Hızlı Arama
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ, laurik asit ile esterleştirilmiş sorbitan türevlerinin yaklaşık 20 mol etilen oksitle etoksilenmesiyle elde edilen, iyonik olmayan yapıdaki bir polisorbat yüzey aktif maddesidir. Sarı veya kehribar renkli, yağımsı ve viskoz bir sıvı olarak bulunur; suda, etanolde ve metanolde çözünür, mineral yağda ve petrol eterinde çözünmez. Hidrofilik lipofilik denge değeri yaklaşık 16,7 olduğundan sulu sistemlerde yüksek çözünürlük sağlar. Ürün adındaki çözündürücü ifadesi, bu maddenin en bilinen işlevini yansıtır: suda çözünmeyen uçucu yağları, koku bileşenlerini ve yağda çözünen aktifleri berrak sulu çözeltilerde tutmak.
Polisorbat 20 adıyla da bilinen bu madde, kritik misel derişiminin üzerinde oluşturduğu küçük miseller sayesinde yağ fazını hidrofobik çekirdeğinde taşır. Polioksietilen zincirleri suyla hidrojen bağı kurarak miselleri çözelti içinde dengede tutar. Laurik asitten gelen on iki karbonlu zincir, ürünün hafif yağlar ve kokularla uyumunu belirler. Ticari ürünler tek bir molekül değil, farklı etoksilasyon derecesine ve yağ asidi dağılımına sahip esterlerin karışımıdır. Bu nedenle hidroksil değeri, sabunlaşma değeri, asit değeri, su içeriği, peroksit değeri ve etilen oksit ile 1,4-dioksan kalıntıları ürün kalitesinin temel göstergeleridir.
Polioksietilen (20) sorbitan monolaurat olarak da anılan ürün; kozmetik ve kişisel bakım, ilaç, gıda, laboratuvar, tekstil ve çeşitli endüstriyel uygulamalarda emülgatör, çözündürücü, ıslatıcı ve dağıtıcı olarak kullanılır. Kozmetikte INCI adı Polysorbate 20, gıdada E 432 numarasıdır; ilaç alanında ise farmakope kalitesinde yardımcı madde olarak yer alır. Her kalite her kullanım için uygun değildir; kozmetik, ilaç, gıda ve laboratuvar uygulamalarında kalite sınıfı, saflık sınırları ve belgeler ayrıca değerlendirilmelidir. Bu ürün ATAMAN KİMYA’dan tedarik edilebilir; ürün seçimi, teknik bilgi ve tedarik talepleri için ATAMAN KİMYA ile iletişime geçilmesi önerilir.
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ NEDİR?
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ, polioksietilen sorbitan yağ asidi esterleri ailesine ait, iyonik olmayan bir yüzey aktif maddedir. Kimyasal olarak sorbitolün ve sorbitolün molekül içi su kaybıyla oluşan türevlerinin, ağırlıklı olarak laurik asitle esterleştirilmesi ve ardından sorbitol ve anhidrürleri başına toplam yaklaşık 20 mol etilen oksitle etoksilenmesiyle üretilir. Bu nedenle adı polioksietilen (20) sorbitan monolaurat olarak da verilir. Ürün adındaki çözündürücü sözcüğü, maddenin ticari ve işlevsel kimliğini gösterir; kimyasal olarak aynı madde farklı satıcılar tarafından yalnızca polisorbat 20 veya Tween 20 adıyla da sunulabilir.
Kimyasal sınıfı bakımından bir etoksilenmiş sorbitan esteridir. Molekülün hidrofilik kısmı sorbitan halkasına bağlı polietilen oksit zincirleridir; lipofilik kısmı ise laurik asitten gelen on iki karbonlu yağ asidi zinciridir. İdeal formül çoğu kaynakta C58H114O26 olarak verilir, ancak ticari ürün bu tek yapıdan ibaret değildir. Etilen oksit dört ayrı zincire dağılır, bazı moleküllerde daha az veya daha fazla birim bulunur, yağ asidinin bir kısmı miristik, palmitik, stearik veya oleik asitten gelebilir ve diesterler ile izosorbit türevleri gibi yan türler de bulunabilir. Pratikte ürünün performansı idealize edilmiş formülden çok bu karışımın bileşimi ve safsızlık profiliyle belirlenir.
Fiziksel görünüm olarak oda sıcaklığında sarıdan kehribara, farmakope kalitesinde ise sarıdan kahverengimsi sarıya uzanan, berrak veya hafif opalesan, yağımsı bir sıvıdır. Kokusu zayıf ve karakteristiktir. Su, etanol, metanol, etil asetat ve dioksan ile karışır; mineral yağda ve petrol eterinde çözünmez. Yoğunluğu yaklaşık 1,1 g/cm³, ticari kalitelerde viskozitesi 25 °C’de yüzlerce mPa·s mertebesindedir. Sıvı hâlde sevk edilmesi, tartılması ve suda dağıtılması kolaydır; bu özellikler onu özellikle sıcak işlem gerektirmeyen soğuk karışım formülasyonlarında pratik kılar.
Ürünün başlıca işlevi çözündürmedir. Saf suda çözünmeyen uçucu yağlar, koku yağları, aroma bileşenleri ve yağda çözünen aktifler, uygun oranda polisorbat 20 ile karıştırılıp suya eklendiğinde misellerin içine alınır ve berrak veya hafif opalesan bir çözelti elde edilir. Aynı yapı yağ-su emülsiyonlarında hidrofilik emülgatör veya yardımcı emülgatör olmasını, temizleme ürünlerinde yumuşatıcı katkı olmasını, laboratuvar tamponlarında protein yüzeylerine tutunmayı azaltan hafif bir deterjan olmasını ve biyofarmasötik formülasyonlarda protein kararlılığını desteklemesini sağlar. Kalite sınıfı ve hedef kullanım doğru belirlenmezse aynı ad altındaki ürünler birbirinin yerine kullanılamaz.
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ’IN YAYGIN ÜRÜN VE KİMYASAL ADLARI:
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ
Polisorbat 20
Polisorbat 20 çözündürücü
Polioksietilen (20) sorbitan monolaurat
Polioksietilen sorbitan monolaurat
Polietilen glikol (20) sorbitan monolaurat
Polietilen glikol sorbitan monolaurat
POE (20) sorbitan monolaurat
PEG-20 sorbitan monolaurat
PEG-20 sorbitan laurat
Etoksilenmiş sorbitan monolaurat
Sorbitan monolaurat etoksilat
Sorbitan monododekanoat, polioksietilen türevleri
Sorbimakrogol laurat 300
Polisorbatum 20
Sorbitan monolaurat polioksietilen eter
E 432
INS 432
FEMA 2915
Tween 20, Croda ürün adı
Kolliphor PS 20, BASF ürün adı
TEGO SML 20, Evonik ürün adı
Eumulgin SML 20, BASF ürün adı
ROKwinol 20, PCC Exol ürün adı
Exvelia PS 20, PCC Exol ürün adı
Sorbax PML-20, PCC ürün adı
SURFACARE T20 EP, Surfachem ürün adı
Alkest TW 20
Sorbilene L/4
Leunapon SML
Listedeki ticari adlar ilgili üreticilerin ürün adlarıdır ve farklı kalitelere işaret edebilir; her ticari ad aynı kalite sınıfını göstermez. Örneğin ROKwinol 20 ve Exvelia PS 20 gibi adlar farmakope uyumlu kaliteleri, Eumulgin SML 20 gibi adlar ise kozmetik hammaddeyi tanımlar. Polisorbat 20 ile polisorbat 80, polisorbat 60 veya diğer polisorbatlar aynı madde değildir; yağ asidi bileşimleri ve hidrofilik lipofilik dengeleri farklıdır.
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ’IN CAS NO, EC / EINECS NO VE KİMYASAL TANIMLAMA
Ürün adı: POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ / Polisorbat 20 Çözündürücü
Yaygın kısaltması: PS 20, PS20
Kimyasal adı: Polioksietilen (20) sorbitan monolaurat; sorbitan monolaurat, etoksilenmiş
INCI adı: Polysorbate 20
Gıda katkı numarası: E 432 / INS 432
CAS No: 9005-64-5
EC / EINECS No: 500-018-3
Moleküler formül: C58H114O26, idealize edilmiş yapı
Molekül ağırlığı: Yaklaşık 1228 g/mol, ortalama değer
Kimyasal sınıfı: Etoksilenmiş sorbitan yağ asidi esteri, iyonik olmayan yüzey aktif madde
Temel işlevleri: Çözündürücü, emülgatör, yardımcı emülgatör, dağıtıcı, ıslatıcı, antistatik ve köpük kararlaştırıcı
CAS numarası 9005-64-5, polioksietilen sorbitan monolaurat için kullanılan yaygın kayıt numarasıdır. Bazı katalog sayfalarında polisorbat 20 için başka numaralar veya başka maddelere ait kayıtlar görülebildiğinden, sipariş ve belge kontrolünde ürünün kimliği tedarikçinin güvenlik bilgi formu ve analiz sertifikasıyla doğrulanmalıdır. Molekül ağırlığı olarak bazı kataloglarda 522,7 g/mol gibi tek bir etoksilenmiş molekül parçasına ait değerler de yer alır; ürünün ortalama değeri yaklaşık 1228 g/mol civarındadır.
INCI adının bulunması ürünün otomatik olarak her kozmetik formülasyonda kullanılabileceği anlamına gelmez; kozmetik kullanım için kozmetik hammadde kalitesi ve güncel mevzuat koşulları aranır. Benzer şekilde E 432 numarası da her gıda kullanımının uygun olduğunu göstermez; izin verilen gıda kategorileri ve en yüksek kullanım miktarları ilgili gıda mevzuatında tanımlıdır.
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ’IN KİMYASAL YAPISI VE MOLEKÜLER ÖZELLİKLERİ
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ’ın yapısı üç bölümden oluşur.
Birinci bölüm, sorbitolün susuzlaştırılmasıyla oluşan sorbitan halkasıdır. Bu halka, altı karbonlu şekerli alkol olan sorbitolün molekül içinde su kaybetmesiyle ortaya çıkan, tetrahidrofuran tipi beş üyeli bir halkadır ve üzerinde birkaç serbest hidroksil grubu taşır.
İkinci bölüm, bu hidroksil gruplarına eter bağıyla bağlanan polietilen oksit zincirleridir; toplam yaklaşık yirmi etilen oksit birimi dört zincire dağılır.
Üçüncü bölüm, zincirlerden birinin ucuna ester bağıyla bağlanan laurik asittir; on iki karbonlu doymuş bu yağ asidi molekülün tek belirgin hidrofobik kuyruğudur.
Bu yapı, molekülü belirgin biçimde iki kutuplu yapar. Etilen oksit birimlerinin eter oksijenleri su moleküllerinin hidrojenleriyle hidrojen bağı kurduğundan, zincirler sulu ortamda güçlü biçimde hidratlanır. Hidrofobik kuyruk ise suyla uyumsuzdur ve suyun yapısını bozmamak için ortamdan kaçınma eğilimindedir.
Yüzey aktif madde derişimi belirli bir sınırın üzerine çıktığında moleküller kendiliğinden bir araya gelir ve kuyruklar içeride, hidratlı başlar dışarıda kalacak şekilde miseller oluşturur. Bu eşik değere kritik misel derişimi denir. Polisorbat 20 için bilimsel çalışmalarda yaklaşık 15 ile 75 mikromolar aralığı bildirilmiştir; bazı tedarikçiler yaklaşık 0,06 milimolar değerini verir. Farklılıklar ölçüm yöntemi, sıcaklık, tuz ve safsızlık düzeyine bağlıdır. Misellerin hidrodinamik yarıçapı 25 °C’de yaklaşık 3,5 nm olarak bildirilmiştir.
İyonik veya kovalent karakter açısından molekül tamamen kovalent bağlarla kurulmuş, yük taşımayan bir yapıdır. Bu nedenle suya iyon vermez, elektrolitlere karşı anyonik yüzey aktif maddelere göre çok daha az duyarlıdır ve pH değişimlerinden doğrudan etkilenmez.
Asit-baz karakteri nötre yakındır; sulu çözeltisinde pH genellikle 5 ile 7 arasındadır. Polaritesi yüksektir, ancak yağ asidi zinciri nedeniyle amfifilik, yani hem suyu hem yağı seven bir davranış gösterir. Hidrofilik lipofilik denge değeri yaklaşık 16,7 olarak bildirilir; bazı üreticiler 16 ile 17 arasında değer verir. Bu yüksek değer, ürünün yağ içinde su emülsiyonlarından çok su içinde yağ emülsiyonlarına ve çözündürme uygulamalarına uygunluğunu gösterir.
Moleküler kararlılık bakımından iki zayıf nokta vardır. Birincisi ester bağıdır; asidik veya bazik ortamda ya da esteraz ve lipaz gibi enzimlerin etkisiyle hidrolizlenir ve serbest laurik asit ile polioksietilen sorbitan açığa çıkar. İkincisi polietilen oksit zinciridir; ısı, ışık, metal izleri ve oksijen varlığında serbest radikal mekanizmasıyla otooksidasyona uğrayarak peroksitler, aldehitler ve kısa zincirli asitler oluşturabilir.
Bu iki yol, ürünün depolama koşullarının ve kalite sınırlarının neden önemsendiğini açıklar. Doymuş laurat zinciri, oleat içeren polisorbat 80’e kıyasla çift bağ içermediğinden bu yönüyle oksidasyona daha dirençlidir; buna karşılık polioksietilen zincirinin oksidasyonu her iki üründe de söz konusudur.
Çözünürlükle ilişkili yapısal özellikler de aynı kökenden gelir. Polietilen oksit zincirleri sayesinde ürün suyla, etanolle, metanolle ve gliserinle karışır; sıcaklık yükseldikçe hidrasyon zayıflar ve çözelti belirli bir sıcaklıkta bulanır. Bu sıcaklığa bulutlanma noktası denir ve polisorbat 20 için yaklaşık 76 °C olarak bildirilir. Bulutlanma noktasının altında çalışmak, çözeltilerin berrak kalması için önemlidir.
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ’IN FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLERİ
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ, çoğunlukla sarı, kehribar veya sarımsı kahverengi renkte, yağımsı, viskoz bir sıvıdır. Farmakope kalitesindeki ürünler berrak veya hafif opalesan olarak tanımlanır. Ticari değerler üreticiye, kaliteye ve ölçüm yöntemine göre değişir; aşağıdaki değerler farklı üretici belgelerinde ve resmî monograflarda bildirilen tipik değerler veya limitlerdir.
Genel teknik özellikler:
Fiziksel görünüm: Sarıdan kehribara yağımsı viskoz sıvı; farmakope kalitesinde berrak veya hafif opalesan
Kimyasal karakter: İyonik olmayan, hidrofilik yüzey aktif madde
Moleküler formül: C58H114O26, idealize edilmiş yapı
Molekül ağırlığı: Yaklaşık 1228 g/mol
CAS No: 9005-64-5
EC / EINECS No: 500-018-3
Saflık (assay): Karışım olduğundan klasik saflık değeri yerine oksietilen içeriği ve yağ asidi dağılımı ile tanımlanır; gıda katkı monografında oksietilen içeriği ağırlıkça %70,0 ile 74,0 arasıdır; laurik asit içeriği yağ asidi fraksiyonunun yaklaşık %40 ile 60’ıdır
Yoğunluk: 25 °C’de yaklaşık 1,08 ile 1,12 g/cm³; tipik değer 1,095 g/cm³
Suda çözünürlük: Yaklaşık 100 g/L olarak bildirilir; birçok üretici ürünü suyla kolay karışan olarak tanımlar
pH (sulu çözelti): Ağırlıkça %5’lik çözeltide tipik olarak 5,0 ile 7,0; 50 g/L çözeltide 6 ile 8 arasında bildirilen değerler de vardır
Bozunma: Isı, ışık, oksijen ve metal izlerinde otooksidasyonla peroksit oluşumu; asidik veya bazik ortamda ya da enzimlerle ester hidrolizi
Nem: Karl Fischer yöntemiyle en çok %3,0
Ağır metaller (Pb, Cu vb.): Toplam ağır metal için kalite belgelerinde en çok yaklaşık 10 ppm; kurşun için gıda katkı kalitesinde en çok 2 mg/kg
Reaktivite: Güçlü oksitleyicilerle, güçlü asit ve bazlarla, ağır metal tuzlarıyla, fenollerle ve tanik asitle uyumsuzdur
Diğer önemli teknik göstergeler:
Hidroksil değeri: 96 ile 108 mg KOH/g
Sabunlaşma değeri: 40 ile 50 mg KOH/g
Asit değeri: Farmakope kalitesinde en çok 2,0 mg KOH/g
Peroksit değeri: Farmakope kalitesinde en çok 10,0 meq O2/1000 g
Sülfatlı kül: En çok %0,25
Etilen oksit: Farmakope kalitesinde en çok 1 ppm
1,4-Dioksan: Farmakope kalitesinde en çok 10 ppm; bazı kozmetik hammaddelerde en çok 5 ppm
Hidrofilik lipofilik denge: Yaklaşık 16,7
Viskozite: 25 °C’de yaklaşık 400 mPa·s; ticari kalite belgelerinde 275 ile 480 mPa·s aralığı da görülür
Bulutlanma noktası: Yaklaşık 76 °C
Kırılma indisi: 20 °C’de yaklaşık 1,467 ile 1,473
Parlama noktası: Üreticiye göre 110 °C üzerinde değerler ve 275 °C’ye varan sonuçlar bildirilir
Kısa fiziksel özellikler açıklaması
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ’ın en belirleyici fiziksel özellikleri, sıvı hâlde bulunması, suyla kolay karışması ve yüksek hidrofilik lipofilik denge değeridir. Oda sıcaklığında akıcı ve pompalanabilir bir viskoziteye sahiptir; düşük sıcaklıkta bulanıklık veya hafif kristalleşme görülebilir. Bu durum depolama sırasında oluşan geri dönüşümlü bir bulanıklıktır ve ürün yaklaşık 40 °C’ye kadar ısıtılıp karıştırıldığında homojenliğini yeniden kazanır. Yoğunluğunun 1,1 g/cm³ civarında olması, su ve etanolle hazırlanan karışımlarda tabaka ayrışması riskini düşürür.
Parlama noktasının yüksek olması ürünü zor tutuşan sınıfa yaklaştırır, ancak etanol gibi yanıcı bileşenlerle hazırlanan formülasyonlarda bu avantaj kaybolur.
Yoğunluk ile yığın yoğunluğu karıştırılmamalıdır; ürün sıvı olduğundan yığın yoğunluğu bu madde için anlamlı bir parametre değildir. pH ölçümü derişime ve ölçüm koşuluna bağlıdır; farklı belgelerde farklı çözelti derişimlerinde verilen değerler doğrudan karşılaştırılmamalıdır.
Su içeriği, asit değeri, peroksit değeri ve kalıntı etilen oksit ile dioksan gibi göstergeler, maddeye ait sabit özelliklerden çok üretici ve parti kalitesine bağlı değerlerdir. Bu nedenle sipariş aşamasında bağlayıcı spesifikasyon yazılı olarak istenmeli, her partide analiz sertifikasıyla karşılaştırılmalıdır.
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ MOLEKÜLER DÜZEYDE NASIL ÇALIŞIR?
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ’ın etkisi, tek bir yüzey aktif molekülün arayüzlerde ve çözeltide nasıl düzenlendiğiyle ilgilidir. Saf suda çözünmeyen bir yağ damlası, su moleküllerinin hidrojen bağ ağını kesintiye uğrattığı için enerjik olarak elverişsizdir. Polisorbat 20, hidrofobik kuyruğunu yağa, hidratlı başını suya çevirerek bu ara yüzeyde yüzey gerilimini düşürür. Böylece yağ fazı küçük damlacıklar hâlinde dağılabilir ve damlacıkların birleşmesi hidratlı polioksietilen zincirlerinin oluşturduğu bariyer nedeniyle zorlaşır. Bu, emülgatör etkisinin temelidir.
Çözündürme etkisi ise misel oluşumuna dayanır. Yüzey aktif madde derişimi kritik misel derişiminin üzerine çıktığında oluşan miseller, hidrofobik çekirdeklerinde uçucu yağ, koku bileşeni veya yağda çözünen aktif gibi apolar moleküller barındırabilir. Çözelti bu durumda termodinamik olarak kararlı, berrak veya hafif opalesan bir sistemdir.
Burada kritik olan, yağ miktarına göre yeterli miktarda yüzey aktif madde bulunmasıdır. Pratikte uçucu yağ başına birkaç kat polisorbat 20 kullanılması önerilir; derişim yetersizse miseller doyar, yağın bir kısmı serbest kalır ve çözelti bulanıklaşır. Uygulamada sıralama da önemlidir; yağ ile çözündürücü önce karıştırılıp tek fazlı bir ön karışım hazırlanır, ardından bu karışım karıştırılarak suya eklenir.
Biyoteknoloji uygulamalarında mekanizma farklı bir yön kazanır. Laboratuvarda bir tampon çözeltisine düşük derişimde eklenen polisorbat 20, plastik ve membran yüzeylerindeki hidrofobik bölgeleri kaplayarak proteinlerin bu yüzeylere ve birbirlerine istenmeyen biçimde tutunmasını azaltır. Böylece immünoassaylarda arka plan sinyali düşer. Terapötik protein formülasyonlarında ise hava-sıvı ara yüzeyine proteinden önce yerleşerek proteini yüzey kaynaklı denatürasyondan ve toplanmadan koruduğu kabul edilir. Bu etkinin kanıtı yüzey aktif maddenin ara yüzey rekabetine dayanır; protein ile misel arasında doğrudan etkileşim ise her protein için geçerli değildir ve bilimsel olarak tartışmalıdır.
Bozunma mekanizmaları da moleküler düzeyde anlaşılmalıdır. Ester bağının hidrolizi, özellikle biyolojik ürünlerde çok düşük düzeyde bulunabilen konak hücre kaynaklı esteraz ve lipaz enzimleri tarafından hızlandırılır. Açığa çıkan serbest laurik asit çözünürlük sınırını aştığında görünmeyen veya görünen parçacıklar oluşturabilir.
Kimyasal hidroliz, nötr pH ve soğuk depolamada genellikle yavaştır. Polioksietilen zincirinin otooksidasyonu ise radikal mekanizmayla ilerler; peroksitler, aldehitler ve organik asitler oluşur, ortamın pH değeri düşebilir ve proteinler ile bazı aktif maddeler oksitlenebilir. Isıtma, ışık ve demir veya bakır izleri bu süreci hızlandırır.
Bu nedenle antioksidan içermeyen, havayla temas eden ve sıcakta bekleyen ürünlerde peroksit değeri artabilir ve formaldehit düzeyi depolama süresiyle yükselebilir.
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ HANGİ SEKTÖRLERDE KULLANILIR?
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ, çözündürme, emülsiyon oluşturma, ıslatma, dağıtma ve yüzey gerilimini düşürme işlevleri sayesinde birçok sektörde yardımcı madde olarak kullanılır. Kullanım amacı sektöre göre değişir; aynı ürün bir alanda ana çözündürücü, başka bir alanda ise düşük derişimli bir katkı maddesidir.
Başlıca kullanım alanları:
• Kozmetik ve kişisel bakım: Uçucu yağların, parfümlerin ve yağda çözünen aktiflerin sulu ve sulu-alkollü sistemlerde çözündürülmesi; şampuan, duş jeli, tonik, misel su, vücut spreyi, ıslak mendil ve saç bakım ürünlerinde yumuşatıcı yüzey aktif madde ve yardımcı emülgatör olarak
• İlaç ve biyoteknoloji: Oral, topikal ve enjekte edilebilir formülasyonlarda çözündürücü, emülgatör ve ıslatıcı olarak; terapötik protein ve antikor formülasyonlarında yüzey kaynaklı kararsızlığı azaltan koruyucu olarak
• Gıda: E 432 adıyla emülgatör, dağıtıcı, köpük kararlaştırıcı ve aroma taşıyıcı olarak izin verilen kategorilerde
• Laboratuvar ve araştırma: Western blot ve ELISA yıkama tamponları, bloklama çözeltileri, immünohistokimya, hücre lizisi, membran proteinlerinin çözündürülmesi ve PCR reaksiyon karışımlarında
• Tekstil: Elyaf yağlayıcılarında ve iplik apre bileşenlerinde antistatik madde, boya ve yağ çözündürücü, yardımcı emülgatör olarak
• Deri, kauçuk ve elastomer: Deri işleme yardımcılarında emülgatör, kauçuk balyalarının ıslatılması ve ayrılmasında ıslatıcı olarak
• Boya, kaplama ve polimer: Emülsiyon polimerizasyonunda emülgatör, kâğıt kaplamalarında yağlayıcı bileşen, sert PVC’de antistatik katkı olarak
• Metal işleme ve yağlayıcılar: Sulu metal işleme sıvılarında emülgatör ve ıslatıcı olarak
• Temizlik ve deterjan: Deterjan bileşeni, ıslatıcı ve yumuşatıcı katkı olarak
• Tarım: Bitki koruma ürünlerinde yardımcı madde olarak
• Gıda ambalajı ve yapıştırıcılar: Gıda ambalajı emülgatörleri ve yapıştırıcılarda yardımcı madde olarak
Sektörlerin beklentileri birbirinden farklıdır. Kozmetik ve ilaç üreticileri düşük kalıntı etilen oksit ve dioksan sınırlarını, kalite belgelerini ve izlenebilirliği, laboratuvar kullanıcıları saflığı ve peroksit düzeyini, endüstriyel kullanıcılar ise çözünürlüğü, maliyeti ve proses uyumunu önceliklendirir. Bir sektör için uygun olan kalitenin başka bir sektör için de uygun olduğu varsayılmamalıdır.
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ KOZMETİK, GIDA VE İLAÇ UYGULAMALARINDA KULLANILIR MI?
Kozmetik uygulamalar
Evet. Polisorbat 20, kozmetikte INCI adı Polysorbate 20 ile en yaygın kullanılan çözündürücü ve yumuşatıcı yüzey aktif maddelerden biridir. Tedarikçi kaynakları, ürünün parfüm ve uçucu yağların sulu veya sulu-alkollü sistemlerde çözünmesini sağladığını, yağ içinde su emülsiyonlarında hidrofilik emülgatör veya yardımcı emülgatör olarak çalıştığını ve temizleme ürünlerine yumuşaklık kazandırdığını belirtir.
Tonik, misel su, vücut spreyi, oda spreyi, şampuan, bebek şampuanı, duş ürünü, ıslak mendil, güneş ürünü, deodorant ve saç bakım ürünleri tipik kullanım örnekleridir. Bir kozmetik içerik veri tabanı, ürünün çok sayıda ürün kategorisinde yer aldığını bildirir.
Kullanım derişimi uygulamaya göre değişir. Çözündürücü olarak kullanıldığında genellikle çözündürülecek yağ miktarının birkaç katı kadar eklenir; temizleme ürünlerinde ve ıslak mendillerde ise düşük yüzdelerde yumuşatıcı katkı olarak yer alır. Kaynaklarda genel kullanım aralığı olarak yüzde 0,1 ile 5 arasındaki değerler, bazı tedarikçi belgelerinde ise yüzde 2 ile 10 arasındaki değerler görülür; bir üretici örnek bebek şampuanı formülünde yüzde 1,9 kullanır.
Kozmetik Bileşen İncelemesi paneli, polisorbatların kozmetikte mevcut kullanım derişimlerinde güvenli olduğu sonucuna varmıştır; kararın dayandığı koşul, formülasyonun tahriş edici olmamasıdır. Bir kaynakta en yüksek kozmetik derişimi olarak sprey deodorantlarda yüzde 4 bildirilmiştir.
Güvenlik açısından üzerinde durulması gereken konular vardır. Polisorbat 20, etoksilasyon süreci nedeniyle eser miktarda etilen oksit ve 1,4-dioksan içerebilir; kozmetik hammaddelerde bu kalıntılar için sıkı sınırlar uygulanır ve bazı süper rafine kaliteler 1,4-dioksanı en çok 5 ppm, etilen oksiti ise en çok 0,1 ppm olarak sınırlar.
Polisorbatların deri geçirgenliğini artırabileceği, bu nedenle bebek ve küçük çocuk ürünlerinde dikkatli olunması gerektiği yönünde görüşler de vardır. Alerji ve duyarlılaşma bildirimleri nadirdir; çoğu belgede ürün tahriş edici veya duyarlılaştırıcı olarak sınıflandırılmaz, ancak bazı eski güvenlik bilgi formlarında göz tahrişi ve cilt duyarlılaşması sınıflandırmaları görülür.
Teknik veya laboratuvar kaliteleri kozmetik kullanım için uygun değildir; nihai ürünün güvenlik değerlendirmesi ve etiketleme gereklilikleri güncel kozmetik mevzuatından kontrol edilmelidir.
Gıda uygulamaları
Polisorbat 20, Avrupa Birliği’nde E 432, Codex sisteminde INS 432 numarasıyla gıda katkı maddesi olarak tanımlanmıştır. İşlevi emülgatör, dağıtıcı, köpük kararlaştırıcı, kıvam düzenleyici, aroma taşıyıcı ve benzeri teknolojik amaçlardır.
Kullanımı yalnızca izin verilen gıda kategorilerinde ve belirlenen en yüksek miktarlarla mümkündür. Örneğin Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesinin değerlendirmesinde polisorbatlar için izin verilen en yüksek düzeyler gıda kategorisine göre kilogram başına 500 ile 10.000 mg arasında değişir; ince unlu mamullerde 3.000 mg/kg, gıda takviyelerinde ise gerektiği kadar ilkesi geçerlidir.
Codex Genel Gıda Katkı Standardında sütlü içecekler, kremalar, yağ emülsiyonları, dondurma, çikolatalı krema, sakız ve içecek konsantreleri gibi birçok kategori için ayrı üst sınırlar verilir.
Güvenlik değerlendirmesi açısından kabul edilebilir günlük alım miktarı bakımından Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi 2015 yılında E 432 ile E 436 numaralı polisorbatlar için grup olarak günde vücut ağırlığının kilogramı başına 25 mg değerini belirlemiştir; bu değer 1985 yılındaki eski Bilim Komitesi değeri olan 10 mg/kg değerinden yüksektir.
Ortak Gıda Katkıları Uzman Komitesi de 1973 yılında benzer bir 0-25 mg/kg aralığı belirlemiştir. Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi, arsenik, kurşun, kadmiyum ve cıva gibi toksik elementler için mevcut spesifikasyon sınırlarının gözden geçirilmesini önermiştir. Amerika Birleşik Devletleri’nde polisorbat 60 için ayrı bir doğrudan gıda katkı hükmü bulunurken polisorbat 20 bu hükümde yer almaz; bazı kaynaklar polisorbat 20’nin sentetik aroma maddeleri ve yardımcı maddeler ile dolaylı gıda katkıları kapsamında bildirildiğini belirtir.
Hedef pazarın güncel mevzuatı, gıda kalitesi belgeleri ve ürünün gıda katkı spesifikasyonuna uygunluğu kontrol edilmelidir; kozmetik veya teknik kalite ürünler gıdada kullanılmamalıdır.
İlaç uygulamaları
Evet. Polisorbat 20, Avrupa Farmakopesi, Amerikan Farmakopesi ve Ulusal Formüler ile Japon Yardımcı Maddeler Farmakopesi gibi resmî monograflarda tanımlı bir ilaç yardımcı maddesidir. İlaç formülasyonlarında emülgatör, çözündürücü, ıslatıcı ve kararlaştırıcı olarak yer alır. Farmakope kalitesindeki ürünlerin tedarikçi belgelerinde topikal kremler ve merhemler, oral sıvılar ve süspansiyonlar ile enjekte edilebilir formülasyonlarda yağda çözünen bileşenlerin çözündürülmesi gibi kullanımlar belirtilir. Ağız damlalarında ıslatıcı olarak da kullanılır.
Biyofarmasötik alanda polisorbat 20 ile polisorbat 80, terapötik protein ve monoklonal antikor formülasyonlarında en sık kullanılan iki yüzey aktif maddedir. Amaç, proteinin hava-sıvı ve katı-sıvı ara yüzeylerinde yüzey kaynaklı denatürasyonunu ve toplanmasını önlemektir. Ancak ürünün bozunması, özellikle konak hücre kaynaklı eser enzimlerle ester hidrolizi, açığa çıkan serbest yağ asitlerinin görünmeyen veya görünen parçacık oluşturması ve oksidasyonun peroksit üretmesi nedeniyle ayrıca izlenir.
Bu nedenle ilaç kalitesinde yüksek saflıktaki, yağ asidi dağılımı kontrol edilmiş ve peroksit değeri düşük ürünler tercih edilir. İlaçta kullanılacak ürün, ilgili farmakope monografına, iyi üretim uygulamalarına ve belgelendirmeye uygun olmalıdır; kozmetik hammadde olarak satılan ürünler genellikle ilaç kullanımı için satılmaz.
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ ENDÜSTRİYEL UYGULAMALARI
Polisorbat 20’nin endüstriyel kullanımı dört temel işleve dayanır: yağları ve koku bileşenlerini suda çözündürmek, yağ-su sistemlerinde emülsiyon kararlılığı sağlamak, katı veya lif yüzeylerini ıslatmak ve statik yükü azaltmak. Aşağıda başlıca uygulamalar amaç, işlev ve sınırlamalar açısından ele alınmıştır.
Koku, aroma ve uçucu yağ çözündürme
Amaç, suda çözünmeyen uçucu yağların, koku yağlarının veya aroma bileşenlerinin su bazlı üründe berrak ve kararlı kalmasını sağlamaktır. Polisorbat 20, miselleri içinde yağı taşıyarak oda spreyleri, çamaşır spreyleri, vücut spreyleri, tonikler ve ağız bakım ürünlerinde alkol miktarını azaltmaya veya gerektirmemeye imkân tanır.
Performansı etkileyen en önemli etken yağ ile çözündürücü oranıdır; uygulama kaynaklarında çözündürücü miktarının yağın en az iki ila beş katı olması gerektiği, narenciye yağları gibi zor çözünen yağlarda üst sınıra yaklaşılabileceği belirtilir. Sınırlama olarak, yüksek yağ yüklerinde veya çok bileşenli karışımlarda çözelti bulanıklaşabilir; yağ bileşiminin polaritesi, alkol miktarı ve karıştırma sırası sonucu belirler. Bazı durumlarda hidrojenize hint yağı etoksilatı gibi daha güçlü çözündürücüler tercih edilir.
Tekstil ve elyaf işleme
Amaç, elyaf ve ipliklere kayganlık kazandırmak, statik elektriklenmeyi azaltmak ve yağlayıcı ile boya bileşenlerinin sulu banyoda dağılmasını sağlamaktır. Polisorbat 20, iplik apre ve lif yağlayıcı bileşimlerinde antistatik madde ve yardımcı emülgatör, boya taşıyıcı sistemlerde yağ ve boya çözündürücü olarak kullanılır. İyonik olmayan yapısı, anyonik, katyonik ve amfoterik yüzey aktif maddelerle birlikte kullanılabilmesini sağlar. Sınırlama olarak, yüksek sıcaklıkta bulutlanma noktasının aşılması ve oksidatif bozunma dikkate alınmalıdır.
Kauçuk, deri ve polimer uygulamaları
Kauçuk balyalarının ıslatılması ve birbirine yapışmasının önlenmesinde ıslatıcı olarak, deri işleme yardımcılarında emülgatör olarak, emülsiyon polimerizasyonunda stabilizatör ve emülgatör olarak kullanılır. Sert PVC işlemede antistatik katkı olarak, kâğıt kaplamalarında ise yağlayıcı bileşen olarak anılır. Bu uygulamalarda ürünün gıda ile temas eden ambalajlara geçişi söz konusu ise ilgili gıda temaslı madde mevzuatına uygunluk ayrıca incelenmelidir.
Metal işleme, deterjan ve tarım
Sulu metal işleme sıvılarında emülgatör ve ıslatıcı, deterjan ve temizlik ürünlerinde ıslatıcı ve yumuşatıcı katkı, bitki koruma ürünlerinde ise yardımcı madde olarak kullanılır. Avantajı iyonik olmayan yapısı nedeniyle sert suya duyarlılığının düşük olması ve biyolojik olarak kolay parçalanabilir olarak bildirilmesidir. Sınırlaması, güçlü köpük kontrolü gerektiren proseslerde kendi köpürme eğiliminin değerlendirilmesi gerektiğidir.
Laboratuvar ve biyoteknoloji
Amaç, protein yüzeylere ve birbirlerine istenmeyen biçimde tutunmadan çalışmasını sağlamak, hücre zarlarını nazikçe geçirgen hâle getirmek ve arka plan sinyalini azaltmaktır. Western blot ve ELISA yıkama tamponlarında tipik olarak yüzde 0,05 ile 0,5 hacimsel derişimlerde, bloklama çözeltilerinde yüzde 0,05 düzeyinde, memeli hücrelerinin parçalanmasında yüzde 0,005 ile 0,5 aralığında, membran proteinlerinin ön özütlenmesinde yüzde 2 düzeyinde kullanıldığı bildirilmektedir.
Ürün ayrıca tüberküloz deri testinde kullanılan arındırılmış protein türevi çözeltilerini kararlı tutmak için de kullanılır. Bu amaçla moleküler biyoloji veya laboratuvar kalitesi seçilmelidir; kozmetik çözündürücü kaliteler nükleaz, peroksit ve safsızlık yönünden yeterli güvence sağlamayabilir.
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ KULLANIMINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ genel olarak düşük tehlikeli bir madde olarak değerlendirilir; buna karşın kalite sınıfı, depolama, formülasyon uyumu ve bozunma kontrolü sonuç üzerinde belirleyicidir.
Kullanımda göz önünde bulundurulması gereken başlıca konular:
• Kullanım amacına uygun kalite seçilmelidir. Kozmetik, ilaç, gıda, laboratuvar ve teknik kaliteler arasında kalıntı sınırları, yağ asidi dağılımı ve belgelendirme açısından önemli fark vardır
• Oksidasyon izlenmelidir. Isı, ışık, oksijen ve demir veya bakır izleri polioksietilen zincirinin otooksidasyonunu hızlandırır; peroksit değeri ve formaldehit düzeyi depolama süresiyle artabilir
• Ürün gerektiğinden uzun süre havayla temas ettirilmemeli, açılan ambalajlar yeniden sıkıca kapatılmalıdır
• Sıcaklık sınırı dikkate alınmalıdır. Bulutlanma noktası yaklaşık 76 °C olduğundan sıcak proseslerde çözelti bulanabilir; otoklavlama öncesinde, özellikle metal katyonları içeren tamponlarda, deneme yapılmalıdır
• Düşük sıcaklıkta oluşan geri dönüşümlü bulanıklık ürünün kalitesini bozmaz; yaklaşık 40 °C’ye ısıtıp karıştırarak giderilir
• Güçlü oksitleyicilerle, güçlü asit ve bazlarla, ağır metal tuzlarıyla, fenollerle ve tanik asitle uyumsuzluk görülebilir; formülasyon uyumluluk testleri yapılmalıdır
• Yağ ve çözündürücü oranı deneylerle belirlenmelidir. Yetersiz çözündürücü bulanıklığa, fazlası ise köpürme, yapışkanlık veya tat sorunlarına yol açabilir
• Karıştırma sırasına dikkat edilmelidir. Yağ ile çözündürücü önce birlikte karıştırılmalı, ardından karışım suya eklenmelidir
• Ağız bakım ürünlerinde acı veya sabunumsu tat oluşabilir; kullanım derişimi duyusal olarak değerlendirilmelidir
• Biyofarmasötik formülasyonlarda konak hücre kaynaklı eser enzimler, ester bağını hidrolizleyerek serbest yağ asidi parçacıklarına yol açabilir
• Deriye geçirgenliği artırıcı etki ihtimali nedeniyle bebek ve çocuk ürünlerinde dikkatli olunmalıdır
• Kozmetik, gıda veya ilaç için kullanılacak ürünün ilgili kalite ve mevzuat gerekliliklerini karşıladığı belgelerle doğrulanmalıdır
• Üreticinin teknik veri sayfası, güvenlik bilgi formu ve analiz sertifikası incelenmelidir
Bu bölüm genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve resmî güvenlik bilgi formunun yerine geçmez.
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ İÇİN BAŞLANGIÇ FORMÜLASYON YAKLAŞIMLARI
Aşağıdaki örnekler, POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ’ın formülasyon ve proses geliştirme sürecinde nasıl değerlendirilebileceğini göstermek amacıyla hazırlanmış başlangıç yaklaşımlarıdır. Bunlar doğrulanmış ticari reçeteler, üretim talimatları veya mevzuata uygun nihai formüller değildir.
Verilen oranlar laboratuvar ön denemeleri için örnek başlangıç seviyeleridir ve her formülün toplamı %100’dür. Kullanılacak ürünün kalitesi, uçucu yağın veya koku yağının bileşimi, alkol miktarı ve diğer hammaddeler performansı önemli ölçüde değiştirebilir. Her uygulamada laboratuvar denemesi, performans testleri, iş güvenliği ve ilgili mevzuat kontrolleri yapılmalıdır.
ÖRNEK 1: ODA SPREYİNDE POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ İLE UÇUCU YAĞ ÇÖZÜNDÜRME ORANI DEĞERLENDİRMESİ
Amaç: Su bazlı bir oda veya yastık spreyinde uçucu yağ ile polisorbat 20 oranının çözelti berraklığı, kararlılığı ve püskürtülebilirliği üzerindeki etkisini incelemek.
Başlangıç yaklaşımı (Formül A, B ve C):
Uçucu yağ veya koku yağı: yaklaşık %1,0
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ: yaklaşık %3,0, %4,0 ve %5,0
Etanol: yaklaşık %5,0
Koruyucu: yaklaşık %0,5
Demineralize su: yaklaşık %90,5, %89,5 ve %88,5
Uygulama yaklaşımı:
• Uçucu yağ ile POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ homojen ve tek fazlı olana kadar karıştırılır.
• Etanol bu ön karışıma eklenir ve karıştırılır.
• Elde edilen karışım, karıştırma altında demineralize suya az az eklenir.
• Koruyucu eklenir ve çözelti homojenleştirilir.
• Çözeltinin berraklığı, 24 saat ve 4 hafta sonraki görünümü ve püskürtme özelliği değerlendirilir.
• Üç oranla sonuçlar karşılaştırılır; narenciye yağı gibi zor çözünen yağlarda üst orana ihtiyaç duyulabilir.
• Alkol içeren sprey yanıcıdır; ateş ve ısı kaynaklarından uzak çalışılmalı, uçucu yağların cilt ve solunum hassasiyeti ayrıca değerlendirilmelidir.
ÖRNEK 2: BERRAK YÜZ TONİĞİNDE POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ İLE KOKU ÇÖZÜNDÜRME DERİŞİMİ DEĞERLENDİRMESİ
Amaç: Alkolsüz bir yüz toniğinde polisorbat 20 derişiminin koku yağının çözünmesi, berraklık ve deri hissi üzerindeki etkisini incelemek.
Başlangıç yaklaşımı (Formül A, B ve C):
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ: yaklaşık %1,0, %2,0 ve %3,0
Koku yağı: yaklaşık %0,2
Gliserin: yaklaşık %3,0
Koruyucu: yaklaşık %0,8
Demineralize su: yaklaşık %95,0, %94,0 ve %93,0
Uygulama yaklaşımı:
• Koku yağı ile POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ tek fazlı olana kadar karıştırılır.
• Gliserin ve su ayrı bir kapta karıştırılır.
• Yağ ön karışımı karıştırma altında su fazına eklenir.
• Koruyucu eklenir, pH ölçülür ve gerekirse ayarlanır.
• Berraklık, koku şiddeti, depolama sırasında bulanıklık oluşumu ve deri hissi değerlendirilir.
• Farklı derişimlerle sonuçlar karşılaştırılır.
• Kozmetik kalite hammadde kullanılmalı; nihai ürünün güvenlik değerlendirmesi, etiketleme ve mevzuat uygunluğu ayrıca kontrol edilmelidir.
ÖRNEK 3: LABORATUVAR YIKAMA TAMPONUNDA POLYSORBATE 20 DERİŞİMİ DEĞERLENDİRMESİ
Amaç: İmmünoassay yıkama tamponunda polisorbat 20 derişiminin arka plan sinyali ve yüzeye tutunma üzerindeki etkisini incelemek.
Başlangıç yaklaşımı (Formül A, B ve C):
Polisorbat 20, laboratuvar kalitesi: yaklaşık %0,05, %0,10 ve %0,50
Fosfat tamponlu tuz bileşenleri: yaklaşık %1,0
Saf su: yaklaşık %98,95, %98,90 ve %98,50
Uygulama yaklaşımı:
• Tampon bileşenleri saf suda çözülür ve pH ayarlanır.
• Polisorbat 20 yavaş yavaş eklenir, köpük oluşturmamak için nazikçe karıştırılır.
• Çözelti süzülerek temizlenir ve gerekirse sterilize edilir.
• Yıkama adımlarında arka plan sinyali ve hedef sinyal karşılaştırılır.
• Farklı derişimlerle sonuçlar değerlendirilir.
• Bu uygulamada kozmetik çözündürücü yerine peroksit ve safsızlık düzeyi kontrol edilmiş laboratuvar kalitesi tercih edilmeli; çözeltiler taze hazırlanmalı ve ışıktan korunmalıdır.
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ’A BENZER ÜRÜNLER VE ALTERNATİFLER
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ’ın alternatifi, uygulamaya göre değişir. Alternatif belirlenirken hedeflenen işlev, hidrofilik lipofilik denge, çözündürme gücü, tahriş potansiyeli, mevzuat durumu ve maliyet birlikte değerlendirilmelidir.
POLİSORBAT 80
Polisorbat 80, aynı polisorbat ailesinden olup yağ asidi olarak oleik asit içerir ve hidrofilik lipofilik denge değeri yaklaşık 15’tir. Daha ağır yağların ve kremlerin emülsiyonunda, gıdada ise dondurma, krema ve yağlı ürünlerde daha sık kullanılır. Polisorbat 20 ise daha hidrofilik olduğundan hafif yağların, uçucu yağların ve koku bileşenlerinin çözündürülmesinde öne çıkar. Doymamış oleat zinciri nedeniyle polisorbat 80 oksidasyona daha duyarlı olabilir.
HİDROJENİZE HİNT YAĞI ETOKSİLATI
PEG-40 hidrojenize hint yağı olarak bilinen bu madde, kozmetikte uçucu yağ ve parfüm çözündürme amacıyla en sık polisorbat 20 ile karşılaştırılan üründür. Özellikle berraklık gerektiren parfüm içeren sistemlerde ve daha yüksek yağ yüklerinde daha güçlü çözündürme sağladığı, düşük kokulu olduğu belirtilir; polisorbat 20 ise yağ yükü yüksek olduğunda bulanıklığa eğilimli olabilir. Her ikisi de etoksilenmiş yapıda olduğundan polietilen glikolsüz bir çözüm arayanlar için bu madde bir alternatif sayılmaz.
POLOKSAMERLER
Poloksamer 188 ve 407, etilen oksit ve propilen oksit bloklarından oluşan kopolimerlerdir. Ağız bakım ürünlerinde daha hafif tat ve ağız hissi nedeniyle, biyofarmasötik formülasyonlarda ise polisorbat 20 ve 80’e alternatif yüzey aktif madde olarak değerlendirilir. Polisorbat 20’ye göre genellikle daha düşük derişimlerde etkilidir ve esteraz ve lipaz kaynaklı hidrolize duyarlı ester bağı içermez; ancak bunlar da oksitlenebilir ve her protein için aynı koruyucu etkiyi vermeyebilir.
POLİGLİSEROL ESTERLERİ VE ÇEŞİTLİ PEG’SİZ ÇÖZÜNDÜRÜCÜLER
Poligliserol-10 laurat gibi poligliserol esterleri ve bazı hazır karışımlar, polietilen glikol türevi içermeyen çözündürücü arayışında denenir. Ancak deneyimler, bu alternatiflerin her uçucu yağ için aynı çözündürme gücünü sağlamadığını, yüksek alkol gerektirebildiğini veya daha yüksek kullanım oranı ve maliyet gerektirebildiğini göstermektedir. Bu nedenle ikame kararı denemelerle doğrulanmalıdır.
SÜPER RAFİNE VE YÜKSEK SAFLIKTA POLİSORBAT 20 KALİTELERİ
Aynı kimyasal kimliğe sahip olup kalıntı etilen oksit, dioksan ve peroksit düzeyi daha düşük süper rafine ve yüksek saflıktaki kaliteler, özellikle ilaç ve hassas biyolojik formülasyonlarda tercih edilir. Yağ asidi bileşimi kontrol edilmiş kaliteler, serbest yağ asidi parçacığı riskini azaltmak amacıyla geliştirilmektedir. Süper rafine kalitenin tüm koşullarda daha kararlı olduğu söylenemez; bazı çalışmalarda oksidasyona daha duyarlı davrandığı bildirilmiştir.
Bütün bu alternatiflerin her uygulamada birbirinin yerine geçebileceği varsayılmamalıdır. Seçim, teknik performans, mevzuat ve maliyet birlikte değerlendirilerek denemelerle doğrulanmalıdır.
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ İÇİN KALİTE KONTROL VE SATIN ALMA KRİTERLERİ
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ aynı adla satılsa da kalite ve belge düzeyi kullanım alanına göre büyük farklılık gösterir. Farmakope kalitesi resmî monografa, gıda katkı kalitesi gıda katkı spesifikasyonuna, kozmetik kalite kozmetik hammadde gerekliliklerine, laboratuvar kalitesi ise peroksit ve safsızlık sınırlarına göre değerlendirilir. Bu nedenle satın alma ve kabul kontrolünde önce hedef kalite sınıfı belirlenmeli, sonra parametreler bu sınıfa göre seçilmelidir.
Kalite kontrol ve satın alma sürecinde değerlendirilebilecek başlıca parametreler:
• Fiziksel görünüm ve renk: Sarıdan kehribara yağımsı sıvı; Gardner renk değeri tedarikçiye göre en çok 2, 4 veya 6 gibi sınırlarla verilir
• Hidroksil değeri: 96 ile 108 mg KOH/g
• Sabunlaşma değeri: 40 ile 50 mg KOH/g
• Asit değeri: Farmakope kalitesinde en çok 2,0 mg KOH/g
• Su içeriği: Karl Fischer yöntemiyle en çok %3,0
• Sülfatlı kül veya yanma kalıntısı: En çok %0,25
• Peroksit değeri: Farmakope kalitesinde en çok 10,0 meq O2/1000 g; depolama süresince izlenmelidir
• Yağ asidi bileşimi: Laurik asit yaklaşık %40 ile 60, miristik asit %14 ile 25, palmitik asit %7 ile 15; kaproik asit en çok %1, kaprilik ve kaprik asit en çok %10’ar, stearik asit en çok %7 ile 11 aralığındaki sınırlarla, oleik asit en çok %11, linoleik asit en çok %3
• Oksietilen içeriği: Gıda katkı kalitesinde ağırlıkça %70,0 ile 74,0
• Kalıntı etilen oksit: Farmakope kalitesinde en çok 1 ppm; süper rafine kalitelerde 0,1 ppm gibi daha düşük sınırlar
• 1,4-Dioksan: Farmakope kalitesinde en çok 10 ppm; bazı kozmetik hammaddelerde 5 ppm
• Etilen glikol ve dietilen glikol: Gıda katkı ve süper rafine kalitelerde toplam en çok %0,25
• Ağır metaller ve toksik elementler: Toplam ağır metal en çok yaklaşık 10 ppm; kurşun en çok 2 mg/kg, arsenik, kadmiyum ve cıva için tedarikçiye ve mevzuata göre sınırlar
• pH: Ölçüm derişimiyle birlikte; %5’lik çözeltide 5,0 ile 7,0
• Viskozite: 25 °C’de yaklaşık 275 ile 480 mPa·s aralığı, tipik değer yaklaşık 400 mPa·s
• Yoğunluk ve kırılma indisi: 25 °C’de 1,08 ile 1,12 g/cm³ ve 1,467 ile 1,473
• Kimlik doğrulama: Kızılötesi spektrum, yağ asidi kompozisyonu ve brom testi ile polisorbat 80’den ayırt etme
• Biyofarmasötik ve laboratuvar kullanımı için: Peroksit, serbest yağ asidi, nükleaz ve konak hücre kaynaklı enzim aktivitesi gibi ek parametreler
• Belgeler: Parti bazlı analiz sertifikası, güvenlik bilgi formu, teknik veri sayfası, kalite sınıfına uygun mevzuat beyanları, helal, koşer ve bitkisel menşe belgeleri gerekiyorsa bunlar
• Ambalaj ve parti bilgisi: Parti numarası, üretim tarihi, son kullanma veya yeniden test tarihi ambalaj üzerinde izlenebilir olmalıdır
• Aktif oksijen ve yığın yoğunluğu: Bu ürün için geçerli parametreler değildir
Bu parametrelerin hepsi her uygulamada zorunlu değildir. Örneğin oda spreyi için peroksit değeri ve yağ asidi dağılımı temel kabul kriteri olabilir; farmakope uyumlu ürün için ise tüm monograf testleri zorunludur. Üreticinin tipik değerleri ile bağlayıcı spesifikasyon değerleri birbirinden ayrılmalıdır. Bazı üreticiler tipik değerlerin garanti edilmediğini açıkça belirtir; bu nedenle sınırlar yazılı olarak istenmeli, her partide analiz sertifikasıyla karşılaştırılmalıdır.
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ’IN DEPOLANMASI VE TAŞINMASI
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ kimyasal olarak kararlı bir üründür; ancak ısı, ışık, oksijen ve nem etkisiyle zamanla kalite kaybedebilir. Depolama koşulları polioksietilen zincirinin otooksidasyonunu ve ester bağının hidrolizini sınırlayacak şekilde belirlenmelidir.
• Sıcaklık: Serin bir ortamda depolanmalıdır. Farmakope kalitesinde bir üretici uzun süreli depolama için 5 ile 25 °C aralığını, uç kabul edilebilir aralık olarak 0 ile 30 °C’yi belirtir; bir kozmetik hammaddesi üreticisi 30 °C altını önerir
• Işık: Doğrudan güneş ışığından ve ısı kaynaklarından uzak tutulmalıdır
• Nem ve hava: Ambalaj sıkıca kapalı tutulmalı, açıldıktan sonra havayla temas en aza indirilmelidir. Mümkünse hava boşluğunu azaltmak veya azot gibi bir koruyucu gaz kullanmak peroksit oluşumunu sınırlayabilir
• Don: Dondan korunmalıdır. Düşük sıcaklıkta oluşan geri dönüşümlü bulanıklık, yaklaşık 40 °C’ye ısıtılıp karıştırıldığında giderilir
• Ambalaj: Ürün genellikle yüksek yoğunluklu polietilen varillerde, bidonlarda veya 1000 kg’a kadar orta boy konteynerlerde sunulur. Üreticiye göre 220 kg varil, 880 kg palet veya 1000 kg konteyner gibi seçenekler görülür. Laboratuvar miktarlarında cam veya plastik şişe kullanılır
• Uyumsuz maddeler: Güçlü oksitleyicilerden, güçlü asit ve bazlardan, ağır metal tuzlarından, fenollerden ve tanik asitten ayrı saklanmalıdır
• Havalandırma: Normal depo havalandırması genellikle yeterlidir; ısıtılan veya püskürtülen uygulamalarda buhar ve sis oluşumu kontrol edilmelidir
• Raf ömrü ve yeniden test: Üreticiye göre 12 ay, 18 ay veya 24 ay bildirilmektedir. Farmakope kalitesinde bir üretici 12 ay, bir kozmetik hammaddesi üreticisi 18 ay, çeşitli kozmetik ve teknik tedarikçiler 24 ay belirtir. Kesin raf ömrü ve yeniden test koşulları üretici belgesinden alınmalıdır
• Formaldehit artışı: Bir üretici, farmakope kalitesindeki üründe formaldehit düzeyinin depolama süresiyle artabileceğini belirtir
Taşımacılık açısından ürün, incelenen güvenlik bilgi formlarında ADR, IMDG ve IATA kapsamında tehlikeli madde olarak sınıflandırılmamıştır ve bir UN numarası yoktur. Taşıma sınıflandırması ürün formuna, karışıma ve geçerli mevzuata bağlı olabileceğinden, sevkiyat öncesinde tedarikçinin güncel güvenlik bilgi formu kontrol edilmelidir. Taşıma sırasında ambalajın zarar görmemesi, aşırı sıcaktan ve donmadan korunması ve dökülme durumunda zemin kayganlığına karşı önlem alınması önemlidir.
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ’IN GÜVENLİK BİLGİLERİ
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ genel olarak düşük akut toksisiteli bir madde olarak kabul edilir ve incelenen güvenlik bilgi formlarının çoğunda tehlikeli madde olarak sınıflandırılmamıştır. Sıçanlarda ağızdan alınan öldürücü doz değerleri kilogram başına yaklaşık 36.000 ile 40.000 mg arasında bildirilmiştir. Buna rağmen sınıflandırma tedarikçiye göre değişebilir; eski bir güvenlik bilgi formunda ciddi göz tahrişi ve cilt duyarlılaşması sınıflandırmaları yer alırken, çoğu güncel belgede sınıflandırma yoktur. Bu nedenle her tedarikçinin kendi güvenlik bilgi formu esas alınmalıdır.
Başlıca güvenlik konuları:
• Cilt teması: Genellikle tahriş yapmaz; hassas kişilerde hafif tahriş veya nadiren alerjik temas dermatiti görülebilir. Kirlenen giysiler çıkarılmalı ve cilt sabun ve suyla yıkanmalıdır
• Göz teması: Hafif göz tahrişi yapabilir; en az 15 dakika bol suyla yıkanmalıdır
• Solunum: Normal kullanımda buhar basıncı düşüktür. Sis veya aerosol oluşan işlemlerde solunum yolu tahrişi görülebilir; temiz havaya çıkarılmalıdır
• Yutma: Düşük akut toksisite bildirilir. Kusturulmamalı, ağız çalkalanmalı ve gerekirse tıbbi yardım alınmalıdır
• Yangın: Ürün zor tutuşur; bildirilen parlama noktaları yüksektir. Yangında su püskürtme, alkole dayanıklı köpük, kuru kimyasal toz veya karbondioksit kullanılabilir. Yanma sırasında karbon monoksit ve karbondioksit oluşur. Yangın söndürme ekibi solunum cihazı kullanmalıdır
• Reaktivite: Güçlü oksitleyicilerle uyumsuzdur; havada uzun süre ısıtıldığında bozunma ürünleri oluşabilir
• Kişisel koruyucu donanım: Koruyucu eldiven, güvenlik gözlüğü ve gerektiğinde koruyucu giysi önerilir. Normal kullanımda solunum maskesi gerekmez
• Dökülme ve kazalar: Dökülen ürün inert bir emici malzemeyle toplanmalı ve kapalı kaplara alınmalıdır. Büyük miktarların kanalizasyona ve su yollarına karışması önlenmelidir. Dökülen ürün zemini kaygan yapar
• Çevresel riskler: Balıklar ve su pireleri için bildirilen toksisite değerleri genellikle 100 mg/L üzerindedir; ürün kolay biyolojik olarak ayrışabilir olarak bildirilir, ancak bazı belgelerde alglere karşı daha düşük etkili derişimler yer alır. Su kirliliği sınıfı bir belgede 1 olarak verilmiştir
• Atık yönetimi: Kullanılmayan ürün ve atıklar yerel mevzuata uygun şekilde, lisanslı atık yönetimi kuruluşları aracılığıyla bertaraf edilmelidir
• Maruziyet sonrası: Belirtiler devam ederse tıbbi yardım alınmalı, güvenlik bilgi formu sağlık personeline gösterilmelidir
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ için ülkeye özgü bir mesleki maruziyet sınır değeri incelenen belgelerde belirtilmemiştir. İyi hijyen uygulamaları esas alınmalı, ilaç, kozmetik ve gıda kullanımlarında ayrıca nihai ürünün güvenlik değerlendirmesi yapılmalıdır. Terapötik proteinlerde polisorbat bozunmasına bağlı parçacık ve oksidasyon riskleri ayrıca izlenir.
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ’I SATIN ALIRKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİDİR?
Doğru ürünün seçilmesi için önce ürün kimliğinin açık biçimde belirlenmesi gerekir. Polisorbat ailesi birden fazla ürün içerdiğinden yalnızca polisorbat yazan bir talep yetersizdir. Talepte ürün adı olarak POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ, CAS numarası 9005-64-5 ve INCI adı Polysorbate 20 birlikte belirtilmelidir. Tween 20, E 432 veya Macrogol gibi adların farklı kalite ve belge düzeylerini gösterebileceği unutulmamalıdır.
Satın alırken dikkat edilecek başlıca konular:
• Kalite sınıfı: Kozmetik, gıda katkı, farmakope, laboratuvar veya teknik kalitelerden hangisinin gerektiği netleştirilmelidir
• Spesifikasyon: Hidroksil değeri, sabunlaşma değeri, asit değeri, su, peroksit değeri, yağ asidi dağılımı, etilen oksit ve dioksan sınırları yazılı olarak istenmelidir
• Kullanım amacına uygunluk: Uçucu yağ çözündürmek için seçilen ürün, biyofarmasötik formülasyon veya gıda katkısı için uygun olmayabilir
• Ambalaj ve lojistik: Varil, bidon veya konteyner seçenekleri, depo sıcaklığı ve nakliye koşulları değerlendirilmelidir
• Parti tutarlılığı: Özellikle ilaç ve laboratuvar uygulamalarında partiler arası yağ asidi dağılımı ve peroksit düzeyi tutarlı olmalıdır
• Raf ömrü: Kalan raf ömrü ve son kullanma tarihi teslim alma sırasında kontrol edilmelidir
• Belgeler: Teknik veri sayfası, güvenlik bilgi formu, analiz sertifikası ve kalite sınıfına uygun mevzuat belgeleri sipariş öncesinde alınmalıdır
• Tedarikçinin teknik desteği: Deneme numunesi, formülasyon desteği ve belge desteği değerlendirilmelidir
• Mevzuat: Kozmetik, gıda ve ilaç kullanımında ilgili ülkenin güncel mevzuatı kontrol edilmelidir
• Toplam tedarik maliyeti: Birim fiyatın yanı sıra ambalaj, lojistik, fire, belge, test ve depolama maliyetleri birlikte değerlendirilmelidir
Fiyat; kalite sınıfı, yağ asidi dağılımı, saflık, kalıntı etilen oksit ve dioksan düzeyi, ambalaj, sipariş miktarı, menşe, hammadde ve enerji maliyetleri, sertifikasyon ve güncel piyasa koşullarına göre değişebilir. Bu nedenle güncel fiyat, ürün spesifikasyonu ve teslim koşullarıyla birlikte teklif üzerinden değerlendirilmelidir.
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ’IN ATAMAN KİMYA’DAN TEDARİĞİ
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ, kozmetik, kişisel bakım, ilaç, gıda, laboratuvar, tekstil ve çeşitli endüstriyel uygulamalarda çözündürme, emülsiyon oluşturma ve ıslatma gibi işlevler için değerlendirilen önemli bir yüzey aktif maddedir. Ürünü satın almayı planlayan firmaların kullanım alanına uygun kaliteyi, teknik özellikleri ve gerekli belgeleri sipariş öncesinde netleştirmesi önemlidir.
ATAMAN KİMYA’dan POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ tedariki hakkında bilgi almak isteyen firmalar, kullanım alanlarını ve teknik ihtiyaçlarını paylaşarak ürün uygunluğu, güncel tedarik durumu, ambalaj seçenekleri ve fiyat teklifi konusunda bilgi talep edebilir.
Ürünün güncel stok durumu, menşei, kalite sınıfı, teknik özellikleri, ambalajı ve spesifikasyonları sipariş öncesinde ATAMAN KİMYA’dan teyit edilmelidir.
Teklif talebinde aşağıdaki bilgilerin paylaşılması, doğru POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ ürününün değerlendirilmesini kolaylaştırır:
• Kullanım sektörü ve nihai uygulama
• Talep edilen kalite sınıfı: kozmetik, gıda katkı, farmakope, laboratuvar veya teknik
• Çözündürülecek veya emülsiyonu yapılacak yağın veya koku yağının türü ve miktarı
• Kullanılan formülasyon veya proses bilgisi
• Talep edilen yağ asidi dağılımı, peroksit, etilen oksit ve dioksan sınırları
• Tahmini sipariş miktarı
• İstenen ambalaj türü
• Talep edilen teknik belgeler
• Varsa mevcut ürünün teknik veri sayfası veya analiz sertifikası bilgileri
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ HAKKINDA SIK SORULAN SORULAR
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ nedir?
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ, laurik asit esterli etoksilenmiş sorbitan türevlerinden oluşan, iyonik olmayan, sarıdan kehribara yağımsı viskoz sıvı bir yüzey aktif maddedir. Polisorbat 20, polioksietilen (20) sorbitan monolaurat veya Tween 20 adlarıyla da bilinir. Özellikle uçucu yağları, koku bileşenlerini ve yağda çözünen aktifleri suda çözündürmek, yağ-su emülsiyonlarını kararlı kılmak ve yüzeyleri ıslatmak için kullanılır.
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ ne demektir?
Polisorbat adı, sorbitol esaslı polioksietilen yağ asidi esterlerini ifade eder; sondaki 20 sayısı ise toplam yaklaşık 20 etilen oksit biriminin bulunduğunu gösterir. Çözündürücü sözcüğü ürünün ana işlevini, yani suda çözünmeyen maddeleri çözeltide tutmayı anlatır.
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ’ın CAS numarası nedir?
Polisorbat 20 için CAS numarası 9005-64-5’tir.
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ’ın EC / EINECS numarası nedir?
Polisorbat 20 için birçok tedarikçi belgesinde ve kataloğunda EC numarası 500-018-3 olarak listelenmektedir.
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ’ın kimyasal formülü nedir?
İdealize edilmiş moleküler formülü C58H114O26’dır ve ortalama molekül ağırlığı yaklaşık 1228 g/mol civarındadır. Ticari ürün, tek bir molekül değil, farklı etoksilasyon derecesine ve yağ asidi bileşimine sahip esterlerin karışımıdır.
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ’ın INCI adı nedir?
Kozmetik ürünlerde kullanılan INCI adı Polysorbate 20’dir.
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ kozmetikte kullanılır mı?
Evet. Kozmetik kalitedeki ürün, INCI adı Polysorbate 20 ile uçucu yağ ve parfümlerin sulu sistemlerde çözündürülmesinde, tonik, misel su, şampuan, vücut spreyi ve ıslak mendil gibi ürünlerde kullanılır. Kullanım koşulları ve nihai ürünün güvenlik değerlendirmesi güncel kozmetik mevzuatından kontrol edilmelidir. Teknik ve laboratuvar kaliteleri kozmetikte kullanılmamalıdır.
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ’ın E kodu var mı?
Evet. Polisorbat 20, Avrupa Birliği’nde E 432, Codex sisteminde INS 432 numarasıyla gıda katkı maddesi olarak tanımlanmıştır. Kullanım yalnızca izin verilen gıda kategorilerinde ve belirlenen sınırlar içinde mümkündür.
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ ile polisorbat 80 arasındaki fark nedir?
İkisi de etoksilenmiş sorbitan esteridir. Polisorbat 20 laurik asit, polisorbat 80 oleik asit içerir. Polisorbat 20’nin hidrofilik lipofilik denge değeri yaklaşık 16,7, polisorbat 80’inki yaklaşık 15’tir. Polisorbat 20 hafif yağların, uçucu yağların ve koku bileşenlerinin çözündürülmesinde, polisorbat 80 ise daha ağır yağların emülsiyonunda daha sık tercih edilir. Doymamış oleat zinciri nedeniyle polisorbat 80 oksidasyona daha duyarlı olabilir.
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ ne amaçla kullanılır?
Çözündürücü, emülgatör, yardımcı emülgatör, ıslatıcı, dağıtıcı, antistatik katkı ve köpük kararlaştırıcı olarak kullanılır. Kozmetik, ilaç, gıda, laboratuvar, tekstil ve çeşitli endüstriyel alanlarda yer alır.
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ hangi sektörlerde kullanılır?
Kozmetik ve kişisel bakım, ilaç ve biyoteknoloji, gıda, laboratuvar ve araştırma, tekstil, deri, kauçuk, boya ve kaplama, metal işleme, deterjan ve temizlik, tarım ve gıda ambalajı gibi sektörlerde kullanılır.
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ uçucu yağları suda nasıl çözündürür?
Yüzey aktif madde derişimi kritik misel derişiminin üzerine çıktığında moleküller miseller oluşturur. Hidrofobik kuyruklar miselin içinde bir yağ çekirdeği meydana getirir; uçucu yağ bu çekirdeğe yerleşir. Dışta kalan hidratlı polioksietilen zincirleri miselleri suda dengede tutar. Böylece yağ, berrak veya hafif opalesan bir çözelti içinde taşınır.
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ ne işe yarar?
Suyla karışmayan yağları ve koku bileşenlerini çözeltide tutar, yağ-su karışımlarını kararlı hâle getirir, yüzey gerilimini düşürür, yüzeyleri ıslatır ve proteinlerin yüzeylere tutunmasını azaltır.
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ protein formülasyonlarında nasıl çalışır?
Hava-sıvı ve katı-sıvı ara yüzeylerine proteinden önce yerleşerek proteinin bu yüzeylerde denatüre olmasını ve toplanmasını azaltır. Bu etki ara yüzey rekabetine dayanır. Aynı zamanda ürünün bozunması, serbest yağ asidi parçacıkları ve peroksit oluşumu nedeniyle ayrıca izlenir.
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ suda çözünür mü?
Evet. Suda yaklaşık 100 g/L olarak bildirilen çözünürlükle kolay karışır; etanol, metanol, etil asetat ve dioksanda da çözünür, mineral yağda ve petrol eterinde çözünmez. Yaklaşık 76 °C’nin üzerinde çözeltiler bulutlanabilir.
Uçucu yağ çözündürmede ne kadar POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ kullanılır?
Kullanım oranı yağın türüne, miktarına ve alkol içeriğine göre değişir. Uygulama kaynaklarında çözündürücünün yağa oranı genellikle iki kat ile beş kat arasında, narenciye gibi zor çözünen yağlarda daha yüksek bildirilmektedir. Bu sayfadaki başlangıç örnekleri yalnızca laboratuvar denemesi içindir; kesin oran formülatörün denemeleriyle belirlenmelidir.
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ tehlikeli bir madde midir?
Genel olarak düşük tehlikeli bir madde olarak kabul edilir ve incelenen güvenlik bilgi formlarının çoğunda tehlikeli madde olarak sınıflandırılmaz. Bununla birlikte hafif göz ve cilt tahrişi olabilir, nadir duyarlılaşma bildirilmiştir ve sınıflandırma tedarikçiye göre değişebilir. Güncel güvenlik bilgi formu her zaman kontrol edilmelidir.
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ neden okside olabilir ve parçacık oluşturabilir?
Polioksietilen zinciri, ısı, ışık, oksijen ve metal izlerinin etkisiyle radikal mekanizmayla otooksidasyona uğrayarak peroksit ve aldehit oluşturabilir. Ester bağı ise özellikle eser esteraz ve lipaz enzimleriyle hidrolizlenerek serbest laurik asit açığa çıkarabilir; bu yağ asitleri çözünürlük sınırını aşarsa parçacık oluşturur. Bu nedenle ürün serin, kapalı ve ışıktan uzak saklanmalıdır.
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ’ın fiziksel görünümü nasıldır?
Sarıdan kehribara, yağımsı ve viskoz bir sıvıdır. Farmakope kalitesinde berrak veya hafif opalesandır. Kokusu zayıf ve karakteristiktir. Düşük sıcaklıkta geri dönüşümlü bulanıklık oluşabilir.
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ’ın UN numarası nedir?
İncelenen güvenlik bilgi formlarında ürün tehlikeli madde olarak sınıflandırılmadığı için bir UN numarası belirtilmemiştir. Sevkiyat öncesinde tedarikçinin güncel güvenlik bilgi formu kontrol edilmelidir.
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ’da peroksit, etilen oksit ve dioksan neden önemlidir?
Peroksit, ürünün oksidasyon düzeyini gösterir; yüksek değerler proteinlerin ve duyarlı aktiflerin bozunmasına yol açabilir. Etilen oksit ve 1,4-dioksan ise etoksilasyon sürecinden gelen kalıntı ve yan ürünlerdir; kozmetik, gıda ve ilaç uygulamalarında sınırlandırılmıştır. Bu nedenle ilgili kalite için analiz sertifikasında bu parametrelerin sonuçları görülmelidir.
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ fiyatı neye göre değişir?
Fiyat; kalite sınıfı, yağ asidi dağılımı, saflık, kalıntı etilen oksit ve dioksan düzeyi, ambalaj, sipariş miktarı, menşe, hammadde ve enerji maliyetleri, belgelendirme ve güncel piyasa koşullarına göre değişir. İlaç ve süper rafine kaliteler teknik kalitelere göre daha yüksek fiyatlı olabilir.
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ’ın alternatifi var mı?
Uygulamaya göre alternatifler vardır. Polisorbat 80, hidrojenize hint yağı etoksilatı, poloksamerler ve poligliserol esterleri ilgili işlevlere göre değerlendirilebilir. Hiçbiri her uygulamada birbirinin yerine geçmez.
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ nasıl depolanmalıdır?
Serin, ışıktan uzak ve sıkıca kapalı ambalajda, güçlü oksitleyicilerden ve ısı kaynaklarından uzakta saklanmalıdır. Açılan ambalajın hava ile teması en aza indirilmeli, dondan korunmalıdır.
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ satın alırken hangi belgeler istenmelidir?
Teknik veri sayfası, güvenlik bilgi formu ve parti bazlı analiz sertifikası temel belgelerdir. Kullanım alanına göre farmakope uygunluğu, kozmetik hammadde beyanı, gıda katkı kalitesi belgesi ve helal veya koşer belgeleri istenebilir.
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ satın alırken hangi teknik özellikler önemlidir?
Hidroksil değeri, sabunlaşma değeri, asit değeri, su içeriği, peroksit değeri, yağ asidi dağılımı, etilen oksit ve dioksan kalıntıları, ağır metaller, renk ve kalite sınıfı önemlidir.
POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ – TEKNİK ÖZET
Kimyasal adı: Polioksietilen (20) sorbitan monolaurat
Yaygın adı: POLİSORBAT 20 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ, Polisorbat 20, Tween 20
CAS No: 9005-64-5
EC / EINECS No: 500-018-3
Moleküler formül: C58H114O26, idealize edilmiş yapı
Molekül ağırlığı: Yaklaşık 1228 g/mol
Kimyasal sınıfı: Etoksilenmiş sorbitan yağ asidi esteri, iyonik olmayan yüzey aktif madde
Fiziksel görünüm: Sarıdan kehribara yağımsı viskoz sıvı
Temel özellikler: Hidrofilik lipofilik denge yaklaşık 16,7, suda kolay çözünür, bulutlanma noktası yaklaşık 76 °C, yoğunluk yaklaşık 1,1 g/cm³, pH %5’lik çözeltide 5,0 ile 7,0
Başlıca işlevler: Çözündürücü, emülgatör, yardımcı emülgatör, ıslatıcı, dağıtıcı ve antistatik katkı
Önemli uygulama alanları: Kozmetik, ilaç ve biyoteknoloji, gıda, laboratuvar, tekstil ve endüstriyel uygulamalar
Kalite kontrol açısından kritik parametreler: Hidroksil değeri, sabunlaşma değeri, asit değeri, su, peroksit değeri, yağ asidi dağılımı, etilen oksit ve dioksan kalıntıları
Depolama: Serin, ışıktan korunmuş, sıkıca kapalı ambalajda; güçlü oksitleyicilerden ve ısı kaynaklarından uzakta
Mevzuat: INCI Polysorbate 20; gıda katkısı E 432 / INS 432; ilaç yardımcı maddesi olarak farmakopelerde yer alır; UN numarası yoktur.
