Hızlı Arama
Polyester reçineler, çok değerli asitler ile çok değerli alkollerin polikondensasyonuyla elde edilen ve zincirinde ester bağı (–CO–O–) taşıyan geniş bir polimer ailesidir. Tek bir kimyasalı değil; doymamış polyesterleri, toz boya ve rulo kaplama polyesterlerini, alkidleri ve su bazlı polyester dispersiyonlarını kapsar. En yaygın kullanım alanı cam elyaf takviyeli plastiktir; tekne, tank, boru, cephe paneli, yapay mermer ve katı yüzey üretiminde temel bağlayıcı görevi görür.
Doymamış polyester reçine, stirenle çözülmüş halde sunulur ve organik peroksit ile kobalt hızlandırıcı eklendiğinde oda sıcaklığında sertleşerek sert, çapraz bağlı bir ağ yapı oluşturur. Laminasyonda, jelkot ve araç macunu üretiminde, polimer beton ve döküm uygulamalarında kullanılır. Ortoftalik, izoftalik, neopentil glikollü ve DCPD esaslı türleriyle mekanik dayanım, kimyasal direnç ve maliyet dengesi ayarlanır.
Toz boya polyesteri, karboksil veya hidroksil fonksiyonlu doymuş yapısıyla alüminyum profil, cephe, beyaz eşya ve metal mobilya kaplamasında dış mekâna dayanıklı, parlak ve esnek filmler verir. Alkid reçine ise yağ asitleriyle modifiye edilmiş bir polyester olup ahşap ve metal boyalarında, astar ve emayelerde kullanılır. Bu ürünler ATAMAN KİMYA’dan tedarik edilebilir; teknik bilgi ve talepler için ATAMAN KİMYA ile iletişime geçilmesi önerilir.
POLYESTER REÇİNELER NEDİR?
Polyester reçineler, dioller veya poliollerin dikarboksilik asitler ya da anhidritlerle tepkimesinden doğan ester bağlarının zincir boyunca tekrarlandığı polimerlerdir. Kimyasal sınıf olarak polikondensasyon polimerleri arasında yer alırlar.
Ad tek bir maddeye değil, hammadde seçimine göre değişen bir ürün ailesine işaret eder. Ailenin özelliklerini asit türü, alkol türü, fonksiyonel grup tipi ve varsa yağ asidi ya da stiren gibi ortak bileşen belirler.
Zincirde çift bağ taşıyan doymamış polyesterler radikalik tepkimeyle sertleşir. Doymuş polyesterler ise karboksil ya da hidroksil uçlarından çapraz bağlayıcılarla, alkidler ise havadaki oksijenle tepkimeye girerek film oluşturur.
Ticari ürünler stirenli çözelti, organik çözücülü çözelti, su bazlı dispersiyon, granül ve çözücüsüz reçine olarak sunulur. Termoplastik PET ve PBT gibi polyesterler elyaf, şişe ve mühendislik plastiği olarak ayrı bir ürün grubudur.
POLYESTER REÇİNELERİN YAYGIN ÜRÜN VE KİMYASAL ADLARI:
Polyester
Polyester reçine
Poliester reçine
Polyester reçinesi
Doymamış polyester reçine
Doymuş polyester reçine
Ortoftalik polyester reçine
İzoftalik polyester reçine
Neopentil glikollü polyester reçine
DCPD esaslı polyester reçine
Tereftalik polyester reçine
Stirenli polyester reçine
Cam elyaf takviyeli plastik reçinesi
Laminasyon polyesteri
Jelkot reçinesi
Döküm polyesteri
Macun polyesteri
Polimer beton polyesteri
Karboksil polyester
Hidroksil polyester
Yağsız polyester
Toz boya polyesteri
Rulo kaplama polyesteri
Alkid reçine
Yağ modifiyeli polyester
Su bazlı polyester dispersiyonu
Sulfopolyester
Polyester bağlayıcı
Polyester polimer
Kaplama polyesteri
Ticari adlar üreticiye göre değişir. Doymamış polyesterlerde Polylite, Norsodyne, Polipol ve Polijel serileri, toz boya polyesterlerinde Reafree, alkid ve yağsız polyesterlerde Synolac, su ile dağılabilen sulfopolyesterlerde Eastman AQ ve Eastek serileri görülür.
POLYESTER REÇİNELERİN CAS NO, EC / EINECS NO VE KİMYASAL TANIMLAMA
Ürün adı: Polyester reçineler
Yaygın kısaltması: UP veya UPR doymamış polyester reçineler için; OFPE yağsız polyester için
Kimyasal adı: Polyester (çok değerli asitler ile çok değerli alkollerin polikondensasyon polimeri)
INCI adı: Endüstriyel reçineler için tek bir INCI adı yoktur; kozmetik amaçlı geliştirilmiş özel polyester polimerleri ayrı INCI adlarıyla kayıtlıdır
CAS No: Tek bir numara yoktur; doymamış polyester için kaynaklarda sıkça 26123-45-5 görülür, ürünler bileşimine göre farklı numaralar taşır
EC / EINECS No: Polimer olduğu için reçinenin kendisine ait tek bir numara verilmez; hammaddelerin ayrı numaraları vardır
Moleküler formül: Sabit formül yoktur; genel tekrar eden birim –[O–R–O–CO–R′–CO]n– olarak gösterilir
Molekül ağırlığı: Ürün tipine bağlıdır; doymamış polyesterler ve alkidler oligomer düzeyindedir, ayrıntılı değerler üretici belgesinde yer alır
Kimyasal sınıfı: Polimer, ester bağı içeren polikondensasyon polimeri
Temel işlevleri: Bağlayıcı, film oluşturucu, kompozit matris reçinesi, dökümlük reçine
POLYESTER REÇİNELERİN ALT AİLELERİ
Polyester reçineler tek bir ürün olarak değil, özellikleri birbirinden farklı alt ailelerden oluşan bir bütün olarak değerlendirilmelidir. Aşağıda beş ana alt aile, kimyasal yapıları, tipik özellikleri ve kullanım alanlarıyla özetlenmiştir.
Verilen değerler ilgili üreticilerin yayımladığı örnek ürün verileri ile genel literatür aralıklarıdır. Her ürün için kendi teknik veri sayfası esas alınmalıdır.
1. DOYMAMIŞ POLYESTER REÇİNELER
Doymamış polyester reçineler, maleik anhidrit gibi çift bağlı asitlerin ftalik anhidrit, izoftalik asit ve glikollerle esterleştirilmesiyle üretilir. Reçine stirenle çözülmüş olarak sunulur; stiren hem akışkanlık sağlar hem de sertleşmede çapraz bağlayıcı görevi görür.
Sertleşme organik peroksit ve kobalt hızlandırıcıyla başlar. Zincirdeki çift bağlar stirenle radikalik olarak kopolimerleşir ve geri dönüşsüz bir ağ yapı oluşur. Tepkime ekzotermiktir; jel süresi sıcaklığa ve katalizör oranına bağlıdır.
Asit ve glikol türü performansı belirler. Ortoftalik tipler genel amaçlıdır ve ekonomiktir. İzoftalik ve neopentil glikollü tipler daha yüksek su, kimyasal ve ısı direnci verir; DCPD esaslı tipler düşük büzülme ve düşük stiren emisyonlu laminasyon için tercih edilir.
Örnek üretici verisi, Polylite 720-700 (Polynt, izoftalik): Viskozite 900–1.100 mPa·s (23 °C, Brookfield); uçucu olmayan madde yüzde 53,5–57,5; asit sayısı 14 mg KOH/g’dan az; jel süresi 15–25 dakika (yüzde 1 MEKP50, 23 °C); yoğunluk 1,1 g/cm³; raf ömrü 6 ay (23 °C, karanlıkta).
Örnek üretici verisi, Polylite 720-700, sertleşmiş ve takviyesiz reçine: Çekme dayanımı 76 MPa; çekme modülü 3.650 MPa; kopma uzaması yüzde 3,5; eğilme dayanımı 140 MPa; HDT 86 °C; Barcol sertliği 45; hacimsel büzülme yüzde 7,5.
Örnek üretici verisi, Norsodyne H 13212 (Polynt, ortoftalik): Viskozite 450–650 mPa·s; jel süresi 14–18 dakika (yüzde 1 MEKP50, 23 °C); yoğunluk 1,10 g/cm³; çekme dayanımı 57 MPa; kopma uzaması yüzde 2,3; eğilme dayanımı 98 MPa; HDT 64 °C.
Örnek üretici verisi, Polipol 3453 ve 3813 (Poliya, döküm tipi): Ortoftalik 3453 için viskozite 560–650 mPa·s, jel süresi 7–9 dakika, HDT 58 °C; izoftalik/neopentil glikollü 3813 için viskozite 600–800 mPa·s, jel süresi 10–12 dakika, HDT 80 °C, Barcol sertliği 48.
Örnek üretici verisi, Polres GMP (DCPD esaslı macun polyesteri): Viskozite 500–550 cps; asit sayısı 14–20 mg KOH/g; jel süresi 10–16 dakika (100 g reçineye 2 g benzoil peroksit macunu); yoğunluk 1,10–1,20 g/cm³; raf ömrü 4 ay.
Örnek üretici verisi, Polipol 3570-PB (Poliya, tereftalik, polimer beton): Viskozite 250–300 mPa·s; jel süresi 10–12 dakika; çekme dayanımı 71 MPa; eğilme dayanımı 129 MPa; HDT 86 °C; Barcol sertliği 40. Akrilik modifiyeli Polipol 383-G ise yüksek UV, ısı ve kimyasal direnci için geliştirilmiştir.
Örnek üretici verisi, Norsodyne H 13223 TAEP (Polynt, pigmentli ortoftalik): Önceden hızlandırılmış ve tiksotropik yapıdadır; jel süresi 14–18 dakika (yüzde 1,5 MEKP50, 23 °C), tepe sıcaklığı 95–115 °C; raf ömrü 3 ay (23 °C, karanlıkta).
Üretici verilerinde genel amaçlı ortoftalik ve izoftalik tipler için elle yatırma ve püskürtme yöntemleri belirtilir. Reçine 25 °C altında, gölgede ve doğrudan güneş ışığından uzak saklanır; sıcaklık yükseldikçe raf ömrü kısalır.
Vinil ester reçineler epoksi bazlı olup mekanik dayanımları epoksiden düşük, polyesterden yüksektir. Bir üreticinin ızgara örneğinde polyester için 38 °C üzerinde kimyasal direncin belirgin düştüğü, vinil esterde ise 71 °C’ye kadar kayda değer kayıp olmadığı bildirilmiştir.
Pazar araştırmalarına göre doymamış polyester reçine pazarı 2025 yılında yaklaşık 14,6 milyar dolara ulaşmıştır. Ortoftalik tipler yaklaşık yüzde 35,7 pay almakta, inşaat sektörü yaklaşık yüzde 36,7 ile en büyük kullanım alanı olmaktadır.
Başlıca kullanım alanları:
• Tekne, tank, boru ve cephe paneli laminasyonu
• Jelkot, araç macunu ve onarım ürünleri
• Yapay mermer, katı yüzey, evye ve tezgâh dökümü
• Polimer beton, drenaj kanalı ve bahçe mobilyası
Güçlü yönleri:
• Düşük viskozite sayesinde elyaf ve dolguyu kolay ıslatma
• Oda sıcaklığında sertleşme ve geniş ayar olanağı
• Epoksi ve vinil esterle karşılaştırıldığında düşük maliyet
Sınırlamaları:
• Sertleşmede yaklaşık yüzde 7 düzeyinde hacimsel büzülme
• Stiren nedeniyle yanıcılık ve iş sağlığı gereklilikleri
• Sertleşmiş ürünün kopma uzamasının düşük, yapısının gevrek olması
2. KARBOKSİL FONKSİYONLU DOYMUŞ POLYESTERLER İLE TOZ BOYA POLYESTERLERİ
Toz boya polyesterleri, tereftalik ve izoftalik asit ile neopentil glikol gibi glikollerden elde edilen, uçları karboksil grubu taşıyan katı reçinelerdir. Pale renkli granül halinde sunulur ve çözücü içermez.
Reçine, TGIC ya da β-hidroksialkilamid tipi bir sertleştiriciyle ekstrüderde karıştırılır, öğütülür ve elektrostatik olarak uygulanır. Fırında erir, akar ve karboksil uçlarının sertleştiriciyle tepkimesi sonucunda çapraz bağlanır.
Camsı geçiş sıcaklığı, depolama stabilitesi ve film akışı arasındaki dengeyi belirler. Asit sayısı ise sertleştirici ihtiyacını ve çapraz bağ yoğunluğunu etkiler. Trimellitik anhidrit içermeyen, TMA free olarak adlandırılan tipler de bulunur.
Örnek üretici verisi, Reafree 4784-S (Arkema): Asit sayısı 30–36 mg KOH/g; Tg yaklaşık 72 °C; viskozite 80–125 Pa·s (165 °C); TGIC ile 93/7, Primid XL-552 ile 95/5 oranı; kürleşme 12 dakika, 180 °C; raf ömrü üç yıldan fazla.
Örnek üretici verisi, Reafree 5700: Asit sayısı 32–38 mg KOH/g; Tg yaklaşık 61 °C; viskozite 9–20 Pa·s (165 °C); TGIC ile 10 dakika 200 °C, HAA ile 20 dakika 160 °C kürleşme; 25 kg polietilen torba.
Örnek üretici verisi, Reafree 4781 ve 4760-S: Asit sayısı sırasıyla 33–38 ve 30–36 mg KOH/g; Tg yaklaşık 68 ve 60 °C; viskozite 20–35 ve 12–25 Pa·s (165 °C).
Örnek üretici verisi, uygulama sonuçları (Reafree 4784-S ve 4760-S): 60–80 mikron filmde 60° parlaklık yüzde 90’ın üzerinde; çukurlaştırma 8 mm üzerinde; doğrudan ve ters darbe 80 kg·cm üzerinde; yapışma Gt0.
Ekstrüzyon koşulları örnekte TGIC ile 80 °C, Primid ile 105 °C ve 200 devir/dakika olarak verilmiştir. Reafree 4784-S güçlü tekstür verme özelliğiyle, Reafree 5700 ise çok iyi akış, yüksek parlaklık ve tuz püskürtme direnciyle öne çıkarılır.
Dayanıklılık sınıfı seçimde belirleyicidir. Standart dayanıklı reçineler genel kullanım için, süper dayanıklı reçineler ise cephe ve alüminyum profil gibi uzun süre dış etkiye açık yüzeyler için tercih edilir.
Toz boya üretiminde reçine, sertleştirici, pigment, dolgu ve akış katkıları ekstrüderde karıştırılır, soğutulup kırılır ve öğütülür. Elde edilen toz elektrostatik tabancayla uygulanır ve fırında kürlenir.
TGIC içeren sistemlerde sertleştirici, güvenlik bilgi formundaki sınıflandırması nedeniyle ayrıca değerlendirilir. β-hidroksialkilamid sertleştiricili sistemler daha düşük sıcaklıkta kürlenir; tepkimede su açığa çıktığından film kalınlığı üretici önerisine göre sınırlanır.
Bu veriler tipik değerlerdir; satış spesifikasyonu olarak kabul edilmemelidir. Depolama için kuru ortam, 30 °C altı sıcaklık ve doğrudan güneş ışığından korunma önerilir.
Başlıca kullanım alanları:
• Alüminyum profil ve cephe kaplamaları
• Beyaz eşya, metal mobilya ve aydınlatma gövdeleri
• Dış mekâna dayanıklı endüstriyel metal yüzeyler
Güçlü yönleri:
• Çözücüsüz uygulama, düşük emisyon ve fire geri kazanımı
• Yüksek parlaklık, iyi akış ve dış mekân dayanımı
• Uygun reçine seçimiyle TGIC içermeyen sistem kurma imkânı
Sınırlamaları:
• Yüksek fırınlama sıcaklığı gerekliliği, ısıya duyarlı yüzeylere uygun olmaması
• Renk değişimlerinde hat temizliği ve özel uygulama ekipmanı ihtiyacı
• Sertleştirici seçiminin güvenlik ve mevzuat açısından ayrıca değerlendirilmesi
3. HİDROKSİL FONKSİYONLU YAĞSIZ POLYESTERLER
Yağsız polyesterler, yağ asidi içermeyen doymuş polyesterlerdir. Uçlarında hidroksil grubu taşırlar ve melamin ya da izosiyanat gibi çapraz bağlayıcılarla birlikte rulo kaplama, teneke dekorasyon ve genel endüstriyel emaye sistemlerinde bağlayıcı olarak çalışırlar.
Çözücülü çözelti halinde sunulurlar. Hidroksil sayısı çapraz bağlayıcı miktarını, asit sayısı ise katalizör ihtiyacını ve pigment ıslatmayı etkiler. Düşük hidroksil sayılı tipler esnek, yüksek hidroksil sayılı tipler daha sert film verir.
Melamin ile asit katalizör varlığında fırın sıcaklığında tepkime olur; film esneklik, yapışma ve sertlik dengesiyle kıvrılıp bükülebilen metal yüzeylerde kullanılır.
Örnek üretici verisi, Synolac 9763 N 65 (Arkema): Hidroksil sayısı 30, yani yüzde 0,9 hidroksil; asit sayısı 7 mg KOH/g; katı madde yüzde 65; çözücü Solvent Aromatic 150; viskozite Z1–Z2 Gardner-Holdt; rulo kaplamada 0T/1T esneklik potansiyeli.
Örnek üretici verisi, Synolac 5069S-65: Hidroksil sayısı 25–35; asit sayısı en çok 10 mg KOH/g; katı madde yüzde 63–67; viskozite 25–35 P (25 °C); yoğunluk 1,06 g/ml; renk en çok 2 Gardner; raf ömrü üretimden itibaren 12 ay.
Örnek üretici verisi, Synolac 5069S-65, çapraz bağlayıcı önerisi: Hekzametoksimetil melamin ile reçine/melamin katı oranı 70:30–85:15; rulo kaplamada 85:15–80:20; asit katalizör olarak melamin katısı üzerinden yüzde 1–5 p-toluensülfonik asit.
Alternatif bir sistemde reçine, melamin ve epoksi 72:18:10 oranında karıştırılır ve amino katısı üzerinden yüzde 2 asit katalizör kullanılır. Genel endüstriyel emayelerde reçine/melamin oranı 70:30–80:20 aralığında verilmiştir.
Benzoguanamin kürleşme tepkimesini hızlandırabilir; kısmen metillenmiş melamin de genel endüstriyel emayelerde kullanılabilir. Amaçlanan kullanıma göre izosiyanat ile birlikte de çalışabilir.
Rulo kaplamada 0T/1T esneklik, boyalı sacın kendi kalınlığı kadar yarıçapla bükülebilmesi anlamına gelir. Bu performans reçine seçimi, çapraz bağlayıcı oranı ve fırınlama koşullarının birlikte ayarlanmasıyla elde edilir.
Reçine orijinal, kapalı kapta, kuru ortamda ve 30 °C altında saklanır; örnek üründe raf ömrü üretimden itibaren 12 aydır. Gıda ile temas eden metal ambalaj kaplamalarında kullanılacak polyesterler için ayrıca mevzuat kontrolü gerekir.
Başlıca kullanım alanları:
• Rulo kaplama ve ön boyalı sac
• Teneke dekorasyon ve genel endüstriyel emayeler
• Koruyucu metal kaplamalar
Güçlü yönleri:
• Esneklik, yapışma ve sertlik dengesi
• Dış mekân dayanımına uygun, açık renkli ve sararmayan yapı
• Melamin oranıyla ayarlanabilir film özellikleri
Sınırlamaları:
• Fırın sıcaklığı gerektirmesi, çözücü içermesi
• Çapraz bağlayıcı ve katalizör oranına duyarlılık
• Alkidlere göre daha yüksek maliyet
4. ALKİD REÇİNELER
Alkid reçineler, polioller ve çok değerli asitlerin yağ asitleriyle modifiye edilmesiyle elde edilen yağ modifiyeli polyesterlerdir. Yağ uzunluğu kısa, orta ve uzun olmak üzere sınıflandırılır; uzadıkça esneklik ve kuruma kabiliyeti artar, sertlik ve parlaklık davranışı değişir.
Kuruyan yağ asitleri taşıyan tipler havadaki oksijenle oksidasyon yoluyla çapraz bağlanır; kobalt, zirkonyum ve kalsiyum gibi kurutucular bu süreci hızlandırır. Oksidatif kuruma göstermeyen tipler ise melamin ya da izosiyanatla fırınlanır.
Örnek üretici verisi, Synolac 7210 X 60 (Arkema, kısa yağlı): Dehidre hint yağı esaslı; katı madde yüzde 58–62; viskozite 2.700–6.000 mPa·s; asit sayısı en çok 17 mg KOH/g; çözücü ksilen; parlama noktası 24 °C; yoğunluk 1,03 g/ml; amino reçinelerle astar ve emayelerde.
Örnek üretici verisi, Synolac 1949 X 70: Yağ asidi içeriği yüzde 32; katı madde yüzde 69–71; asit sayısı 5–10 mg KOH/g; viskozite 5.500–7.500 mPa·s; ahşap için yüksek parlak iki bileşenli poliüretan vernik ve emayelerde.
Örnek üretici verisi, Synolac 5053 WD 50 (orta yağlı): Katı madde yüzde 48,5–51,5; asit sayısı en çok 12 mg KOH/g; viskozite 50–80 dPa·s; çözücü beyaz ispirto; genel amaçlı ve antikorozif boyalarda.
Örnek üretici verisi, Synolac 7500 (çok uzun yağlı, yüksek katılı): Katı madde en az yüzde 98, çözücüsüz; keten yağı yağ asidi yüzde 75; asit sayısı 3–10 mg KOH/g; yoğunluk 0,99 g/ml; oksitleyici tip; raf ömrü 12 ay.
Synolac 7500 için kurutucu olarak katı reçine üzerinden metal bazında yüzde 0,05 kobalt ve yüzde 0,15 zirkonyum önerilir. Pigmentlere kurutucu emilimi veya kirli hava endişesinde yüzde 0,2’ye kadar kalsiyum eklenebilir; deri bağlamayı önlemek için toplam boyada yüzde 0,1 metil etil ketoksim tavsiye edilir.
Kısa yağlı Synolac 7210 X 60 aromatik hidrokarbonlarda, esterlerde, ketonlarda ve glikol eterlerde çözünür. Amino reçineler, nitroselüloz ve stirenlenmiş alkidlerle uyumludur; uzun yağlı alkidlerle yalnızca kısmen uyumludur.
Orta yağlı Synolac 5053 WD 50 için yüzey kuruması ile sert kuruma arasında iyi denge ve fırça ile iyi uygulama bildirilmiştir. Yüksek katılı çok uzun yağlı tip ise ahşap astarlarında, ahşap lekelerinde ve endüstriyel ahşap kaplamalarında hedeflenir.
Yağ uzunluğu seçimi uygulamayı belirler. Kısa yağlı tipler fırınlanan sistemlerde sertlik ve parlaklık verir, uzun yağlı tipler hava kurumalı boyalarda esneklik ve fırça uygulaması sağlar.
Alkid reçineler orijinal, açılmamış kapta, kuru ortamda ve genellikle 30–35 °C altında, doğrudan güneş ışığından uzakta saklanır.
Başlıca kullanım alanları:
• Ahşap ve metal için astar, boya ve emayeler
• Antikorozif boyalar ve genel endüstriyel kaplamalar
• Ahşap vernikleri, lekeleri ve mobilya kaplamaları
Güçlü yönleri:
• Ekonomik maliyet ve geniş formülasyon esnekliği
• Fırça ve rulo uygulamasında iyi akış ve yüzey ıslatma
• Yağ uzunluğuyla ayarlanabilen kuruma ve esneklik
Sınırlamaları:
• Oksidatif kuruma nedeniyle yavaş sertleşme, zamanla sararma eğilimi
• Su ve alkali ortamda ester bağının hidrolize duyarlılığı
• Çözücülü tiplerde uçucu organik bileşik emisyonu
5. SU BAZLI POLYESTER DİSPERSİYONLARI VE SU İLE DAĞILABİLİR POLYESTERLER
Su bazlı polyesterler, zincire bağlanan iyonik gruplar sayesinde suda dağılan polyesterlerdir. Karboksil gruplu tipler amin ile nötrleştirilerek, sülfonatlı tipler ise zincire bağlı sülfonat gruplarıyla suda dağılır.
Sülfopolyesterler glikol ve aromatik diasitlerden üretilir; Eastman AQ ve Eastek serileri örnek verilebilir. Katı reçine olarak ya da hazır dispersiyon halinde sunulur ve kaplama, mürekkep, yapıştırıcı ile tekstil haşılında kullanılır.
Örnek üretici verisi, Eastman AQ ve Eastek serisi: Camsı geçiş sıcaklığı 3–63 °C; AQ 1950 için 3 °C, Eastek 1400 için 29 °C, AQ 38S için 38 °C, AQ 55S için 55 °C, AQ 65S için 63 °C; yük yoğunluğu 0,33–0,89 meq/g.
Yüzde 30 katıya kadar viskozite 100 cP’nin altındadır; bu orandan sonra hızla artar. Minimum film oluşum sıcaklığının camsı geçiş sıcaklığının yaklaşık 20 °C altında olduğu, bu nedenle ek plastikleştiriciye çoğu zaman gerek kalmadığı bildirilmiştir.
Camsı geçiş sıcaklığı 45 °C üzerindeki tipler ince, sert ve yapışkanlığı düşük film verir. 35 °C altındaki tipler esnek ve orta düzeyde yapışkandır. Yük yoğunluğu arttıkça su ve nem direnci azalır; yüksek iyonik kuvvetli çözeltilerde dağılma sağlanamaz.
Sülfopolyester dispersiyonları küçük parçacık kümeleri sayesinde hızlı kuruma ve pürüzsüz, parlak film sağlar. Geniş Tg aralığı, esneklik ve yapışkanlığın uygulamaya göre ayarlanmasına imkân verir.
AQ 1950 yeniden hamurlaşabilen sıcak eriyik yapıştırıcılar için tasarlanmıştır. Eastek 1000 ve AQ 38S gibi düşük Tg’li tipler tekstil haşılında esneklik ve kayganlık sağlar, dokumada iplik kopmalarını azaltır.
Plastikleştirici seçimi su direncini etkiler. Hidrofobik plastikleştiriciler su direncini artırır, hidrofilik olanlar azaltır. Karboksil gruplu tiplerde nötrleştirme derecesi ve yardımcı çözücü miktarı dispersiyon stabilitesini ve film oluşumunu belirler.
Su bazlı polyesterler gerektiğinde melamin ya da izosiyanat gibi çapraz bağlayıcılarla da kullanılabilir; bu durumda su ve çözücü direnci artırılır. Düşük uçucu organik bileşik hedefleri bu ailenin kaplama ve mürekkep alanındaki ilgisini artırmaktadır.
Depolamada donmadan ve yüksek sıcaklıktan korunma, mikrobiyal bulaşma riskinin yönetilmesi ve ürün belgesindeki raf ömrüne uyulması gerekir.
Başlıca kullanım alanları:
• Su bazlı mürekkep ve baskı vernikleri
• Sıcak eriyik yapıştırıcılar, yeniden hamurlaşabilen ambalaj yapıştırıcıları
• Tekstil haşıl ve apre uygulamaları
Güçlü yönleri:
• Düşük çözücü içeriği ve düşük uçucu organik bileşik emisyonu
• Düşük sıcaklıkta film oluşumu ve hızlı kuruma
• Tg ile ayarlanabilen esneklik ve yapışkanlık
Sınırlamaları:
• Çözücülü sistemlere göre daha düşük su ve nem direnci
• Yüzde 30 katı üzerinde hızlı viskozite artışı
• Donma, yüksek sıcaklık ve mikrobiyal bulaşmaya karşı koruma gerekliliği
POLYESTER REÇİNELERİN KİMYASAL YAPISI VE MOLEKÜLER ÖZELLİKLERİ
Polyesterin temel birimi, karboksil grubunun hidroksil grubuyla tepkimesinden doğan ester bağıdır (–CO–O–). Ester bağı polardır; karbonil oksijeni hidrojen bağı alıcısı gibi davranır ve zincirler arasındaki dipol etkileşimleri mekanik dayanıma katkı sağlar.
Zincirin omurgası kullanılan asit ve alkol türüne göre değişir. Aromatik asitler sertlik ve ısı direnci, alifatik asitler esneklik verir. Neopentil glikol gibi dallanmış glikoller ester bağını sterik olarak koruyarak hidroliz direncini artırır.
Doymamış polyesterlerde maleat ve fumarat çift bağları ağ yapının kurulacağı noktalardır. Maleikten fumarata izomerleşme düzeyi ve stiren oranı çapraz bağ yoğunluğunu belirler. Doymuş polyesterlerde çapraz bağ noktaları, zincir uçlarındaki karboksil ya da hidroksil gruplarıdır.
Alkidlerde zincire bağlı doymamış yağ asitleri oksijenle tepkimeye girerek ağ yapıyı kurar. Ester bağları hidrolize duyarlıdır; bu nedenle polyesterler sıcak, nemli, asidik ve bazik ortamlarda zamanla bozunabilir.
Polyesterler suda çözünmez. Su bazlı türler, zincire bağlı karboksilat ya da sülfonat gruplarıyla dağılmış halde kalır.
POLYESTER REÇİNELERİN FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLERİ
Fiziksel görünüm: Doymamış polyesterler stirenli, viskoz, açık sarıdan kehribara sıvı; toz boya polyesterleri soluk renkli granül; yağsız polyester ve alkidler çözücülü çözelti; sülfopolyesterler katı reçine veya dispersiyon
Kimyasal karakter: Polar polimer; ester bağı içerir, sıcak ve nemli ortamda hidrolize duyarlıdır
Moleküler formül: Sabit formül yoktur; ester bağı içeren tekrar eden birimlerden oluşur
Molekül ağırlığı: Ürün tipine bağlıdır; doymamış polyesterler ve alkidler oligomer düzeyindedir
CAS No: Tek numara yoktur; doymamış polyester için sıkça 26123-45-5 kullanılır
EC / EINECS No: Polimer olduğu için tek numara yoktur
Katı madde oranı: Stirenli doymamış polyesterlerde örnek ürünlerde yaklaşık yüzde 53–62; yağsız polyester çözeltilerinde yaklaşık yüzde 63–67; alkidlerde yaklaşık yüzde 48–71, çözücüsüz tiplerde yüzde 98 üzeri; toz boya polyesterlerinde yüzde 100
Yoğunluk: Stirenli doymamış polyesterlerde örnek olarak yaklaşık 1,1 g/cm³; alkid ve yağsız polyester çözeltilerinde yaklaşık 0,99–1,06 g/ml
Viskozite: Doymamış polyesterlerde örnek olarak 450–1.100 mPa·s (23 °C); yağsız polyesterde 25–35 P (25 °C); kısa yağlı alkidlerde 2.700–7.500 mPa·s; toz boya polyesterlerinde 9–125 Pa·s (165 °C)
Asit sayısı: Doymamış polyesterlerde örnek olarak 14–20 mg KOH/g aralığında veya altında; alkid ve yağsız polyesterlerde 3–17; toz boya polyesterlerinde 30–38
Hidroksil sayısı: Yağsız polyesterlerde örnek ürünlerde 25–35; karboksil fonksiyonlu toz boya polyesterlerinde asit sayısı esas parametredir
Stiren içeriği: Doymamış polyesterlerde güvenlik bilgi formlarında ağırlıkça yaklaşık yüzde 25–50 aralığında verilir
Jel süresi: Örnek doymamış polyesterlerde 23 °C’de yüzde 1 MEKP50 ile yaklaşık 14–25 dakika; sıcaklığa, hızlandırıcıya ve katalizöre bağlıdır
Camsı geçiş sıcaklığı: Örnek toz boya polyesterlerinde yaklaşık 60–72 °C; sülfopolyesterlerde 3–63 °C
Parlama noktası: Stirenli reçinelerde örnek güvenlik bilgi formlarında 31–32 °C; ksilenli alkid çözeltisinde 24 °C
Suda çözünürlük: Çözünmez; sülfopolyesterler ve nötrleştirilmiş karboksil polyesterler suda dağılır
pH (sulu çözelti): Yalnızca su bazlı türler için anlamlıdır; değer ürüne bağlıdır
Bozunma: Ester bağlarının hidrolizi ve ısıl bozunma; yanmada karbon oksitleri ve hidrokarbonlar oluşur
Nem: Toz boya ve çözeltili ürünler kuru ortamda saklanır; su bazlı türler donmadan korunur
Reaktivite: Doymamış polyesterler peroksit ve hızlandırıcıyla radikalik sertleşir; ısı ve ışık raf ömrünü kısaltır
Kısa Fiziksel Özellikler Açıklaması
Teknik veri sayfalarında en çok katı madde, viskozite, asit ve hidroksil sayısı, jel süresi, Tg ve raf ömrü izlenir. Bu değerler üreticiye ve partiye göre değiştiğinden her ürünün kendi belgesine bakılmalıdır.
POLYESTER REÇİNELER MOLEKÜLER DÜZEYDE NASIL ÇALIŞIR?
Polyesterin sentezinde asit ya da anhidrit hidroksille esterleşir ve su açığa çıkar. Tepkime yüksek sıcaklıkta suyun uzaklaştırılmasıyla ilerler. Doymamış ürünler sonrasında stirenle seyreltilir.
Doymamış polyesterde peroksit ile kobalt arasındaki redoks tepkimesi serbest radikal üretir. Radikal, stirenin ve polyester zincirindeki çift bağların katılma polimerizasyonunu başlatır. Zincirler stiren köprüleriyle bağlanır, ısı çıkar ve reçine önce jelleşir, sonra sertleşir.
Karboksil fonksiyonlu toz boya polyesterinde karboksil uçları TGIC’nin epoksi halkasını açar. β-Hidroksialkilamid sertleştiricide ise hidroksil gruplarıyla esterleşme olur ve su açığa çıkar. Her iki durumda fırın sıcaklığında ağ yapı oluşur.
Hidroksil fonksiyonlu polyester, asit katalizör varlığında melaminin metoksi gruplarıyla tepkimeye girer ve metanol açığa çıkar. İzosiyanatla birlikte kullanıldığında ise üretan bağı oluşur.
Alkidde zincirdeki allilik hidrojenler oksijenle tepkimeye girerek hidroperoksit verir. Kobalt gibi kurutucular bunların parçalanmasını hızlandırır ve zincirler arasında kalıcı bağlar kurulur.
Su bazlı polyesterde parçacık yüzeyindeki iyonik gruplar parçacıkların birbirini itmesini sağlar. Buharlaşma sırasında parçacıklar birleşir ve sürekli film oluşur.
POLYESTER REÇİNELER HANGİ SEKTÖRLERDE KULLANILIR?
Kompozit ve kimyasal ekipman: Tekne, tank, boru, cephe paneli, havuz ve kule
İnşaat ve yapı: Yapay mermer, katı yüzey, evye, tezgâh, polimer beton ve drenaj kanalı
Otomotiv ve onarım: Jelkot, kaporta macunu ve onarım ürünleri
Boya ve kaplama: Toz boya, rulo kaplama, ahşap ve metal boyaları, alkid astar ve emayeler
Metal ve ambalaj: Teneke dekorasyon ve mevzuata uygun metal ambalaj kaplamaları
Mürekkep, yapıştırıcı ve tekstil: Su bazlı mürekkep, sıcak eriyik yapıştırıcı ve tekstil haşılı
Elektrik ve ısıtma-soğutma: Yüksek ark direnci veya alev geciktirici özellikli doymamış polyester kalıplama bileşikleri
POLYESTER REÇİNELER KOZMETİK, GIDA VE İLAÇ UYGULAMALARINDA KULLANILIR MI?
Kozmetik: Endüstriyel polyester reçineler kozmetikte kullanılmaz. Kozmetik amaçlı geliştirilmiş özel polyester polimerleri ayrı INCI adlarıyla kayıtlıdır ve film oluşturucu gibi işlevlerle yer alabilir. Stirenli, toz boya veya alkid reçineler bu amaçla kullanılamaz.
Gıda: Doğrudan gıda katkısı olarak kullanılmaz. Gıdayla temas eden metal yüzeylerde reçineli ve polimerik kaplamalar Amerika’da 21 CFR 175.300 kapsamında değerlendirilir ve polyester reçineler bu hükümde listelenmiş asit ve alkollerden oluşan bileşenler arasında yer alır.
Bu hükümde bazı kalay katalizörleri reçinenin yüzde 0,2’siyle sınırlıdır ve 2,2-dimetil-1,3-propandiol yalnızca alkolsüz gıdalarla temas eden kaplamalarda kullanılabilir. Avrupa’da kaplamalar için uyumlaştırılmış tek bir mevzuat yoktur; (EC) 1935/2004 sayılı Tüzük ve ulusal düzenlemeler esas alınır. Türkiye ve AB uygunluğu ürün bazında doğrulanmalıdır.
İlaç: Etken madde veya yardımcı madde olarak kullanılmaz. İlaç ya da tıbbi uygulamalarla temas eden bir kullanım düşünülüyorsa ürüne özel belge ve biyouyumluluk testleri gerekir.
POLYESTER REÇİNELERİN ENDÜSTRİYEL UYGULAMALARI
Kompozit üretiminde doymamış polyester, cam elyafı ıslatır ve sertleştiğinde sert, hafif ve korozyona dayanıklı parçalar verir. Elle yatırma ve püskürtme yöntemleriyle tekne, tank ve panel üretilir; kimyasal ortamlar için izoftalik ve neopentil glikollü tipler tercih edilir.
Toz boyada polyester reçine, çözücü kullanmadan dış mekâna dayanıklı, parlak ve esnek bir film oluşturur. Süper dayanıklı tipler cephe ve alüminyum profilde, standart dayanıklı tipler genel metal ürünlerde öne çıkar.
Rulo kaplamada yağsız polyester ve melamin, kıvrılıp şekillenebilen boyalı sac için esneklik ve sertlik dengesi sağlar. Alkid reçineler ise ahşap ve metal boyalarında ekonomik, kolay uygulanan astar ve emayeler sunar.
POLYESTER REÇİNELERİN KULLANIMINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER
• Kullanımdan önce üreticinin teknik veri sayfası ve güvenlik bilgi formu okunmalıdır
• Doymamış polyesterlerde peroksit ve kobalt hızlandırıcı birbirine doğrudan karıştırılmamalı, reçineye ayrı ayrı ve talimata göre eklenmelidir
• Jel süresi sıcaklığa, katalizör oranına ve kütle kalınlığına duyarlıdır; denemeler gerçek koşullarda yapılmalıdır
• Stiren buharı nedeniyle çalışma alanı havalandırılmalı, ateşleme kaynakları uzak tutulmalıdır
• Toz boya ve rulo kaplama sistemlerinde reçine, çapraz bağlayıcı ve fırınlama koşulları birlikte seçilmelidir
• Su bazlı türler donmaya, yüksek sıcaklığa ve mikrobiyal bulaşmaya karşı korunmalıdır
POLYESTER REÇİNELER İÇİN BAŞLANGIÇ FORMÜLASYON YAKLAŞIMLARI
Bu bölümdeki yaklaşımlar, ürün ailesinin döküm, toz boya ve rulo kaplama alanlarında nasıl değerlendirilebileceğini gösteren kısa başlangıç örnekleridir. Örnekler doğrulanmış ticari reçete veya nihai formül değildir; oranlar laboratuvar ön denemeleri içindir ve her formülün toplamı %100’dür.
Sertleştirici, katalizör ve hızlandırıcı miktarları reçine üreticisinin önerisine göre belirlenir. Her uygulamada iş güvenliği ve mevzuat kontrolleri yapılmalıdır.
ÖRNEK 1: DOLGULU DÖKÜM POLYESTERİNDE DOLGU ORANININ VİSKOZİTEYE VE SERTLEŞME ISISINA ETKİSİ
Amaç: Yapay mermer ve katı yüzey dökümünde doymamış polyester reçine ile mineral dolgu oranının viskozite, tepe sıcaklığı ve yüzey kalitesi üzerindeki etkisini izlemek.
Başlangıç yaklaşımı:
Doymamış polyester döküm reçinesi: yaklaşık %30,0
Kalsiyum karbonat veya dolomit dolgu: yaklaşık %66,0
Pigment macunu: yaklaşık %2,0
Kobalt hızlandırıcı çözeltisi: yaklaşık %0,5
Organik peroksit sertleştirici: yaklaşık %1,0
Hava salıcı ve ıslatıcı katkı: yaklaşık %0,5
Uygulama yaklaşımı:
• Dolgu oranı yaklaşık %60, %66 ve %70 düzeylerinde denenir; reçine, dolgu ve pigment karıştırılır, hızlandırıcı eklendikten sonra peroksit en son ve ayrı olarak katılır.
• Karışım kalıba dökülür ve havası alınır; jel süresi, tepe sıcaklığı, Barcol sertliği, büzülme ve yüzey kusurları izlenir.
• Peroksit ile hızlandırıcının doğrudan temasından kaçınılır ve stiren buharına karşı havalandırma sağlanır.
ÖRNEK 2: TGIC İÇERMEYEN POLYESTER TOZ BOYADA SERTLEŞTİRİCİ ORANININ FİLM GÖRÜNÜMÜNE ETKİSİ
Amaç: Karboksil fonksiyonlu polyester ve β-hidroksialkilamid sertleştiricili toz boyada reçine/sertleştirici oranının akış, parlaklık ve mekanik dayanım üzerindeki etkisini izlemek.
Başlangıç yaklaşımı (beyaz toz boya):
Karboksil fonksiyonlu polyester: yaklaşık %56,0
β-Hidroksialkilamid sertleştirici: yaklaşık %3,0
Titanyum dioksit: yaklaşık %28,0
Baryum sülfat dolgu: yaklaşık %11,0
Akış katkısı: yaklaşık %1,5
Gaz çıkış katkısı: yaklaşık %0,5
Uygulama yaklaşımı:
• Reçine/sertleştirici oranı yaklaşık 96/4, 95/5 ve 94/6 düzeylerinde denenir; bileşenler ekstrüderde karıştırılır, soğutulur ve öğütülür.
• Toz elektrostatik olarak uygulanır ve üretici verisindeki sıcaklık ile sürede fırınlanır; örnek bir reçinede HAA ile 20 dakika 160 °C bildirilmiştir.
• Akış, parlaklık, darbe, esneklik ve yapışma izlenir; toz bulutu oluşumuna karşı topraklama ve havalandırma uygulanır.
ÖRNEK 3: RULO KAPLAMADA YAĞSIZ POLYESTER VE MELAMİN ORANININ ESNEKLİĞE VE SERTLİĞE ETKİSİ
Amaç: Hidroksil fonksiyonlu yağsız polyester ile melamin çapraz bağlayıcılı boyada reçine/melamin oranının esneklik, sertlik ve çözücü direnci üzerindeki etkisini izlemek.
Başlangıç yaklaşımı:
Yağsız polyester çözeltisi (yaklaşık %65 katı): yaklaşık %45,0
Hekzametoksimetil melamin: yaklaşık %7,0
Titanyum dioksit: yaklaşık %25,0
Çözücü karışımı: yaklaşık %21,5
Asit katalizör çözeltisi: yaklaşık %0,5
Akış ve yüzey katkısı: yaklaşık %1,0
Uygulama yaklaşımı:
• Reçine/melamin katı oranı yaklaşık 85:15, 80:20 ve 70:30 düzeylerinde denenir; asit katalizör miktarı melamin katısı üzerinden üretici önerisine göre ayarlanır.
• Boya metal panele sabit kalınlıkta uygulanır ve üretici verisine uygun sıcaklık ile sürede fırınlanır.
• Esneklik, sertlik, çözücü sürtme direnci ve yapışma izlenir; çözücü buharına karşı havalandırma ve yanıcı madde önlemleri uygulanır.
POLYESTER REÇİNELERE BENZER ÜRÜNLER VE ALTERNATİFLER
Vinil ester reçineler, doymamış polyesterin yerine daha ağır kimyasal hizmetlerde ve yüksek sıcaklıkta kullanılan epoksi bazlı reçinelerdir. Mekanik dayanımları polyesterden yüksektir; maliyetleri genellikle daha yüksektir.
Epoksi reçineler kaplama ve kompozitte daha yüksek yapışma, düşük büzülme ve yüksek dayanım verir, ancak sertleşmeleri daha yavaştır ve maliyetleri yüksektir. Toz boyada epoksi-polyester hibrit sistemler kullanılır; dış mekân dayanımı saf polyestere göre daha sınırlıdır.
Poliüretan kaplamalar, poliol ile izosiyanatın birleşmesiyle esneklik ve aşınma direnci sağlar; polyester poliol da bu sistemlerin yaygın bir bileşenidir. Akrilik reçine ve dispersiyonlar UV direnci ve renk kararlılığıyla öne çıkar, kimyasal direnç ve sertlikte polyesterin gerisinde kalabilir.
Metal ambalajda su bazlı fenol/epoksi önkondensatlar da tek bağlayıcı olarak kullanılır. Bir örnek ürün için iç ve dış kaplama amacıyla 200 °C’de 12 dakikalık fırınlama bildirilmiştir.
Hiçbir alternatif her uygulamada polyesterin yerini almaz. Performans, maliyet, uyumluluk ve mevzuat birlikte değerlendirilmelidir.
POLYESTER REÇİNELER İÇİN KALİTE KONTROL VE SATIN ALMA KRİTERLERİ
• Katı madde oranı, viskozite ve yoğunluk
• Asit sayısı ve hidroksil sayısı, örneğin ISO 2114 veya ASTM D1639 ile
• Doymamış polyesterlerde jel süresi, tepe sıcaklığı ve raf ömrü
• Toz boya polyesterlerinde camsı geçiş sıcaklığı, eriyik viskozitesi ve renk
• Çözücü veya stiren içeriği, parlama noktası; su bazlı türlerde pH ve parçacık boyutu
Üreticilerin tipik değerleri, yazılı sözleşmede teyit edilmedikçe bağlayıcı spesifikasyon sayılmaz. Her partide analiz sertifikası, güvenlik bilgi formu ve teknik veri sayfası istenmelidir.
POLYESTER REÇİNELERİN DEPOLANMASI VE TAŞINMASI
Stirenli doymamış polyesterler genellikle 25 °C altında, gölgede ve karanlıkta saklanır. Örnek ürünlerde raf ömrü 3–6 ay verilir ve sıcaklık yükseldikçe kısalır. Peroksit ve kobalt hızlandırıcı ayrı ve uygun koşullarda depolanır.
Toz boya polyesterleri kuru ortamda, 30 °C altında, orijinal kapalı torbada saklanır; örnek ürünlerde raf ömrü üç yıldan fazladır. Alkid ve yağsız polyester çözeltileri kapalı kapta, kuru ortamda ve 30–35 °C altında tutulur; su bazlı türler donmadan korunur.
Taşıma sınıflandırması ürüne bağlıdır. Örnek bir stirenli polyester reçine için UN 1866, sınıf 3, ambalaj grubu III bildirilmiştir. Her ürünün güvenlik bilgi formunun 14. bölümü kontrol edilmelidir.
POLYESTER REÇİNELERİN GÜVENLİK BİLGİLERİ
Güvenlik sertleşmiş ve sertleşmemiş ürün arasında ayrılmalıdır. Sertleşmiş polyester büyük ölçüde etkisiz bir katıdır. Sertleşmemiş stirenli reçine, çözücülü alkid ve yağsız polyester çözeltileri yanıcıdır ve sağlık açısından dikkat gerektirir.
Örnek güvenlik bilgi formlarında yanıcı sıvı (H226), cilt tahrişi (H315), ciddi göz tahrişi (H319), solunumda zararlı (H332), tekrarlı maruziyette işitme organlarında hasar (H372) ve sudaki canlılara uzun süreli zararlı (H412) ifadeleri yer alır. Bazı formlarda ayrıca doğmamış çocuğa zarar şüphesi (H361d) bulunur. Parlama noktası 31–32 °C’dir.
Stiren için mesleki maruziyet sınırları ülkeye göre değişir; örnek formlarda 8 saatlik ortalama olarak 10 ppm ile 100 ppm arasında değerler görülür. Geçerli sınır, çalışılan ülkenin mevzuatından kontrol edilmelidir.
Eldiven olarak EN 374’e uygun neopren, nitril, Viton veya polivinil alkol; göz için yan korumalı gözlük veya koruyucu gözlük; havalandırmanın yetersiz olduğu yerde A tipi filtre kullanılır. Antistatik kıyafet ve ateşleme kaynaklarından uzak çalışma önerilir.
Yangında kuru kimyasal, köpük veya karbondioksit kullanılır; su jeti önerilmez. Buharlar havadan ağırdır ve alçak yerlerde toplanabilir. Yanmada karbon monoksit ve karbondioksit oluşur.
Kobalt bis(2-etilheksanoat) gibi hızlandırıcılar biyobirikim potansiyeli yüksek bileşenler içerebilir. Atıklar yerel mevzuata göre bertaraf edilir ve kanalizasyona verilmez. Toz boya tozu solunabilir ince parçacıklar içerir, toz bulutu da yangın ve patlama riski taşıyabilir.
Gözle temasta en az 10 dakika su ile yıkanır ve doktora başvurulur. Bu bölüm genel bilgilendirme amaçlıdır; güvenlik bilgi formunun yerini tutmaz.
POLYESTER REÇİNELERİ SATIN ALIRKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİDİR?
• Doğru ürün kimliği: doymamış veya doymuş, ortoftalik, izoftalik veya neopentil glikollü, karboksil veya hidroksil fonksiyonlu, çözücülü veya su bazlı
• Teknik spesifikasyonlar: katı madde, viskozite, asit veya hidroksil sayısı, jel süresi, Tg
• Kullanım amacına uygunluk: iç veya dış mekân, kimyasal ve ısı maruziyeti, yöntem ve fırınlama koşulları
• Ambalaj, raf ömrü, parti tutarlılığı ve analiz sertifikası
• Tedarikçinin teknik desteği, mevzuat koşulları ve gıda temaslı kullanımlarda uygunluk belgeleri
• Toplam tedarik maliyeti: katı madde başına maliyet, fire ve işleme maliyeti birlikte değerlendirilmelidir
POLYESTER REÇİNELERİN ATAMAN KİMYA’DAN TEDARİĞİ
Hangi polyester reçine türünün, kalitenin ve ambalajın tedarik edilebileceği ürün bazında değişir. Ürün seçimi uygulamaya, kullanılacak yönteme ve istenen performansa göre yapılır.
Stok, menşe, belge, teslim süresi ve teknik destek konularında güncel bilgi için ATAMAN KİMYA ile iletişime geçilmesi önerilir.
POLYESTER REÇİNELER HAKKINDA SIK SORULAN SORULAR
Polyester reçineler nedir?
Çok değerli asitler ile alkollerin polikondensasyonundan oluşan, ester bağı taşıyan polimer ailesidir.
Polyester reçine ne demektir?
Ad, polimer zincirindeki ester bağlarından gelir.
Polyester reçinelerin CAS numarası nedir?
Tek numarası yoktur; doymamış polyester için sıkça 26123-45-5 kullanılır.
Polyester reçinelerin EC / EINECS numarası nedir?
Polimer olduğu için tek numarası yoktur; hammaddelerin ayrı numaraları bulunur.
Polyester reçinelerin kimyasal formülü nedir?
Sabit formülü yoktur; ester bağı içeren tekrar eden birimlerden oluşur.
Polyester reçinelerin INCI adı nedir?
Endüstriyel reçineler için tek INCI adı yoktur; kozmetik amaçlı özel kaliteler kendi INCI adlarıyla anılır.
Polyester reçineler kozmetikte kullanılır mı?
Endüstriyel tipler kullanılmaz; yalnızca kozmetik amaçlı geliştirilmiş özel kaliteler kullanılır.
Polyester reçineler ile vinil ester reçineler arasındaki fark nedir?
Vinil ester epoksi bazlıdır, daha yüksek kimyasal direnç ve dayanım verir; polyester daha ekonomiktir.
Polyester reçineler ne amaçla kullanılır?
Kompozit üretimi, kaplama, döküm ve yapıştırma için kullanılır.
Polyester reçineler hangi sektörlerde kullanılır?
Kompozit, inşaat, otomotiv, boya, metal kaplama, mürekkep ve tekstilde kullanılır.
Doymamış polyester reçineler nasıl sertleşir?
Peroksit ve kobalt hızlandırıcı ile stirenle radikalik olarak çapraz bağlanarak sertleşir.
Polyester reçineler ne işe yarar?
Sert, dayanıklı ve kimyasallara dirençli parça ve kaplama oluşturur.
Polyester reçineler toz boyada nasıl çalışır?
Karboksil uçları sertleştiriciyle fırında tepkimeye girerek çapraz bağlı bir film oluşturur.
Polyester reçineler suda çözünür mü?
Hayır; su bazlı türler suda dağılmış halde bulunur.
Sertleşme sırasında ne kadar peroksit kullanılır?
Üretici testleri genellikle yüzde 1–1,5 MEKP50 ile yapılır; gerçek miktar reçine ve koşullara göre üretici talimatıyla belirlenir.
Polyester reçineler tehlikeli bir madde midir?
Sertleşmiş ürün düşük risklidir; stirenli sertleşmemiş reçine yanıcıdır ve sağlık tehlikesi taşır.
Polyester reçinelerde stiren neden risk oluşturabilir?
Buharı solunumda zararlıdır, tekrarlı maruziyette organlara ve işitmeye zarar verebilir.
Polyester reçineler REACH kapsamında kayıtlı mıdır?
Polimerler genel olarak kayıttan muaftır; stiren gibi monomerler ayrı değerlendirilir.
Polyester reçinelerin fiziksel görünümü nasıldır?
Doymamış polyester viskoz sıvı, toz boya polyesteri soluk granül, alkid ise çözelti halindedir.
Polyester reçinelerin UN numarası nedir?
Tek numarası yoktur; stirenli çözeltiler için örnek güvenlik bilgi formunda UN 1866 bildirilmiştir.
Polyester reçinelerde asit sayısı ve jel süresi neden önemlidir?
Asit sayısı sertleştirici ihtiyacını ve kararlılığı, jel süresi işlenebilir süreyi belirler.
Polyester reçine fiyatı neye göre değişir?
Asit ve glikol türüne, stiren içeriğine, katı madde oranına ve hammadde fiyatlarına bağlıdır.
Polyester reçinelerin alternatifi var mı?
Evet; vinil ester, epoksi, poliüretan ve akrilik reçineler bazı uygulamalarda alternatif olabilir.
Polyester reçineler nasıl depolanmalıdır?
Orijinal kapalı kapta, serin ve gölgede, genellikle 25–30 °C altında, ısıdan ve nemden uzak.
Polyester reçineleri satın alırken hangi belgeler istenmelidir?
Güvenlik bilgi formu, teknik veri sayfası ve analiz sertifikası.
Polyester reçineleri satın alırken hangi teknik özellikler önemlidir?
Reçine tipi, katı madde, viskozite, asit veya hidroksil sayısı, jel süresi ve raf ömrü.
POLYESTER REÇİNELER – TEKNİK ÖZET
Kimyasal adı: Polyester (çok değerli asitler ile alkollerin polikondensasyon polimeri)
CAS numarası: Tek numara yoktur; doymamış polyester için sıkça 26123-45-5
Kimyasal sınıfı: Polimer, ester bağı içeren polikondensasyon polimeri
Başlıca işlevler: Bağlayıcı, film oluşturucu, kompozit matris reçinesi, dökümlük reçine
Önemli uygulama alanları: Kompozit, yapay mermer, toz boya, rulo kaplama, ahşap ve metal boyası
Kalite kontrol açısından kritik parametreler: Katı madde, viskozite, asit veya hidroksil sayısı, jel süresi
Depolama: Orijinal kapalı kapta, serin, kuru ve gölgede, genellikle 25–30 °C altında.
