaliteler) / Polibüten-1 reçinesi (katı kaliteler)
CAS Numarası: 9003-28-5 (poli(1-büten)); 9003-29-6 (polibütilen)
Moleküler Formül: (C₄H₈)ₓ
Görünüm: Renksiz, su-beyazı, kokusuz, yapışkan viskoz sıvı (sıvı kaliteler); beyaz pelet/granül (PB-1 reçinesi)
APHA rengi: <10–50 (sıvı kaliteler)
Yoğunluk: 0,83–0,95 g/cm³
MW yelpazesi: ~300 ile >100.000 Da (sıvı); 2,3×10⁵–7,5×10⁵ Da (PB-1)
Viskozite: kaliteye özgü (100°C'de 5 cSt'den >10.000 cSt'ye)
Su içeriği: <50 ppm (tipik)
Asit değeri: <0,1 mgKOH/g (tipik)
GHS: Sınıflandırılmamış
FDA uyumu: 21 CFR 175.105; 175.125; 177.1570; 178.1005
CIR onaylı: Evet (kozmetik, ≤%4)
NSF H1: Mevcut (gıda kalitesi yağlayıcı kaliteleri)
EWG Skoru: 1
Biyobozunabilirlik: Biyolojik olarak parçalanamaz (sıvı kaliteler)
Depolama: Serin, kuru, ısıdan ve oksidanlardan uzakta; sıkıca kapalı
Ambalaj: 15–20 kg teneke; 200 kg varil; 850 kg IBC; ISO konteyner; dökme tanker
Belgeler: TDS, GBF, MGBF, CoA, FDA uygunluk mektubu, NSF H1 sertifikası (uygulanabilir olduğunda)
Polibütenin Adları:
Polibüten
Polybutene
Polibütilen
PB
PB-1 (polibüten-1, katı reçine)
PIB (poliisobütilen, izobütilen baskın sıvı kalite)
Poli(1-büten)
1-Büten homopolimer
Büten polimeri
Indopol (serisi — Ineos)
Hyvis (serisi)
Amoco H/L serisi
Chevron 6/12/16/18
Polyvis serisi
Oronite 6
SH 015
PB 2110
H 100/H 300/H 1500/H 1900
HV-1900
Oktol 600
Petrofin 100
Witron 131
SV 7000
LV 50
HE 375/HE 1975
2000H/300H
Polybuden 300H
Santac 52
Actipol E6
CAS 9003-28-5
CAS 9003-29-6
EINECS 500-004-7
MDL MFCD00084367
COSING 78566
DTXSID00904731