Poliaminopropil Biguanid, kozmetik içerik adıyla Polyaminopropyl Biguanide olarak bilinen, heksametilen köprüleriyle bağlanmış biguanid birimlerinden oluşan katyonik bir polimerdir. Ticari olarak çoğunlukla ağırlıkça %20 etken madde içeren, renksizden açık sarıya uzanan ve hafif opalesan görünümlü bir sulu çözelti olarak satılır. CAS numarası en sık 32289-58-0 olarak verilir; suyla her oranda karışır ve düşük derişimlerde bile güçlü antimikrobiyal etki gösterir.
Poliheksanid adıyla da anılan bu madde, pozitif yüklü biguanid grupları sayesinde bakteri hücre zarındaki negatif yüklü bileşenlere bağlanır, zar düzenini bozar ve üremeyi durdurur. Bakterilere karşı hızlı ve geniş etkilidir; mantarlara karşı etkisi sınırlıdır, virüs ve spor üzerindeki etkisi ise zayıftır. Geniş bir pH aralığında çalışır, ancak anyonik yüzey aktiflerle çökelek oluşturur ve güçlü oksitleyicilerle uyumsuzdur.
Poliheksametilen biguanid hidroklorür olarak da bilinen ürün; kozmetik koruyucu, ıslak mendil losyonu, kontakt lens çözeltisi, yara temizleme, göz damlası, havuz suyu bakımı ve endüstriyel hijyen alanlarında kullanılır. Kullanım sınırları uygulamaya ve ülkeye göre değişir; AB kozmetikte en çok %0,1 düzeyine izin verir ve solunum yoluyla maruziyete yol açabilecek uygulamaları dışlar. Bu ürün ATAMAN KİMYA’dan tedarik edilebilir; teknik bilgi ve tedarik talepleri için ATAMAN KİMYA ile iletişime geçilmesi önerilir.
POLİAMİNOPROPİL BİGUANİD NEDİR?
Poliaminopropil Biguanid, heksametilen zincirleriyle birbirine bağlanmış biguanid gruplarından oluşan sentetik bir polimerdir. Kimyasal adı poli(heksametilen biguanid) hidroklorürdür; uluslararası ortak adı polihexanide, kozmetik içerik adı ise Polyaminopropyl Biguanide’dır.
Biguanid grubu, iki guanidin biriminin ortak bir azot atomuyla birleşmesiyle oluşur ve güçlü bazik karakter taşır. Nötr ve asidik ortamda bu gruplar protonlanır; polimer her tekrar biriminde pozitif yük taşıyan bir polikatyon gibi davranır.
Ticari madde tek bir molekül değil, farklı zincir uzunluklarındaki moleküllerin karışımıdır. AB’de onaylı kalite için sayıca ortalama molekül ağırlığı yaklaşık 1.600, dağılım indeksi yaklaşık 1,8 olarak tanımlanır. Bu, zincirlerin ortalama yedi ila dokuz tekrar birimi taşıdığı anlamına gelir.
Piyasadaki en yaygın form, ağırlıkça %20 etken madde içeren sulu çözeltidir. Çözelti renksizden açık sarıya uzanır, hafif opalesandır ve suyla her oranda karışır. Katı form kirli beyaz, tozumsu bir maddedir; amonyağı andıran bir koku verir ve daha az kullanılır.
Etki mekanizması elektrik yüküne dayanır. Katyonik zincirler bakteri zarındaki asidik fosfolipidlere ve lipopolisakkaritlere bağlanır. Memeli hücre zarı bakteri zarına göre daha az negatif yüklü olduğundan düşük derişimlerde seçicilik sağlanır; yine de madde göz, cilt ve solunum yolunda ciddi etkilere yol açabilir.
Madde, klorheksidinin polimerik karşılığı olarak da tanımlanır. Her ikisi de biguanid grupları taşır ve katyoniktir; ancak poliheksanid çok sayıda biguanid birimini tek zincirde birleştirir. Bu yapı, zara bağlanma gücünü artırırken derinin ve mukozanın içine geçişini sınırlar.
Kullanım alanları kozmetik koruyucudan ilaç etken maddesine kadar uzanır. Kontakt lens bakım çözeltilerinde çok düşük derişimlerde, yara irrigasyon çözeltilerinde ise yaklaşık %0,1 düzeyinde yer alır. Akantamöba keratiti tedavisinde kullanılan bir göz damlasında etken madde olarak onaylanmıştır.
Polihekzametilen guanidin ile karıştırılmamalıdır. Bu madde guanidin gruplu ayrı bir polimerdir ve mevzuat kaydı farklıdır. İsimlerin benzerliği nedeniyle sipariş verirken CAS numarası ve ürün adı birlikte yazılmalıdır.
Ticari ürün genellikle derişik çözeltidir ve tehlikeli madde olarak sınıflandırılır. Solunum, göz ve cilt maruziyeti ile su ortamına salınım ciddi biçimde sınırlandırılmalıdır. Düşük derişimli bitmiş ürünlerdeki risk ise derişik hammaddeye göre çok daha düşüktür.
POLİAMİNOPROPİL BİGUANİD’İN YAYGIN ÜRÜN VE KİMYASAL ADLARI:
Poliaminopropil Biguanid
Polyaminopropyl Biguanide
Poliheksametilen Biguanid
Polyhexamethylene Biguanide
Poliheksanid
Polyhexanide
Polihexanide
Poli(heksametilen biguanid) hidroklorür
Poly(hexamethylene biguanide) hydrochloride
Polyhexamethylene biguanide hydrochloride
Poli(iminoimidokarbonil iminoimidokarbonil iminoheksametilen) hidroklorür
Poly(iminoimidocarbonyl iminoimidocarbonyl iminohexamethylene) hydrochloride
Poliheksametilen biguanid %20 çözelti
Polyhexamethylene biguanide 20% solution
Biguanid 20
Biguanid polimeri
PHMB
PHMB %20 çözelti
PAPB
Polihexanid
Polihexanida
Vantocil IB
Vantocil TG
Cosmocil CQ
Reputex 20
Purista
Prontosan
Lavasept
Akantior
Baquacil
Bu adların büyük bölümü aynı maddeyi farklı yazılışlarla veya farklı alanlardaki geleneklerle ifade eder. Polyaminopropyl Biguanide kozmetik içerik adıdır, polihexanide ilaç ve antiseptik alanında kullanılan uluslararası ortak addır. PHMB ise biyosidal ve endüstriyel belgelerde en sık görülen kısaltmadır; PAPB kozmetik sektöründe tercih edilir.
Poliheksanid ve polihexanide aynı adın Türkçe ve İngilizce yazılışlarıdır. Polihexanid Almancadaki, polihexanida ise İspanyolcadaki karşılığıdır. Poli(iminoimidokarbonil iminoimidokarbonil iminoheksametilen) hidroklorür ise CAS kayıt sisteminde kullanılan uzun sistematik adlardan birinin Türkçe biçimidir.
Ticari adlar üreticiye ve uygulamaya bağlıdır. Vantocil ve Cosmocil CQ üretici markalarıdır ve çoğunlukla %20’lik çözeltiyi ifade eder. Reputex ve Purista tekstil uygulamalarında, Baquacil havuz suyu bakımında kullanılan markalardır. Prontosan ve Lavasept yara ve doku yıkama çözeltilerinde, Akantior ise göz damlası olarak ilaç ruhsatı almış üründe geçer.
Bu markalardan bazıları saf poliheksanid değil, betain gibi başka bileşenlerle birlikte hazırlanmış bitmiş üründür. Prontosan örneğinde poliheksanid yaklaşık %0,1 derişimde betainle birlikte bulunur. Bu nedenle marka adı, hammaddenin kendisi yerine bitmiş ürünü gösterebilir.
AB biyosidal mevzuatında iki farklı kalite tanımlıdır ve bu kaliteler sayıca ortalama molekül ağırlığı ile dağılım indeksi üzerinden ayırt edilir. Biri 1.600 ve 1,8, diğeri 1.415 ve 4,7 değerleriyle belirtilir. Ürün seçerken hangi kalitenin kastedildiği tedarikçiden teyit edilmelidir.
Birden fazla CAS numarası aynı ailenin farklı kayıtlarını gösterir. 32289-58-0 hidroklorür kaydıdır ve güvenlik bilgi formlarında en yaygın numaradır. 27083-27-8 polimerin hidroklorürü olarak, 28757-47-3 ise serbest baz olarak verilir. Cosmocil CQ ve Vantocil ürünleri için 133029-32-0 numarası da görülür.
Bazı satıcı sayfalarında C₈H₁₉N₅, C₉H₂₃N₅, C₁₀H₂₃N₅ veya C₁₆H₃₄N₁₀ gibi formüller ve 185 ile 367 arasında molekül ağırlıkları yazılır. Bunlar polimerin değil, tek bir monomer biriminin ya da yanlış bir parçanın değerleridir. Ürünün kimlik bilgisi olarak kullanılmamalıdır.
Poliheksanid; klorheksidin, oktenidin, benzalkonyum klorür ve polihekzametilen guanidinden ayrı maddelerdir. Etki biçimleri benzer olsa da kimyasal yapıları, mevzuat durumları ve güvenlik profilleri farklıdır.
POLİAMİNOPROPİL BİGUANİD’İN CAS NO, EC / EINECS NO VE KİMYASAL TANIMLAMA
Ürün adı: Poliaminopropil Biguanid / Polyaminopropyl Biguanide
Yaygın kısaltması: PHMB; PAPB
Kimyasal adı: Poli(heksametilen biguanid) hidroklorür
INCI adı: Polyaminopropyl Biguanide
CAS No: 32289-58-0 (hidroklorür); 27083-27-8 (polimer hidroklorürü); 28757-47-3 (serbest baz)
EC / EINECS No: 608-723-9; bazı kaynaklarda 608-042-7 ve 923-111-4 da verilir. Polimer olduğu için pek çok güvenlik bilgi formu EC numarası belirtmez
Moleküler formül: (C₈H₁₇N₅)ₙ·xHCl, tekrar birimi başına C₈H₁₇N₅
Molekül ağırlığı: Sayıca ortalama yaklaşık 1.600 g/mol; ağırlıkça ortalama yaklaşık 3.000 g/mol. Tek bir tekrar biriminin kütlesi yaklaşık 183 g/mol olarak hesaplanır
Kimyasal sınıfı: Katyonik polimerik biguanid; polibiguanid
Temel işlevleri: Koruyucu, antimikrobiyal, antiseptik, dezenfektan etken madde, tekstil ve yüzey hijyen katkısı
Kozmetik içerik veri tabanı maddeyi Polyaminopropyl Biguanide adıyla ve koruyucu işleviyle kaydeder. Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi madde için 4XI6112496 UNII kodunu, Dünya Sağlık Örgütü ATC sistemi ise D08AC05 kodunu kullanır.
Polimer yapı nedeniyle tek bir moleküler formül yoktur. (C₈H₁₇N₅)ₙ gösterimi tekrar eden birimi ifade eder ve n değeri yaklaşık yedi ile dokuz arasında bir ortalamadır. Bir değerlendirme belgesi n için daha geniş, 1 ile 40 arası bir aralık verir; bu, zincir uzunluğu dağılımını yansıtır.
Hidroklorür tuzunda her biguanid birimi bir klorür karşıt iyonu taşıyabilir. xHCl ifadesi bu oranın ürüne göre değişebildiğini gösterir. Bu nedenle molekül ağırlığı ve etken madde hesapları üreticinin belirttiği baza göre yapılmalıdır.
INCI adının bulunması ürünün her kozmetik üründe serbestçe kullanılabileceğini göstermez. Madde, AB kozmetik mevzuatında koruyucu listesinde yer alır ve en çok %0,1 derişimle, solunum yoluyla maruziyete yol açmayan uygulamalarla sınırlıdır.
CAS ve EC numaraları ürünü doğru maddeyle eşleştirmek için gereklidir, ancak tek başına yeterli değildir. Aynı CAS numarası altında farklı derişim, molekül ağırlığı dağılımı ve safsızlık profiline sahip kaliteler satılır. Talepte numaranın yanında kalite, derişim ve belgeler birlikte yazılmalıdır.
POLİAMİNOPROPİL BİGUANİD’İN KİMYASAL YAPISI VE MOLEKÜLER ÖZELLİKLERİ
Polimer zinciri, heksametilen birimleriyle ayrılmış biguanid gruplarının art arda dizilmesiyle kurulur. Her tekrar birimi altı metilen grubundan oluşan esnek bir köprü ve bir biguanid grubu içerir. Zincirin uçlarında amino, siyanoguanidin veya guanidin gibi uç gruplar bulunabilir.
Biguanid grubunda iki guanidin birimi ortak bir azot atomuyla birleşir ve elektronlar grup boyunca dağılır. Bu rezonans, grubun güçlü bazik olmasını sağlar. Nötr ve asidik pH’ta grup protonlanır; pozitif yük birkaç azot atomu üzerinde paylaşılır.
Sonuçta molekül, zincir boyunca düzenli aralıklarla pozitif yük taşıyan bir polielektrolittir. Yük yoğunluğu yüksek olduğundan negatif yüklü yüzeylerle, yani bakteri zarlarıyla, hücre duvarı bileşenleriyle, cam, selüloz ve pamuk liflerle güçlü elektrostatik etkileşim kurar.
Hidrofobik bölge altı karbonlu metilen köprüsüdür. Köprünün uzunluğu, polimerin zara yerleşmesini ve yüzey aktifliğini belirler. Madde yüzey aktif değildir ve köpürme eğilimi düşüktür; etkisi yüzey gerilimini düşürmekten değil, yük etkileşiminden kaynaklanır.
Molekül yüksek derecede polardır. Oktanol-su dağılım katsayısının logaritması yaklaşık -2,3 olarak bildirilir; bu, maddenin yağ fazından çok su fazında kaldığını gösterir. Katı formun suda çözünürlüğü bir değerlendirme belgesinde 426 g/L, metanolde yaklaşık %41, etanolde yaklaşık %0,5 olarak verilir.
Çözünürlük, yapıdaki yüklü gruplardan gelir. Her biguanid birimi su moleküllerine hidrojen bağı yapar ve klorür karşıt iyonlarıyla çözünür bir tuz oluşturur. Bu nedenle polimer organik çözücülerde zayıf, sulu ortamda ise çok iyi çözünür.
Polimer kovalent yapıda bir moleküldür; iyonik karakteri yalnızca biguanid gruplarının yüküyle ilgilidir. Oksidasyon basamakları açısından azot atomları indirgenmiş formdadır. Bu nedenle kuvvetli oksitleyiciler biguanid gruplarını bozar ve etkiyi azaltır.
Kararlılık geniştir. Bir tedarikçi belgesi ürünün pH 1 ile 11 arasında etkin kaldığını bildirir. 54 °C’de 14 gün saklanan çözeltide anlamlı kayıp görülmemiştir ve raf ömrü en az iki yıl olarak verilir. Katı polimerin camsı geçiş sıcaklığı yaklaşık 90 °C, bozunması ise yaklaşık 205–210 °C’dedir.
Anyonik gruplar polimeri bağlar. Sülfat ve sülfonat içeren yüzey aktifler zincirle çökelek oluşturur; karboksilat gibi daha zayıf anyonik gruplarda bağlanma daha sınırlı kalabilir. Bu fark, bazı katyonik-anyonik karışımların neden çalıştığını açıklar, ancak her sistem ayrıca denenmelidir.
Safsızlık profili yapıyla ilişkilidir. Üretimde kullanılan heksametilendiamin kalıntısı, düşük molekül ağırlıklı oligomerler ve guanidin uçlu zincirler bulunabilir. Onaylı kalitede heksametilendiamin içeriği en çok %0,4 olarak sınırlandırılır.
POLİAMİNOPROPİL BİGUANİD’İN FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLERİ
Genel teknik özellikler:
Değerler üreticiye, kaliteye ve ölçüm yöntemine göre değişebilir; aşağıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve üreticiye özgü TDS ile SDS belgelerinin yerine geçmez.
Fiziksel görünüm: Renksizden açık sarıya uzanan, hafif opalesan, akışkan sulu çözelti; ağırlıkça %20 etken madde. Katı formda kirli beyaz, tozumsu madde; amonyağa benzer koku
Kimyasal karakter: Katyonik, polimerik biguanid; nötr ve asidik ortamda polikatyon; yüzey aktif değildir, düşük köpürme eğilimindedir
Moleküler formül: (C₈H₁₇N₅)ₙ·xHCl
Molekül ağırlığı: Sayıca ortalama yaklaşık 1.600 g/mol, ağırlıkça ortalama yaklaşık 3.000 g/mol; bir tedarikçi spesifikasyonunda sayıca ortalama 1.449–1.771, ağırlıkça ortalama 2.687–3.285
CAS No: 32289-58-0; 27083-27-8; 28757-47-3
EC / EINECS No: 608-723-9; bazı kaynaklarda 608-042-7 ve 923-111-4
Etken madde ve saflık: Ticari çözelti ağırlıkça %20 etken madde içerir. AB’de onaylı kalite için kuru ağırlıkta en az %95,6 saflık istenir. Bir değerlendirmede biguanid ve guanid grupları arasındaki oran 90/10 ile 92/8 arasında verilir
Yoğunluk: %20’lik çözeltide 20 °C’de yaklaşık 1,04 g/cm³; belgelerde 1,035–1,046 aralığı görülür. Katı etken maddede yaklaşık 1,20 g/cm³
Viskozite: Çözeltide yaklaşık 4–5 mPa·s; bir güvenlik bilgi formunda 1,2–10 mPa·s aralığı verilir
Suda çözünürlük: Çözelti suyla her oranda karışır. Katı etken maddenin suda çözünürlüğü bir değerlendirme belgesinde 426 g/L olarak bildirilir. Metanolde yaklaşık %41, etanolde yaklaşık %0,5 çözünür
pH (sulu çözelti): Ticari çözeltide yaklaşık 4–5,7; 10 g/L derişimde yaklaşık 5–5,5. Derişim ve sıcaklık belirtilmeden tek değer olarak alınmamalıdır
Kaynama noktası: Çözeltide yaklaşık 100–105 °C
Parlama noktası: Sulu çözeltide parlama noktası yoktur; çözelti yanıcı değildir
Düşük sıcaklık davranışı: 6 °C’nin altında beyaz, jelleşmiş bir katı ayrışabilir. Ürün bu sıcaklığın üzerinde saklanmalı; donmuş ürün çözüldükten sonra karıştırılmalıdır
Oktanol-su dağılım katsayısı: log Pow yaklaşık -2,3
Buhar basıncı: Uçucu değildir
Camsı geçiş ve bozunma: Katı polimerde camsı geçiş yaklaşık 90–91 °C, bozunma yaklaşık 205–210 °C
Bozunma: Yangında veya yüksek sıcaklıkta karbon oksitleri, azot oksitleri ve hidrojen klorür oluşabilir
Su içeriği: Katı etken maddede yaklaşık %3–5
Eser metaller: Bir değerlendirme belgesinde çinko yaklaşık 370–540 ppm, demir yaklaşık 14–40 ppm ve kurşun 2 ppm’in altında verilir. Bu değerler üreticiye ve partiye özgüdür, genel bir spesifikasyon sayılmamalıdır
Reaktivite: Normal koşullarda kararlıdır. Anyonik yüzey aktiflerle çökelek verir; kuvvetli oksitleyiciler, kuvvetli asit ve bazlarla uyumsuzdur. Bakır, demir, çinko ve alışılmış çeliklerle uzun süreli temastan kaçınılmalıdır
Kısa Fiziksel Özellikler Açıklaması
Ticari poliheksanid, yoğunluğu suya yakın, akışkan ve düşük viskoziteli bir çözeltidir. Dökülmesi, pompalanması ve suyla seyreltilmesi kolaydır. Çözelti hafif opalesan olabilir; bu, kaliteyi bozan bir bulanıklık değil, polimer çözeltisinin doğal görünümüdür.
Soğukta davranış önemlidir. 6 °C’nin altında jelleşmiş beyaz bir katı ayrışabildiği için, kışın açık depolarda saklanan ürünün ısıtılması ve karıştırılması gerekebilir. Ürün çözüldükten sonra homojen hâle gelmediyse kullanılmamalıdır.
Belgeler arasında küçük farklar görülür. pH 4 ile 5,7, viskozite 1,2 ile 10 mPa·s arasında verilir. Bu farklar çözelti derişimi, ölçüm sıcaklığı ve üretici sürecinden gelir; değerlerin ürünün kendi analiz sertifikasıyla kontrol edilmesi gerekir.
Molekül ağırlığı tek bir sayı değil bir dağılımdır. Sayıca ortalama 1.600 olan bir ürünle 1.415 olan ve dağılımı daha geniş bir ürün farklı özellik gösterebilir. Aynı CAS numarasını taşıyan iki ürünün zincir uzunluğu dağılımı eşit varsayılmamalıdır.
Polimer uçucu değildir ve molekül kütlesi yüksektir. Bu nedenle sulu çözelti kuruduğunda etken madde yüzeyde kalır. Bu özellik tekstil bitiriminde uzun süreli etki sağlar; mendil ve yüzey uygulamalarında ise kalıntı konusunun ayrıca değerlendirilmesini gerektirir.
POLİAMİNOPROPİL BİGUANİD MOLEKÜLER DÜZEYDE NASIL ÇALIŞIR?
Poliheksanidin etkisi, polikatyonik zincirin bakteri yüzeyine bağlanmasıyla başlar. Bakteri hücre zarında fosfolipidler, Gram negatif bakterilerde ayrıca lipopolisakkaritler negatif yük taşır. Zincirdeki pozitif biguanid grupları bu bölgelere elektrostatik olarak yaklaşır ve bağlanır.
Bağlanma, zarın düzenini bozar. Zardaki asidik fosfolipidler bir araya toplanır, zar geçirgenliği artar ve hücre içindeki küçük iyonlar ile metabolitler dışarı sızar. Düşük derişimlerde bu bozulma üremeyi durdurur, yüksek derişimlerde hücre ölümüne yol açar.
Etkinin tek mekanizması zar hasarı olmayabilir. Bir moleküler dinamik çalışması, poliheksanidin zardan geçebildiğini ve hücre içinde DNA ile etkileşerek kromozomu yoğunlaştırabildiğini öne sürer. Bu bulgu, ürünün bazı koşullarda zarı bütünüyle parçalamadan da öldürücü olabildiğini düşündürür.
Zincir uzunluğu ve dağılımı etkiyi etkileyen önemli bir değişkendir. Bu nedenle sayıca ortalama molekül ağırlığı ve dağılım indeksi, etkinliğin yanında güvenlik ve safsızlık profilini de ilgilendiren kalite parametreleridir.
Etkinlik derişime bağlıdır. Bir derlemede minimum engelleyici derişim 0,5–4 mg/L, minimum öldürücü derişim 1–32 mg/L aralığında verilir. Aralığın genişliği tür, ortam ve ölçüm yöntemi farkından kaynaklanır.
Ortam bileşenleri etkiyi azaltır. Anyonik yüzey aktifler, polielektrolitler ve proteinler polikatyonu bağlayarak serbest etken madde miktarını düşürür. Yüksek organik yük taşıyan ortamlarda veya anyonik bileşenli formüllerde etkinlik testi mutlaka yapılmalıdır.
Biyofilmlerde etki daha karmaşıktır. Polisakkarit matrisi katyonik polimeri tutabilir; yine de bir karşılaştırmalı çalışmada poliheksanid biyofilm üzerinde oktenidine benzer etki göstermiştir. Yara bakımında bu özellik, ürünün temizleme çözeltilerinde kullanılmasının nedenlerinden biridir.
Etki spektrumu geniştir ancak eşit değildir. Bakterilere karşı etki güçlüdür. Virüslerde sonuçlar zayıftır; bir kamu sağlığı çalışmasında canlı SARS-CoV-2 üzerinde %0,1–2 derişimde yalnızca 1,4–1,6 logaritmik azalma bulunmuştur. AB biyosidal dosyasında virüsidal ve fungisidal iddialar geri çekilmiştir.
Bakteri direnci konusunda veriler sınırlıdır ama dikkat çekicidir. Escherichia coli biyofilmleriyle yapılan 28 günlük bir deneyde 2,5 mg/L poliheksanid, gentamisine karşı çoğunlukla geçici bir tolerans artışına yol açmıştır. Bu bulgu kalıcı direnç kanıtı değil, düşük dozda uzun süreli maruziyetin izlenmesi gerektiği uyarısıdır.
Tekstilde etki farklı bir yolla sürer. Pamuk gibi selülozik liflerin yüzeyindeki negatif yükler polikatyonu bağlar; bağlanan polimer yıkamadan sonra da lif yüzeyinde kalır. Bir çalışmada yaklaşık %0,4 oranında uygulanan pamuk kumaş 52 yıkama sonrasında da antibakteriyel etkisini korumuştur.
Kontakt lens çözeltilerinde etki mekanizması aynıdır, ancak derişim çok düşüktür. Tek başına yaklaşık %0,0001 derişimde dezenfektan olarak, alekzidin veya polikuaterniyum-1 ile birlikte yaklaşık %0,00005 derişimde kullanıldığı belgelenmiştir. Düşük derişim, göz dokusu toleransı için kritik önemdedir.
POLİAMİNOPROPİL BİGUANİD HANGİ SEKTÖRLERDE KULLANILIR?
Kozmetik ve kişisel bakım
Makyaj temizleme ürünlerinde, tonik ve misel sularda, yüz temizleme ürünlerinde ve ıslak mendil losyonlarında koruyucu olarak yer alır. AB’de kullanım sınırı %0,1’dir ve sprey gibi solunum yoluyla maruziyete yol açabilecek ürünlerde kullanılmaz.
Tıp ve ilaç alanı
Yara yıkama çözeltilerinde, yara pansumanlarında, kontakt lens bakım çözeltilerinde ve bir göz damlasında etken veya yardımcı antimikrobiyal olarak kullanılır. Kullanım düzeyleri ürüne göre %0,0001 ile %0,1 arasında değişir.
Havuz ve spa suyu
Klor kullanmayan havuz bakım programlarında hidrojen peroksit ve kuaterner amonyum yosun öldürücüyle birlikte kullanılır. Bir havuz uygulamasında 30–50 ppm ürün, yani 6–10 ppm etken madde hedeflenir. AB’de bu kullanım biyosidal ürün onayına tabidir.
Tekstil
Kumaşlara bakteri üremesini ve koku oluşumunu azaltan bitirme işlemlerinde kullanılır. Pamuk ve diğer selülozik liflere iyon etkileşimiyle bağlanır. Koku kontrolü bu alandaki başlıca amaçlardan biridir.
Hijyen ve yüzey dezenfeksiyonu
Sert yüzey temizleyicilerinde, dezenfektan mendillerde, gıda ile temas eden yüzey sanitasyonunda ve veteriner hijyeninde kullanılır. Amerika Birleşik Devletleri’nde gıda ile temas eden yüzeylerde 550 ppm’e kadar kullanım için kalıntı muafiyeti bulunur.
Endüstriyel koruma
Deri, kâğıt, yapıştırıcı, boya ve sondaj sıvıları gibi su bazlı ürünlerde mikrobiyal bozulmayı önlemek için kullanılır. Bu kullanımlar bazı ülkelerde geçerlidir; AB’de kutu içi koruyucu, deri ve lif koruyucusu kullanımları için etken madde onayı verilmemiştir.
Özel hijyen uygulamaları
Veteriner ve hayvan bakım ürünlerinde, ayrıca hava filtresi ve koku giderici uygulamalarında kullanım bildirilmiştir. Bu alanlar daha küçük pazarlardır ve mevzuat ülkeye göre değişir.
POLİAMİNOPROPİL BİGUANİD KOZMETİK, GIDA VE İLAÇ UYGULAMALARINDA KULLANILIR MI?
Kozmetik
Evet. Poliaminopropil Biguanid kozmetik ürünlerde koruyucu olarak kullanılır. AB kozmetik mevzuatının koruyucular listesinde kayıtlıdır ve hazır üründe en çok %0,1 derişime izin verilir.
Aynı listede ürünün, kullanıcının akciğerlerinde solunum yoluyla maruziyete yol açabilecek uygulamalarda kullanılmayacağı şartı bulunur. Bu nedenle sprey, aerosol ve toz formundaki ürünlerde kullanılmaz.
Kozmetik güvenlik bilimsel komitesi, 2017 tarihli görüşünde %0,1’e kadar tüm kozmetik ürünlerde güvenli olduğunu, sprey kullanımını ise önermediğini bildirmiştir. Önceki bir görüş, %0,3 düzeyini güvenli bulmamıştır.
Madde 2015’ten itibaren kanserojen kategori 2 olarak sınıflandırılmıştır. Bu durum tüketici örgütleri ve bazı ülke otoriteleri tarafından tartışılmıştır. Güncel mevzuat durumu ve ülke gereklilikleri ürün piyasaya sunulmadan önce kontrol edilmelidir.
Duyarlılaşma düşük olsa da belgelenmiştir. Yaygınlık yaklaşık %0,5 olarak bildirilir. Yama testi çalışmalarında %2 derişimde duyarlılaşma görülmüş, tepki %0,2’den itibaren tetiklenmiştir. Bu nedenle bitmiş üründe derişimin mümkün olan en düşük etkin düzeyde tutulması beklenir.
Gıda
Gıda katkı maddesi olarak kullanılmaz ve AB gıda katkı listesinde yer almaz. Gıdaya doğrudan eklenmesi uygun değildir.
Kullanımı gıda ile temas eden yüzeylerin ve ekipmanın sanitasyonuyla sınırlıdır. AB biyosidal onayında, gıda ve yem alanında kullanılan dezenfektanlar için kalıntı sınırlarının kontrol edilmesi, daldırma ve paspasla uygulamalarda riskin kabul edilebilir düzeye indirilmesi ve gıda ile temas eden malzemelere katılmaması şartları yer alır.
Amerika Birleşik Devletleri’nde gıda ile temas eden yüzey sanitizanı olarak 550 ppm’e kadar kullanım için kalıntı muafiyeti vardır. Bu kullanım yardımcı işlem niteliğindedir; gıdada katkı olarak bulunması anlamına gelmez.
İlaç
Poliheksanid ilaç alanında etken madde olarak kullanılmaktadır. Akantamöba keratiti tedavisi için geliştirilen %0,08 derişimli bir göz damlası, 2024 yılında Avrupa’da onaylanmıştır. Bu ürünün etken maddesinin ağırlıkça ortalama molekül ağırlığı 2.300 ile 6.000 arasında tanımlanmıştır.
Yara temizleme çözeltileri, kontakt lens bakım ürünleri ve pansumanlarda da kullanılır. Bunlar ülkeye göre ilaç, tıbbi cihaz veya antiseptik olarak düzenlenir ve her biri ayrı bir kalite ve dosya gerektirir.
Almanya’da eczanelerde hazırlanan ağız çalkalama suyu için yaklaşık %0,12, göz damlası için yaklaşık %0,02 derişimler Ulusal Reçete Formülleri kapsamında tanımlıdır. Bu monograflar, hammaddenin farmasötik kalitede olmasını gerektirir.
Sonuç olarak, kozmetik kalite bir poliheksanid hammaddesi doğrudan ilaç veya gıda ile temas amacıyla kullanılmamalıdır. Her alan için ayrı kalite, belge ve mevzuat uygunluğu doğrulanmalıdır.
POLİAMİNOPROPİL BİGUANİD ENDÜSTRİYEL UYGULAMALARI
Poliaminopropil Biguanid’in kullanımı, katyonik zincirin negatif yüklü mikrobiyal yüzeylere ve lif yüzeylerine bağlanmasına dayanır. Aşağıdaki uygulamalarda etken madde genellikle %20’lik çözelti olarak alınır ve çok düşük derişimde kullanılır. Her uygulamanın mevzuatı ayrıdır.
Kozmetik koruma ve ıslak mendil losyonları
Amaç, su bazlı ürünlerde bakteri üremesini engellemektir. Poliheksanid bu alanda tek başına ya da fenoksietanol gibi başka koruyucularla birlikte kullanılır. Hızlı etkisi ve renksiz yapısı mendil losyonlarında tercih nedenidir.
Bir satıcı sayfası ham çözelti için %0,2–1,5 kullanım aralığı verir. Bu değer etken madde değil ürün üzerindendir; bitmiş üründe etken madde %0,1’i aşamayacağından %20’lik çözelti için sınır yaklaşık %0,5’tir.
Sınırlama, selüloz ve dokusuz yüzeyin katyonik polimeri tutabilmesidir. Mendilde serbest etken madde azalabileceğinden etkinlik testi mendil malzemesiyle birlikte yapılmalıdır.
Yara temizleme ve antiseptik çözeltiler
Amaç, yara yüzeyindeki bakteriyi ve biyofilmi azaltmaktır. Yaklaşık %0,1 poliheksanidin betain gibi bir yüzey aktifle birlikte bulunduğu yıkama çözeltileri ve poliheksanid emdirilmiş gazlı bezler bu alandaki bilinen ürünlerdir.
Bir karşılaştırmalı çalışmada biyofilm üzerindeki etkisi oktenidine yakın bulunmuştur. Tercih nedeni, düşük doku tahrişi ve kalıcı etkidir.
Sınırlama, nadir ama ciddi alerjik tepkilerdir. Poliheksanid içeren çözeltilerle ilişkilendirilmiş anafilaksi olguları bildirilmiştir; bu olgularda klorheksidin testi olumsuz bulunmuştur.
Göz ve kontakt lens ürünleri
Amaç, çok düşük derişimde mikrop yükünü azaltmak ve lens bakım çözeltisinde dezenfeksiyon sağlamaktır. Kontakt lens çözeltilerinde tek başına yaklaşık %0,0001 derişim kullanıldığı bildirilmiştir.
Akantamöba keratiti için onaylı göz damlası %0,08 derişimdedir. Bu uygulama farmasötik kalite, steril üretim ve ilaç dosyası gerektirir; kozmetik kalite hammadde bu amaçla kullanılamaz.
Havuz ve spa suyu
Amaç, klor kullanmadan bakteri ve yosun üremesini sınırlamaktır. Bir uygulamada %20’lik ürün 30–50 ppm eklenerek 6–10 ppm etken madde elde edilir. Sistem hidrojen peroksit ve kuaterner amonyum yosun öldürücüyle birlikte yürütülür.
Tercih nedeni, klor kokusunun ve tahrişin olmamasıdır. Sınırlama, anyonik maddelerle çökelme, filtre kumunda ve yüzeylerde birikme ve su ortamına salınım riskidir. AB’de kullanım biyosidal ürün onayına bağlıdır.
Tekstil bitirme
Amaç, kumaşta bakteri çoğalmasını ve kötü kokuyu azaltmaktır. Pamuk gibi selülozik liflere iyon etkileşimiyle bağlanır. Bir çalışmada kumaş üzerinde yaklaşık %0,4 oranında etken madde hedeflenmiştir.
Uygulama banyosunda ağırlıkça %10–15 poliheksanid çözeltisi, polietilen glikol 400 ve poliüretan bağlayıcı kullanılmış, kumaş yaklaşık 130 °C’de kürlenmiştir. Pamuk kumaş 52 yıkamadan sonra da antibakteriyel kalmıştır.
Sınırlama, anyonik deterjanların bağlı polimeri zamanla uzaklaştırabilmesi ve işlem görmüş mamul için etiketleme gereklilikleridir. AB’de lif koruyucusu kullanımı için etken madde onayı bulunmaz.
Sert yüzey dezenfeksiyonu ve gıda sanayi hijyeni
Amaç, ekipman ve yüzeylerdeki bakteri yükünü azaltmaktır. Poliheksanid silme çözeltilerinde ve dezenfektan mendillerde, bazı ülkelerde gıda ile temas eden yüzey sanitizanlarında kullanılır.
AB onayında profesyonel kullanıcılar için güvenli çalışma yöntemleri ve kişisel koruyucu donanım şartı vardır. Hazır mendillerin genel halkın erişemediği alanlarla sınırlandırılması, daldırma ve paspasla uygulamalarda riskin kabul edilebilir düzeye indirilmesi gerekir.
Tercih nedeni, düşük kullanım derişimi ve renksiz, kokusuz yapıdır. Sınırlama, virüs ve spor etkisinin zayıflığı ile anyonik temizleyicilerle uyumsuzluktur.
Endüstriyel koruma
Amaç, su bazlı ürünlerin depolama sırasında bozulmasını önlemektir. Boya, mürekkep, derz dolgu, yapıştırıcı, alçıpan, tavan paneli ve polimer emülsiyonları için bir üretici belgesi %20’lik ürün için yaklaşık %0,05–0,25 aralığında kullanım düzeyi verir.
Deri, kâğıt ve sondaj sıvılarında da antimikrobiyal olarak kullanılmıştır. Avrupa Birliği’nde kutu içi koruyucu, deri ve lif koruyucusu kullanımları için etken madde onayı verilmemiştir; bu nedenle bu kullanımların yapıldığı ürünlerde yürürlükteki mevzuat ayrıca kontrol edilmelidir.
Sınırlama, anyonik dağıtıcı ve kıvam artırıcılarla uyumsuzluktur. Alternatifler arasında izotiazolinon grubu, organik asit tuzları ve fenoksietanol sayılabilir; her biri farklı mevzuat ve uyum özelliği taşır.
POLİAMİNOPROPİL BİGUANİD KULLANIMINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER
Poliaminopropil Biguanid küçük derişimlerde etkili, ancak derişik hâlde dikkat gerektiren bir maddedir. Kalite, uyumluluk ve mevzuat konuları birlikte değerlendirilmelidir.
Başlıca dikkat edilecek noktalar:
• Kalite ve derişim: Çözeltinin etken madde yüzdesi, molekül ağırlığı dağılımı ve kalitesi analiz sertifikasıyla doğrulanmalıdır. AB biyosidal mevzuatında iki farklı kalite tanımlı olduğu için hangisinin istendiği açıkça belirtilmelidir
• Anyonik uyumsuzluk: Sülfat ve sülfonat içeren yüzey aktifler, anyonik polimerler ve bazı kıvam artırıcılar çökelek oluşturabilir. Ksantan zamkı ve doğal sıvı sabunlar uyumsuz olarak bildirilmiştir
• Uyumlu bileşenler: Noniyonik, katyonik ve amfoterik yüzey aktifler, glikoller ve bazı şelatlayıcılar genellikle uyumludur. Fosfatlar ve güçlü oksitleyiciler uyumsuzdur; her kombinasyon denenmelidir
• pH: Ürün geniş pH aralığında etkindir, ancak bir satıcı en iyi performansın pH 6 ve altında alındığını bildirir. Güçlü asit ve bazlarla temas edilmemelidir
• Isıl davranış: Bir satıcı ürünün en az 80 °C’ye kadar kararlı olduğunu bildirir. Yine de sıcak işlemlerde buhar ve aerosol oluşumu solunum riskini artırır
• Malzeme uyumu: Yüksek yoğunluklu polietilen, polipropilen, PVC ve paslanmaz çelik uygundur. Bakır, demir, çinko, alışılmış çelikler ve bazı kauçuklarla temas önerilmez
• Yüzeye tutunma: Selüloz, cam ve bazı plastikler katyonik polimeri tutar. Mendil, filtre ve boru hatlarında serbest etken madde kaybı oluşabilir
• Maruziyet: Aerosol ve buhar oluşturan işlemlerden kaçınılmalıdır. Solunum yoluyla toksisite, gözde ciddi hasar ve deri duyarlılaşması başlıca endişelerdir
• Çevre: Sucul organizmalar için çok toksiktir ve kolay biyolojik bozunmaz. Atık su, dökülme ve ambalaj yönetimi önceden planlanmalıdır
• Direnç ve etkinlik: Etkinlik, ürünün kendi formülünde ve gerçek kullanım koşullarında test edilmelidir. Düşük dozda uzun süreli maruziyette tolerans gelişimi laboratuvar çalışmalarında gözlenmiştir
• Mevzuat: Kozmetik, biyosidal, ilaç ve tıbbi cihaz alanlarının her biri kendi gerekliliklerini getirir. Türkiye’deki kozmetik ve biyosidal mevzuatı ile KKDİK yükümlülükleri ürün bazında ayrıca teyit edilmelidir
Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve ürüne özgü SDS ile TDS belgelerinin yerine geçmez.
POLİAMİNOPROPİL BİGUANİD İÇİN BAŞLANGIÇ FORMÜLASYON YAKLAŞIMLARI
Aşağıdaki örnekler, poliaminopropil biguanidin düşük derişimli sulu formülasyonlarda koruyucu veya yüzey antimikrobiyali olarak nasıl değerlendirilebileceğini göstermek amacıyla hazırlanmış başlangıç yaklaşımlarıdır. Bunlar doğrulanmış ticari reçeteler, üretim talimatları veya mevzuata uygun nihai formüller değildir.
Verilen oranlar laboratuvar ön denemeleri için örnek başlangıç seviyeleridir ve her formülün toplamı %100’dür. Derişik hammadde yalnızca eğitimli personelce, uygun koruyucu donanımla ve aerosol oluşturmadan kullanılmalıdır.
Örneklerde sprey, aerosol ve ısıtmalı işlemler yer almaz. Her uygulamada mevzuat uygunluğu, etkinlik testi ve güvenlik değerlendirmesi uzmanlarca yapılmalıdır.
ÖRNEK 1: ISLAK MENDİL LOSYONUNDA POLİAMİNOPROPİL BİGUANİD İLE KORUMA ETKİNLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Amaç: Su bazlı bir ıslak mendil losyonunda %20’lik poliaminopropil biguanid çözeltisinin düzeyini koruma etkinliği, mendil malzemesine tutunma ve pH kararlılığı açısından incelemek.
Başlangıç yaklaşımı:
Poliaminopropil biguanid %20 çözelti: yaklaşık %0,4
Gliserin: yaklaşık %2,0
Dekil glukozit: yaklaşık %0,5
Sitrik asit: yaklaşık %0,1
Demineralize su: yaklaşık %97,0
Uygulama yaklaşımı:
• Su, gliserin ve dekil glukozit karıştırılarak homojen bir çözelti hazırlanır; pH sitrik asitle yaklaşık 5–6 aralığına getirilir.
• Poliaminopropil biguanid çözeltisi en son, köpürtmeden eklenir. Derişik ürün eldiven ve gözlük kullanılarak, havalandırılan ortamda tartılır.
• Losyon mendil malzemesine emdirilir; malzeme katyonik polimeri tuttuğundan paketten sıkılan sıvıda serbest etken madde ölçülür.
• Bitmiş üründe etken madde %0,1’i aşmamalıdır. Koruma etkinlik testi ile 4, 25 ve 40 °C’de pH, görünüm ve koku kararlılığı izlenir.
• Anyonik yüzey aktif veya anyonik kıvam artırıcı eklenmez. Göz çevresi ve bebek ürünleri için ayrıca dermatolojik güvenlik değerlendirmesi yapılır.
ÖRNEK 2: PROFESYONEL YÜZEY SİLME ÇÖZELTİSİNDE POLİAMİNOPROPİL BİGUANİD İLE YÜZEY HİJYENİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Amaç: Sert yüzeylerde silme yoluyla uygulanan bir hijyen çözeltisinde poliaminopropil biguanid düzeyinin bakteri azaltma, yüzey kalıntısı ve malzeme uyumu üzerindeki etkisini incelemek.
Başlangıç yaklaşımı:
Poliaminopropil biguanid %20 çözelti: yaklaşık %0,5
Alkil poliglukozit: yaklaşık %0,5
Demineralize su: yaklaşık %99,0
Uygulama yaklaşımı:
• Noniyonik yüzey aktif suda çözülür; poliaminopropil biguanid çözeltisi yavaşça ve köpürtmeden eklenir.
• Çözelti sprey olarak değil, silme bezi veya mendille uygulanır. Anyonik deterjan ve hipoklorit içeren temizleyicilerle karıştırılmaz.
• Bakteri azaltma etkisi yüzey ve süspansiyon deneyleriyle, kalıntı ve malzeme uyumu paslanmaz çelik, PVC ve boyalı yüzeylerde izlenir.
• Bakır, çinko ve karbon çeliği yüzeylerde kullanılmaz. Gıda ile temas eden yüzeylerde durulama ve kalıntı sınırları ayrıca değerlendirilir.
• Ürün biyosidal olarak değerlendirilir; profesyonel kullanım, etiketleme ve ürün onayı yükümlülükleri hedef ülke mevzuatına göre doğrulanmalıdır.
ÖRNEK 3: MAKYAJ TEMİZLEME SUYUNDA POLİAMİNOPROPİL BİGUANİD İLE KORUMA SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Amaç: Noniyonik bir yüzey aktiften oluşan sprey içermeyen makyaj temizleme suyunda poliaminopropil biguanidin koruma etkinliğini ve çözelti berraklığını incelemek.
Başlangıç yaklaşımı:
Poliaminopropil biguanid %20 çözelti: yaklaşık %0,4
Propandiol: yaklaşık %3,0
Poloxamer 184: yaklaşık %1,0
Sitrik asit: yaklaşık %0,1
Demineralize su: yaklaşık %95,5
Uygulama yaklaşımı:
• Poloxamer 184 ve propandiol suda çözülür; pH sitrik asitle yaklaşık 5–6 aralığına ayarlanır.
• Poliaminopropil biguanid çözeltisi en son eklenir; çözelti berraklık, çökelme ve köpürme açısından gözlenir.
• Bitmiş üründe etken madde %0,1’i aşmamalıdır. Koruma etkinlik testi, pH ve 4, 25 ve 40 °C’de depolama kararlılığı izlenir.
• Ürün pamuk pedle kullanılır, sprey olarak sunulmaz. Göz çevresinde kullanım için tahriş ve duyarlılaşma değerlendirmesi yapılır.
POLİAMİNOPROPİL BİGUANİD’E BENZER ÜRÜNLER VE ALTERNATİFLER
Poliaminopropil Biguanid’in alternatifi, yalnızca başka bir antimikrobiyal seçmek anlamına gelmez. Uygulama, etki spektrumu, uyumluluk, güvenlik ve mevzuat durumu birlikte değerlendirilmelidir. Aşağıdaki maddeler aynı işlevi üstlenebilir, ancak her uygulamada birbirinin yerine geçmez.
POLİAMİNOPROPİL BİGUANİD VE KLORHEKSİDİN
Klorheksidin, poliheksanidin kimyasal olarak yakın akrabası olan katyonik bir bisbiguanid antiseptiktir. Çoğunlukla diglukonat tuzuyla kullanılır ve ağız bakımı ile cilt antisepsisinde yaygındır. Bakteri zarına bağlanma mekanizması benzerdir.
Poliheksanid, çok sayıda biguanid birimini tek zincirde taşıdığı için yüzeylere ve liflere bağlanır, doku içine daha az geçer. Klorheksidin ise tek bir molekül olarak daha kolay çözünür ve daha yaygın klinik deneyime sahiptir. İkisinin alerjik tepkileri birbirinden bağımsız olabilir.
POLİAMİNOPROPİL BİGUANİD VE OKTENİDİN
Oktenidin dihidroklorür, iki katyonik merkez taşıyan bir antiseptiktir. Mukoza ve yara antisepsisinde kullanılır. Bir karşılaştırmalı çalışmada biyofilm üzerindeki etkisi poliheksanide benzer bulunmuştur.
Kozmetik koruyucu olarak oktenidin daha az yaygındır. Poliheksanid daha geniş endüstriyel kullanım alanına, daha uzun deneyime ve ham madde olarak daha fazla tedarikçiye sahiptir.
POLİAMİNOPROPİL BİGUANİD VE BENZALKONYUM KLORÜR
Benzalkonyum klorür, kuaterner amonyum grubunda katyonik bir yüzey aktiftir. Dezenfektanlarda, göz damlalarında ve kozmetik ürünlerde koruyucu olarak bulunur. Zarflı virüslere karşı etkisi poliheksanide göre daha belirgindir.
Poliheksanid yüzey aktif değildir ve köpürmez; bu nedenle mendil ve hassas formüllerde tercih edilebilir. Benzalkonyum klorür ise temizleme ve ıslatma özelliği sağlar. İkisi de anyonik bileşenlerle uyumsuzdur.
POLİAMİNOPROPİL BİGUANİD VE POLİHEKZAMETİLEN GUANİDİN
Polihekzametilen guanidin, poliheksanidle aynı ailede bir guanidin polimeridir. Bazı bölgelerde dezenfektan olarak kullanılır, ancak mevzuat durumu ve güvenlik profili farklıdır. Güney Kore’de nemlendirici dezenfektanı olarak solunmasıyla akciğer hasarı olguları bildirilmiştir.
Bu örnek, katyonik polimerik antimikrobiyallerde solunum yoluyla maruziyetin neden kritik olduğunu gösterir. İki madde birbirinin kimyasal eşdeğeri sayılmamalı, mevzuat kayıtları ayrı incelenmelidir.
POLİAMİNOPROPİL BİGUANİD VE FENOKSİETANOL İLE ETİLHEKSİLGLİSERİN
Fenoksietanol, kozmetikte yaygın kullanılan noniyonik bir koruyucudur. Etilheksilgliserin ise onun etkisini destekler. AB kozmetik mevzuatında fenoksietanol için üst sınır %1’dir.
Bu karışım anyonik yüzey aktiflerle de uyumludur ve çökelek oluşturmaz. Poliheksanid ise çok düşük derişimde etkilidir, fakat uyumluluk açısından daha kısıtlıdır. Seçim, formülün yüküne ve hedef pazara bağlıdır.
POLİAMİNOPROPİL BİGUANİD VE ORGANİK ASİT TUZLARI
Sodyum benzoat ve potasyum sorbat gibi organik asit tuzları, asidik pH’ta etkin olan koruyuculardır. pH yaklaşık 5,5’in üzerine çıktıkça etkileri belirgin biçimde azalır.
Poliheksanid daha geniş bir pH aralığında çalışır ve çok düşük derişimde kullanılır; ancak anyonik uyumsuzluk ve kozmetikteki sınır değeri nedeniyle her formülde uygun olmayabilir. Organik asit tuzları daha yaygın kabul gören ve daha geniş uyumlu alternatiflerdir.
POLİAMİNOPROPİL BİGUANİD VE OKSİTLEYİCİ DEZENFEKTANLAR
Hipokloröz asit, klor bileşikleri ve hidrojen peroksit güçlü oksitleyici dezenfektanlardır. Virüslere ve sporlara karşı poliheksanide göre çok daha güçlü etki gösterir.
Buna karşılık yüzeylerde kalıcı bir film bırakmaz ve organik madde ile hızla tüketilir. Poliheksanid kalıcı etki ve düşük koku sağlar. Oksitleyiciler biguanid gruplarını bozduğundan iki sistem aynı çözeltide birleştirilmemelidir; havuz uygulamalarında ayrı programlarla kullanılır.
Bütün alternatiflerin her uygulamada birbirinin yerine geçeceği varsayılmamalıdır. Seçim; hedef mikroorganizma, ortam, pH, uyumluluk, mevzuat ve toplam maliyete göre yapılmalı ve etkinlik testiyle doğrulanmalıdır.
POLİAMİNOPROPİL BİGUANİD İÇİN KALİTE KONTROL VE SATIN ALMA KRİTERLERİ
Kalite kontrol ve satın alma sürecinde değerlendirilebilecek başlıca parametreler:
• Kalite sınıfı ve kimlik: Kozmetik, biyosidal, farmasötik veya teknik kalite açıkça belirtilmeli; CAS numarası ve molekül ağırlığı dağılımı birlikte yazılmalıdır
• Etken madde derişimi: Ticari çözelti çoğunlukla ağırlıkça %20’dir. Derişim analiz sertifikasında yöntemiyle verilmelidir
• Molekül ağırlığı dağılımı: Sayıca ve ağırlıkça ortalama molekül ağırlığı ile dağılım indeksi izlenir. Bir tedarikçi spesifikasyonunda sayıca ortalama 1.449–1.771, ağırlıkça ortalama 2.687–3.285 verilir
• Saflık: AB onaylı kalitede kuru ağırlıkta en az %95,6 saflık istenir. Biguanid ve guanid grupları arasındaki oran izlenir
• Görünüm ve renk: Renksiz ile açık sarı, hafif opalesan çözelti beklenir. Belirgin koyulaşma, çökelti veya yabancı madde kabul edilmemelidir
• pH ve yoğunluk: pH derişim belirtilerek, yoğunluk sıcaklık belirtilerek ölçülür. Yoğunluk %20’lik çözeltide yaklaşık 1,04 g/cm³’tür
• Viskozite: Yaklaşık 4–5 mPa·s beklenir; ölçüm sıcaklığı belgelenmelidir
• Safsızlık profili: Heksametilendiamin içeriği onaylı kalitede en çok %0,4 olarak sınırlandırılır. Diğer oligomer ve yan ürünler tedarikçiden sorulmalıdır
• Eser metaller: Çinko, demir ve kurşun gibi metaller parti analizinde istenebilir. Bir değerlendirmede çinko yüzlerce ppm düzeyinde bildirilmiştir
• Düşük sıcaklık davranışı: 6 °C altında jelleşme eğilimi sorulmalı ve ürünün çözündükten sonra homojenleştiği doğrulanmalıdır
• Mikrobiyolojik etkinlik: Kozmetikte koruma etkinlik testi, biyosidal uygulamalarda ilgili EN yöntemleri kullanılır. Örnekler arasında kozmetik için ISO 11930, yüzey ve süspansiyon testleri için EN 13697 ve EN 1276 sayılabilir
• Ambalaj ve parti: Parti numarası, üretim tarihi, raf ömrü ve ambalaj bütünlüğü kontrol edilmelidir
• Belgeler: SDS, TDS, parti bazlı analiz sertifikası, kalite beyanı ve uygulamaya göre mevzuat belgeleri istenmelidir
• Mevzuat durumu: AB biyosidal tedarikinde etken madde tedarikçisinin ilgili listede bulunup bulunmadığı, kozmetikte ise izin verilen sınırlar kontrol edilmelidir
Üreticinin tipik değerleri ile bağlayıcı spesifikasyonu birbirinden ayrılmalıdır. Tipik değerler bilgilendirme içindir; kabul sınırları satın alma sözleşmesinde yazılmalıdır.
POLİAMİNOPROPİL BİGUANİD’İN DEPOLANMASI VE TAŞINMASI
Poliaminopropil Biguanid çözeltisi serin, kuru ve havalandırılan bir yerde, kapalı orijinal ambalajında saklanmalıdır. Çözeltinin 6 °C’nin altında jelleşmiş beyaz bir katı ayırabileceği bildirildiğinden donma riski olan alanlardan kaçınılmalıdır.
Ürün çözüldükten sonra karıştırılmalı ve homojenliği görsel olarak kontrol edilmelidir. Bir satıcı belgesi raf ömrünü en az iki yıl olarak verir. Süre, ambalaj ve depolama koşullarına bağlıdır; uzun süre bekleyen ürünler yeniden test edilmelidir.
Ambalaj olarak yüksek yoğunluklu polietilen, polipropilen veya paslanmaz çelik uygundur. Bakır, demir, çinko ve alışılmış çelik ile temas ürün kalitesini ve kapların ömrünü etkileyebilir. Ambalaj kapağı her kullanımdan sonra kapatılmalıdır.
Uyumsuz maddeler anyonik yüzey aktifler, kuvvetli oksitleyiciler, kuvvetli asit ve bazlar ile fosfatlardır. Bu maddelerden, gıda ve yemden ayrı depolanmalıdır. Sucul organizmalar için çok toksik olduğundan ikincil taşma havuzu ve kanalizasyondan korunma sağlanmalıdır.
Tehlikeli madde taşımacılığında sıvı ürün çoğunlukla UN 3082, katı ürün UN 3077 numarasıyla, sınıf 9, ambalaj grubu III kapsamında çevre için tehlikeli madde olarak taşınır. Deniz kirletici sınıflandırması da yer alır. Sınıflandırma ürün formuna, derişime ve geçerli mevzuata göre değişebilir.
Taşıma sırasında ambalajın hasarsız ve sızdırmaz olması, etiket ve belgelerin eksiksiz bulunması, düşük sıcaklıkta donma riskinin yönetilmesi gerekir. Sürücü ve depo personeli döküntü ve temas durumunda uygulanacak yöntemleri bilmelidir.
POLİAMİNOPROPİL BİGUANİD’İN GÜVENLİK BİLGİLERİ
Poliaminopropil Biguanid, derişik hâlde tehlikeli madde olarak sınıflandırılan bir maddedir. Sınıflandırma kaynağa ve tedarikçiye göre farklılık gösterebileceğinden ürüne özgü güncel SDS esas alınmalıdır.
Başlıca güvenlik konuları:
• Sınıflandırma: Uyumlaştırılmış sınıflandırmada ağızdan alındığında zararlı, ciddi göz hasarı, deri duyarlılaşması, uzun süreli veya tekrarlı maruziyette organ hasarı, kanserojenlik şüphesi ve sucul ortama çok toksik olma yer alır. Solunum yoluyla toksisite için bazı belgelerde zararlı, bazı değerlendirmelerde ölümcül kategorisi önerilir
• Akut toksisite: Ağızdan LD50 değerleri etken madde için yaklaşık 500 mg/kg, %20’lik ürün için yaklaşık 2.500 mg/kg civarındadır. Solunumda LC50 yaklaşık 0,37 mg/L olarak bildirilir
• Cilt: Derişik çözelti tahriş edici olabilir. Duyarlılaşma gözlenmiştir; yama testlerinde %2 derişimde duyarlılaşma ve %0,2’den itibaren tepki bildirilmiştir
• Göz: Ciddi ve kalıcı hasara yol açabilir. Temasta gözler bol suyla uzun süre yıkanmalı ve hekime başvurulmalıdır
• Solunum: Aerosol ve buharın solunması akciğerde iltihaba yol açabilir. Hayvan çalışmalarında 0,25 mg/m³ ve üzerinde akciğer etkileri görülmüştür
• Kanserojenlik ve genotoksisite: Kanserojen kategori 2 olarak sınıflandırılmıştır. Genotoksik olmadığı değerlendirilir; hayvanlarda karaciğer damar tümörleri yüksek dozlarda görülmüştür
• Mesleki maruziyet: Resmî bir mesleki maruziyet sınırı bulunmaz. Bir üretici kendi iç sınırını yaklaşık 0,012 mg/m³ olarak uygulamaktadır
• Yangın: Sulu çözelti yanıcı değildir. Yangın hâlinde ortama uygun söndürücü kullanılır; bozunma ürünleri karbon oksitleri, azot oksitleri ve hidrojen klorürdür
• Kişisel koruyucu donanım: Kimyasala dayanıklı eldiven, yan korumalı gözlük veya yüz siperi, koruyucu giysi; aerosol oluşabiliyorsa solunum koruması kullanılmalıdır
• Dökülme: Emici malzemeyle toplanmalı, su yollarına ve kanalizasyona karışması engellenmeli, atık yetkili tesise verilmelidir
• Çevre: Sucul ortamda çok toksiktir. Tahmini etkisiz derişim suda yaklaşık 0,743 µg/L olarak verilir. Kolay biyolojik bozunmaz; toprakta ve çamurda güçlü bağlanır
• Atık yönetimi: Ürün ve ambalajı yürürlükteki tehlikeli atık mevzuatına göre bertaraf edilmelidir
• Maruziyet durumunda: Gözlere, deriye, solunum yoluna veya sindirim sistemine temas olursa bol su, temiz hava ve tıbbi yardım gerekir; kusturulmamalıdır
Bu bölüm genel okuyucuya yönelik bilgilendirme amacı taşır ve ürüne özgü resmî SDS belgesinin yerine geçmez.
POLİAMİNOPROPİL BİGUANİD’İ SATIN ALIRKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİDİR?
Doğru ürünü seçmek için önce ürün kimliği net olarak belirlenmelidir. Poliheksanid birden fazla CAS numarası, kısaltma ve ticari adla satıldığından yalnızca ad üzerinden sipariş vermek hatalı ürün riskini artırır. Kalite, derişim ve uygulama amacı birlikte yazılmalıdır.
Satın alırken değerlendirilmesi gereken başlıca noktalar:
• Doğru kimlik: Ürün adı, CAS numarası, derişim ve molekül ağırlığı birlikte teyit edilmelidir. Satıcı sayfalarındaki yanlış formül ve molekül ağırlığı bilgileri dikkate alınmamalıdır
• Derişim ve form: %20’lik sulu çözelti mi, katı etken madde mi istendiği belirtilmelidir. Fiyat karşılaştırması etken madde esasına göre yapılmalıdır
• Kalite sınıfı: Kozmetik, biyosidal, farmasötik veya endüstriyel kalite birbirinin yerine geçmez. Hedef uygulamaya uygun kalite ve belge istenmelidir
• Molekül ağırlığı dağılımı: Sayıca ve ağırlıkça ortalama molekül ağırlığı ile dağılım indeksi alınmalı, partiler arasında tutarlılık sorulmalıdır
• Safsızlık profili: Heksametilendiamin ve diğer kalıntılar için tedarikçi spesifikasyonu istenmelidir
• Teknik spesifikasyonlar: Etken madde yüzdesi, pH, yoğunluk, viskozite, görünüm ve gerekirse eser metal değerleri kabul sınırlarıyla yazılmalıdır
• Ambalaj ve lojistik: Ambalaj malzemesi uyumlu olmalı, kış aylarında donma riski olan sevkiyatlar için önlem alınmalıdır. Tehlikeli madde taşımacılığı koşulları önceden netleştirilmelidir
• Teknik destek: Tedarikçinin uyumluluk, derişim seçimi ve etkinlik testi konusunda destek verebilmesi önemlidir
• Parti tutarlılığı: Her parti için analiz sertifikası ve parti numarası talep edilmelidir
• Ürün belgeleri: SDS, TDS, analiz sertifikası ve uygulamaya göre mevzuat uygunluk belgeleri istenmelidir
• Mevzuat: Kozmetik, biyosidal, ilaç ve tıbbi cihaz alanları ayrı değerlendirilmelidir. AB’ye yönelik ürünlerde kozmetikteki %0,1 sınırı ve biyosidal etken madde onay kapsamı kontrol edilmelidir
• Toplam tedarik maliyeti: Birim fiyatın yanında etken madde başına maliyet, taşıma, depolama, sigorta ve atık yönetimi birlikte düşünülmelidir
Poliheksanid fiyatı; derişime, kaliteye, belgelendirme düzeyine, ambalaja, sipariş miktarına ve ham madde piyasasına göre değişir. Düşük fiyatlı teklifler, kimlik veya molekül ağırlığı dağılımı açısından dikkatle incelenmelidir.
POLİAMİNOPROPİL BİGUANİD’İN ATAMAN KİMYA’DAN TEDARİĞİ
Poliaminopropil Biguanid; kozmetik koruyucu, antimikrobiyal etken madde, yüzey hijyen bileşeni ve tekstil bitirme katkısı olarak değerlendirilen çok amaçlı bir üründür.
ATAMAN KİMYA web sitesinde bu madde Polyaminopropyl Biguanide, PHMB, Polyhexamethylene Biguanide 20%, Poly(hexamethylene) biguanide hydrochloride, Vantocil TG ve Polyhexanide adlarıyla yer almaktadır.
Mevcut ürün sayfaları genel ürün tanıtımı niteliğindedir. Sayfalarda kalite sınıfı, derişim, ambalaj, stok, menşe veya belge bilgisi gibi ürüne özgü ayrıntılar yer almamaktadır.
Vantocil TG bir marka adıdır; markalı ürün talebi ayrıca teyit edilmelidir. Sayfalarda farklı CAS numaraları ve formüller görülebildiğinden, talep edilen ürünün çözelti mi katı mı olduğu ve hangi CAS numarasıyla istendiği açıkça belirtilmelidir.
Bu nedenle kozmetik, biyosidal, ilaç veya hassas uygulamalar için poliheksanid arayan firmaların, ürünün hangi kalite sınıfında olduğunu ve hangi belgelerle sunulduğunu sipariş öncesinde ATAMAN KİMYA’dan açıkça teyit etmesi önemlidir.
ATAMAN KİMYA’dan poliaminopropil biguanid tedariki hakkında bilgi almak isteyen firmalar, kullanım alanlarını ve teknik ihtiyaçlarını paylaşarak ürün uygunluğu, güncel tedarik durumu, ambalaj seçenekleri ve fiyat teklifi konusunda bilgi talep edebilir.
Ürünün güncel stok durumu, menşei, kalite sınıfı, derişimi, molekül ağırlığı dağılımı, mevzuat uygunluğu, analiz değerleri, ambalajı ve kullanım amacına ilişkin koşullar sipariş öncesinde ATAMAN KİMYA’dan teyit edilmelidir.
Teklif talebinde aşağıdaki bilgilerin paylaşılması, doğru ürünün değerlendirilmesini kolaylaştırır:
• Kullanım sektörü ve nihai uygulama, örneğin kozmetik koruyucu, ıslak mendil, tekstil veya yüzey hijyeni
• Kozmetik, biyosidal, ilaç veya endüstriyel kalite gereksinimi
• Hedef ürün kategorisi ve kullanılacak ülke
• İstenen form ve derişim, örneğin %20’lik sulu çözelti
• İstenen CAS numarası ve molekül ağırlığı dağılımı
• Heksametilendiamin, eser metal ve diğer safsızlıklar için istenen sınırlar
• Tahmini sipariş miktarı
• İstenen ambalaj türü ve boyutu
• Talep edilen teknik belgeler: SDS, TDS, analiz sertifikası ve mevzuat belgeleri
• Varsa mevcut ürünün TDS veya analiz bilgileri
ATAMAN KİMYA iletişim bilgileri için şirketin web sitesindeki iletişim sayfası kullanılabilir.
POLİAMİNOPROPİL BİGUANİD HAKKINDA SIK SORULAN SORULAR
Poliaminopropil Biguanid nedir?
Heksametilen köprüleriyle bağlanmış biguanid birimlerinden oluşan katyonik bir polimerdir. Kozmetikte koruyucu, tıpta antiseptik, endüstride antimikrobiyal olarak kullanılır ve çoğunlukla %20’lik sulu çözelti olarak satılır.
Poliaminopropil Biguanid ne demektir?
Polyaminopropyl Biguanide, poliheksametilen biguanidin kozmetik içerik adıdır. Ad, polimer zincirin biguanid birimlerini ve heksametilen köprülerini işaret eder; ilaç alanında aynı madde polihexanide adıyla bilinir.
Poliaminopropil Biguanid’in CAS numarası nedir?
En yaygın numara hidroklorür için 32289-58-0’dır. Polimerin hidroklorürü için 27083-27-8, serbest baz için 28757-47-3 de kullanılır. Hangi numaranın istendiği tedarikçiyle teyit edilmelidir.
Poliaminopropil Biguanid’in EC / EINECS numarası nedir?
En sık 608-723-9 olarak verilir. Bazı kaynaklarda 608-042-7 ve 923-111-4 de görülür. Polimer olduğundan bazı güvenlik bilgi formları EC numarası belirtmez.
Poliaminopropil Biguanid’in kimyasal formülü nedir?
Tekrar birimi için (C₈H₁₇N₅)ₙ·xHCl gösterimi kullanılır. Sayıca ortalama molekül ağırlığı yaklaşık 1.600 g/mol, ağırlıkça ortalama yaklaşık 3.000 g/mol’dür. Tek bir tekrar biriminin formülü ürünün tamamını temsil etmez.
Poliaminopropil Biguanid’in INCI adı nedir?
Polyaminopropyl Biguanide’dır. INCI adının bulunması kozmetikte sınırsız kullanılabileceği anlamına gelmez; AB’de en çok %0,1 ve solunum maruziyeti doğurmayan uygulamalar için izin verilir.
Poliaminopropil Biguanid kozmetikte kullanılır mı?
Evet. Makyaj temizleme ürünleri, tonik, misel su ve ıslak mendil losyonlarında koruyucu olarak yer alır. AB’de sprey ve aerosol gibi solunum yoluyla maruziyete yol açabilecek ürünlerde kullanılmaz.
Poliaminopropil Biguanid ile klorheksidin arasındaki fark nedir?
İkisi de katyonik biguanid antiseptiktir. Klorheksidin tek moleküldür, poliheksanid ise çok sayıda biguanid biriminden oluşan polimerdir. Bu yüzden poliheksanid yüzeylere daha güçlü bağlanır ve doku içine daha az geçer; alerjik tepkiler birbirinden bağımsız görülebilir.
Poliaminopropil Biguanid ne amaçla kullanılır?
Mikrobiyal üremeyi durdurmak ve yüzeylerdeki bakteri yükünü azaltmak için kullanılır. Kozmetik koruyucu, yara temizleme, kontakt lens çözeltisi, göz damlası etken maddesi, havuz suyu bakımı ve tekstil bitirme başlıca örneklerdir.
Poliaminopropil Biguanid hangi sektörlerde kullanılır?
Kozmetik ve kişisel bakım, tıp ve ilaç, havuz ve su bakımı, tekstil, yüzey hijyeni ve gıda sanayi ekipman sanitasyonu, veteriner hijyen ve su bazlı ürünlerin endüstriyel korunmasında kullanılır. Her sektörde mevzuat farklıdır.
Poliaminopropil Biguanid bakterilere karşı etkisini nasıl gerçekleştirir?
Pozitif yüklü biguanid grupları bakteri zarındaki negatif yüklü bileşenlere bağlanır ve zar düzenini bozar. Bazı çalışmalar polimerin hücre içine geçip DNA ile de etkileştiğini öne sürer.
Poliaminopropil Biguanid ne işe yarar?
Su bazlı ürünlerde mikrop üremesini engeller, yüzeylerde bakteri yükünü azaltır, kumaşlarda koku oluşumunu sınırlar ve yara ile göz bakımında antimikrobiyal etkiyi destekler. Virüs ve spor üzerindeki etkisi sınırlıdır.
Poliaminopropil Biguanid yara bakımında nasıl çalışır?
Yara yıkama çözeltilerinde bakteri ve biyofilmi azaltır; yaklaşık %0,1 derişimde betain gibi yüzey aktiflerle birlikte kullanıldığı ürünler bilinir. Nadir de olsa ciddi alerjik tepkiler bildirildiğinden kullanımı hekim veya sağlık uzmanı gözetiminde olmalıdır.
Poliaminopropil Biguanid suda çözünür mü?
Evet. %20’lik çözelti suyla her oranda karışır; katı etken maddenin suda çözünürlüğü bir belgede 426 g/L olarak verilir. Etanolde çok az, metanolde daha iyi çözünür.
Kozmetikte ne kadar poliaminopropil biguanid kullanılır?
AB’de hazır üründe etken madde en çok %0,1’dir. %20’lik çözelti için bu, yaklaşık %0,5’e karşılık gelir. Gerçek kullanım düzeyi koruma etkinlik testiyle belirlenir ve genellikle bu sınırın altında kalır.
Poliaminopropil Biguanid tehlikeli bir madde midir?
Derişik hâlde evet. Ağızdan alındığında zararlıdır, gözde ciddi hasar yapar, deriyi duyarlılaştırabilir, uzun süreli maruziyette organlara zarar verebilir, kanserojenlik şüphesi taşır ve sucul ortama çok toksiktir. Seyreltik bitmiş ürünlerde risk çok daha düşüktür.
Poliaminopropil Biguanid neden alerji ve solunum riski oluşturabilir?
Katyonik polimer, proteinlere bağlanarak bağışıklık yanıtını tetikleyebilir ve duyarlılaşma bildirilmiştir. Aerosol hâlinde solunduğunda akciğerde iltihaba yol açabildiği için sprey kullanımı önerilmez.
Poliaminopropil Biguanid REACH kapsamında kayıtlı mıdır?
Polimerler REACH kapsamında çoğunlukla ayrı değerlendirilir ve bu çalışmada ECHA kaydı birinci elden doğrulanamamıştır. Madde AB biyosidal mevzuatında etken madde olarak değerlendirilmiş ve kozmetik koruyucu listesinde yer almıştır. Kayıt durumu tedarikçiden teyit edilmelidir.
Poliaminopropil Biguanid’in fiziksel görünümü nasıldır?
%20’lik çözelti renksiz ile açık sarı arası, hafif opalesan ve akışkan bir sıvıdır. Yoğunluğu yaklaşık 1,04 g/cm³’tür. Katı hâli kirli beyaz, tozumsu ve amonyağa benzer kokuludur.
Poliaminopropil Biguanid’in UN numarası nedir?
Sıvı ürün için çoğunlukla UN 3082, katı ürün için UN 3077’dir. Sınıf 9, ambalaj grubu III ve çevre için tehlikeli madde olarak taşınır. Sınıflandırma ürüne ve mevzuata göre değişebilir.
Poliaminopropil Biguanid’de heksametilendiamin ve eser metaller neden önemlidir?
Heksametilendiamin, üretimden kalan ve sınırlandırılan bir safsızlıktır; onaylı kalitede en çok %0,4 olması beklenir. Eser metaller ve oligomerler güvenlik, kalite ve uyumluluk açısından parti analizinde izlenir.
Poliaminopropil Biguanid fiyatı neye göre değişir?
Derişime, kaliteye, molekül ağırlığı dağılımına, belgelendirme düzeyine, ambalaja, sipariş miktarına, taşıma koşullarına ve ham madde piyasasına göre değişir.
Poliaminopropil Biguanid’in alternatifi var mı?
Evet. Klorheksidin, oktenidin, benzalkonyum klorür, fenoksietanol ve etilheksilgliserin, organik asit tuzları ve oksitleyici dezenfektanlar uygulamaya göre değerlendirilebilir. Bunlar her uygulamada birbirinin yerine geçmez.
Poliaminopropil Biguanid nasıl depolanmalıdır?
Serin, kuru ve havalandırılan yerde, kapalı orijinal ambalajında ve 6 °C’nin üzerinde saklanmalıdır. Anyonik yüzey aktiflerden, oksitleyicilerden, kuvvetli asit ve bazlardan, bakır, demir ve çinkodan uzak tutulmalıdır.
Poliaminopropil Biguanid satın alırken hangi belgeler istenmelidir?
SDS, TDS ve parti bazlı analiz sertifikası temel belgelerdir. Uygulamaya göre kalite beyanı, mevzuat uygunluğu, molekül ağırlığı dağılımı ve safsızlık bilgileri de istenmelidir.
Poliaminopropil Biguanid satın alırken hangi teknik özellikler önemlidir?
Etken madde derişimi, CAS numarası, molekül ağırlığı dağılımı, pH, yoğunluk, görünüm, heksametilendiamin ve eser metal içeriği, düşük sıcaklık davranışı ve kalite sınıfı önemlidir.
POLİAMİNOPROPİL BİGUANİD – TEKNİK ÖZET
Kimyasal adı: Poli(heksametilen biguanid) hidroklorür; polyaminopropyl biguanide
Yaygın adı: Poliaminopropil Biguanid, Poliheksametilen Biguanid, Poliheksanid, Polyhexanide, PHMB
CAS No: 32289-58-0; 27083-27-8; 28757-47-3
EC / EINECS No: 608-723-9; bazı kaynaklarda 608-042-7 ve 923-111-4
Moleküler formül: (C₈H₁₇N₅)ₙ·xHCl
Molekül ağırlığı: Sayıca ortalama yaklaşık 1.600 g/mol; ağırlıkça ortalama yaklaşık 3.000 g/mol
Kimyasal sınıfı: Katyonik polimerik biguanid; antimikrobiyal
Fiziksel görünüm: Renksizden açık sarıya, hafif opalesan, akışkan %20’lik sulu çözelti; katı hâli kirli beyaz toz
Temel özellikler: Yoğunluk yaklaşık 1,04 g/cm³, viskozite yaklaşık 4–5 mPa·s, pH yaklaşık 4–5,7, suyla her oranda karışır, uçucu değildir, anyonik yüzey aktiflerle uyumsuzdur
Başlıca işlevler: Koruyucu, antimikrobiyal, antiseptik, dezenfektan etken madde
Önemli uygulama alanları: Kozmetik koruyucu ve ıslak mendil, yara ve göz bakımı, kontakt lens çözeltileri, havuz suyu bakımı, tekstil bitirme, sert yüzey hijyeni, endüstriyel koruma
Kalite kontrol açısından kritik parametreler: Etken madde derişimi, molekül ağırlığı dağılımı, saflık, heksametilendiamin, eser metaller, pH, görünüm, düşük sıcaklık davranışı, koruma etkinlik testi
Depolama: Serin, kuru ve havalandırılan alanda, kapalı orijinal ambalajda, 6 °C üzerinde; anyonik maddelerden, oksitleyicilerden ve bakır, demir, çinko gibi metallerden ayrı
Mevzuat: AB kozmetikte en çok %0,1 ve solunum maruziyeti doğurmayan uygulamalarla sınırlı; sınıflandırma ağızdan alındığında zararlı, ciddi göz hasarı, duyarlılaşma, organ hasarı, kanserojenlik şüphesi ve sucul ortama çok toksik; sıvı için UN 3082, sınıf 9; biyosidal onay kapsamı ürün tipine göre değişir; REACH ve KKDİK durumu, Türkiye mevzuatı ve kullanım izinleri tedarikçiden ve güncel mevzuattan teyit edilmelidir.