ÜRÜNLER

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ, polioksietilen (20) sorbitan monooleat olarak tanımlanan polisorbat 80’in, uçucu yağları, parfümleri ve yağda çözünen maddeleri suda çözündürme işlevi öne çıkarılarak sunulan ticari adıdır. CAS No 9005-65-6 ve EC No 500-019-9 ile kayıtlı, noniyonik bir yüzey aktif maddedir. Sarıdan amber renge uzanan, yağımsı ve viskoz bir sıvı olarak bulunur; suda ve etanolde çözünür, HLB değeri yaklaşık 15’tir.

Polisorbat 80 Çözündürücü adıyla da anılan bu madde, suyu seven polietilen oksit zincirleri ile yağı seven oleik asit kuyruğunu aynı molekülde taşır. Belirli bir derişimin üzerinde miseller oluşturur; yağ fazı misel çekirdeğine alınır, hidratlı dış kabuk ise çözeltiyi suda dengede tutar. Gereken polisorbat miktarı çözünecek yağın cinsine ve miktarına göre değişir, bu nedenle oran her sistemde denemeyle belirlenir.

Tween 80 olarak da bilinen ürün; oda ve çarşaf spreyleri, vücut spreyleri, tonikler, şampuanlar, duş jelleri, banyo yağları, banyo bombaları, ağız bakım ürünleri, ilaç formülasyonları ve laboratuvar tamponlarında kullanılır. Seçimde kalite sınıfı, peroksit düzeyi, renk, etilen oksit ve 1,4-dioksan kalıntıları belirleyicidir. Bu ürün ATAMAN KİMYA’dan tedarik edilebilir; teknik bilgi ve tedarik talepleri için ATAMAN KİMYA ile iletişime geçilmesi önerilir.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ NEDİR?

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ, polioksietilen sorbitan yağ asidi esterleri ailesine ait, iyonik olmayan bir yüzey aktif maddedir. Ad, maddenin en bilinen işlevini yansıtır: suda çözünmeyen yağları, kokuları ve yağda çözünen bileşenleri sulu ürünlerde dağıtmak veya berrak tutmak.

Kimyasal olarak sorbitolün molekül içi su kaybıyla oluşan türevi sorbitan, oleik asitle esterleştirilir ve ardından yaklaşık 20 mol etilen oksitle etoksillenir. Bu nedenle madde polioksietilen (20) sorbitan monooleat olarak da adlandırılır. Adın sonundaki 80, yağ asidi kısmının oleik asit olduğunu gösterir.

Ticari ürün tek bir saf bileşik değildir. Farklı etoksilasyon derecelerine sahip mono, di ve triesterlerin, serbest polietilen oksit zincirlerinin ve izosorbit türevlerinin karışımıdır. Bu nedenle 20 sayısı ortalama bir değeri, formül ve molekül ağırlığı ise tipik değerleri ifade eder.

Fiziksel görünüm olarak sarıdan amber renge uzanan, berrak veya hafif opalesan, viskoz bir sıvıdır. Kokusu çok hafiftir; bazı belgelerde kokusuz, bazılarında hafif karakteristik olarak tanımlanır. Oda sıcaklığında akıcıdır, soğukta kıvamı artar.

Ürünün başlıca işlevi çözünürleştirmedir. Uygun oranda yağla karıştırılıp suya eklendiğinde yağ, misellerin içine alınır ve berrak ya da hafif opalesan bir çözelti oluşur. Bu durum bir emülsiyondan farklıdır; çünkü damlacıklar çok küçüktür ve çözelti uzun süre ayrışmadan kalabilir.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ adı, özellikle küçük ve orta ölçekli kozmetik, kişisel bakım ve ev kokusu üreticilerine yönelik tedarik listelerinde görülür. Bu ürünler çoğunlukla kozmetik kalitede ve dış kullanıma yönelik sunulur.

Spesifikasyon bilgisi çoğu zaman sınırlıdır. Bazı satıcılar ürünü gıdada kullanıma uygun olmadığı notuyla satar.

Kimyasal kimlik açısından ürün, E 433 koduyla gıda katkı maddesi olarak bilinen standart polisorbat 80 ile aynı CAS numarasını paylaşır. Fark kimyasal formülde değil; kalite sınıfı, spesifikasyon, belge ve kullanım amacındadır. Gıda ve ilaçta kullanım için ilgili monografiye uygunluk ayrıca belgelenmelidir.

Polisorbat 80, oleik asit zincirinin uzun ve doymamış olması nedeniyle daha ağır, daha az polar yağlarla iyi uyum gösterir. Laurik asitli polisorbat 20 ise hafif uçucu yağlar ve berrak sprey ürünleri için daha sık seçilir. İki ürün birbirinin doğrudan yerine geçmez; denemeler gerekir.

Sorbitan monooleat, yani Span 80, polisorbat 80’den farklıdır. Span 80 etoksillenmemiş, yağda çözünen bir emülgatördür ve çoğu zaman polisorbat 80 ile birlikte emülsiyon kurmak için kullanılır. “Solubilizer” sözcüğü yalnızca işlevi belirttiği için hint yağı etoksilatları gibi başka çözünürleştiricilerle karıştırılmamalıdır.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ’IN YAYGIN ÜRÜN VE KİMYASAL ADLARI:

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ
Polisorbat 80 Çözündürücü
Polisorbat 80 Çözünürleştirici
Polysorbate 80
Polisorbat 80
Tween 80
Tween 80 Solubilizer
Polioksietilen (20) sorbitan monooleat
Polyoxyethylene (20) sorbitan monooleate
Polioksietilen sorbitan monooleat
Polyoxyethylene sorbitan monooleate
POE (20) sorbitan monooleat
PEG-20 sorbitan monooleat
PEG-20 Sorbitan Oleate
Sorbimacrogol oleate 300
Polysorbatum 80
Polysorbat 80
Polysorbate 80 NF
Kozmetik kalite Polisorbat 80
Cosmetic grade Polysorbate 80
E 433
INS 433
Kolliphor PS 80
Montanox 80
Alkest TW 80
T-Maz 80K
Kotilen-80
Super Refined Polysorbate 80

Bu adların büyük çoğunluğu aynı maddeyi farklı dillerde, farklı yazılışlarla veya farklı üretici markalarıyla ifade eder. Polysorbatum 80 Avrupa farmakopesinde kullanılan Latince yazılıştır; Polysorbat 80 ise Almanca yazılıştır. Polysorbate 80 NF, Amerikan Ulusal Formüleri monografisine uygun kaliteyi belirtir.

Tween, Croda International’ın tescilli markasıdır. Kolliphor PS 80 BASF’ın, Montanox 80 Seppic’in, Alkest TW 80 Oxiteno ve Indorama’nın ürün adlarıdır. Kotilen-80 ve T-Maz 80K de aynı maddenin farklı üreticilere ait adlarıdır. Süper rafine kalite ise düşük peroksit hedefiyle özel arıtılmış bir sınıftır.

“Solubilizer” eki, kimyasal kimliği değil satış sunumunu gösterir. Bu adla listelenen ürünlerin bir kısmı kozmetik kalitede polisorbat 80’dir; bir kısmı Tween 80 veya T-Maz 80 gibi marka adlarıyla aynı maddeyi sunar. Sipariş verirken ad ile birlikte CAS numarası, kalite sınıfı ve belge talebi yazılmalıdır.

Birbirine benzeyen adlara dikkat edilmelidir. Polisorbat 20 için CAS 9005-64-5, polisorbat 40 için 9005-66-7, polisorbat 60 için 9005-67-8 numaraları kullanılır. Sorbitan monooleat ise 1338-43-8 numarasıyla kayıtlıdır. Bu maddeler farklı yağ asidi veya farklı etoksilasyon derecesi taşıyan ayrı ürünlerdir.

Bazı veri tabanı ve satıcı sayfalarında polisorbat 80 için C₂₄H₄₄O₆ formülü ve 428,6 g/mol değeri görülür. Bu değerler etoksillenmemiş sorbitan monooleata, yani Span 80’e aittir. C₃₂H₆₀O₁₀ ve 604,8 değerleri ise karışımdaki tek bir temsilî bileşeni gösterir; ürünün kimlik bilgisi olarak kullanılmamalıdır.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ’IN CAS NO, EC / EINECS NO VE KİMYASAL TANIMLAMA

Ürün adı: POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ / Polisorbat 80 Çözündürücü

Yaygın kısaltması: PS 80; Tween 80

Kimyasal adı: Polioksietilen (20) sorbitan monooleat

INCI adı: Polysorbate 80

Gıda katkı numarası: E 433; Codex INS 433. Bu numara standart polisorbat 80 içindir; Solubilizer adıyla satılan kozmetik kalite bir ürünün gıda spesifikasyonunu sağladığı ayrıca doğrulanmalıdır

CAS No: 9005-65-6

EC / EINECS No: 500-019-9

Moleküler formül: C₆₄H₁₂₄O₂₆ (tipik gösterim)

Molekül ağırlığı: Yaklaşık 1309,68 g/mol; bazı belgelerde 1310 g/mol olarak yuvarlanır

Kimyasal sınıfı: Noniyonik, polietoksillenmiş sorbitan yağ asidi esteri

Temel işlevleri: Çözünürleştirici, O/W emülgatör, dağıtıcı, ıslatıcı, stabilizatör, viskozite düzenleyici, hafif temizleyici yüzey aktif

Kozmetik içerik veri tabanında Polysorbate 80 adıyla ve 36902 referans numarasıyla yer alır. Aroma bileşeni olarak FEMA 2917, UNII kodu ise 6OZP39ZG8H’dir. Avrupa kozmetik içerik listesinde emülgatör, temizleyici yüzey aktif ve parfümleme gibi işlevlerle ilişkilendirilir.

Bazı sayfalarda 100.105.529 numarası EC numarası gibi gösterilir. Bu numara ECHA bilgi kartı kimliği olarak da görülür; ürünün EC numarası ise 500-019-9’dur. Belge incelenirken iki numaranın karıştırılmaması gerekir.

C₆₄H₁₂₄O₂₆ formülü, 20 etilen oksit birimi taşıyan ideal bir molekülü temsil eder. Gerçek ürün farklı etoksilasyon derecelerine sahip birçok molekülün karışımıdır. Bu nedenle formül ve molekül ağırlığı kalite kontrolde doğrudan ölçülen değerler değil, kimlik tanımlamasına yardımcı tipik değerlerdir.

INCI adının bulunması ürünün her kozmetik üründe sınırsız kullanılabileceği anlamına gelmez; E 433 numarasının bulunması da her kalitenin gıdada kullanılabileceğini göstermez. Kozmetikte güvenlik değerlendirmesi, gıdada E 433 spesifikasyonu, ilaçta ise ilgili monografi ayrıca aranmalıdır.

CAS numarası ürünü doğru maddeyle eşleştirmek için gereklidir, ancak tek başına yeterli değildir. Aynı numara altında kozmetik, gıda, farmasötik, süper rafine ve teknik kaliteler satılır. Talepte CAS numarasının yanında kalite sınıfı, monografi ve istenen belgeler birlikte belirtilmelidir.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ’IN KİMYASAL YAPISI VE MOLEKÜLER ÖZELLİKLERİ

Polisorbat 80’in omurgası sorbitanla kurulur. Sorbitol iç halkalanma ile sorbitana dönüşür; hidroksil gruplarından biri oleik asitle ester bağı yapar, kalanlara ise toplam yaklaşık 20 etilen oksit birimi içeren polioksietilen zincirleri bağlanır. Sonuçta sorbitan halkasından çıkan dört kollu bir yapı oluşur.

Polioksietilen zincirleri tekrar eden eter bağlarından oluşur. Eter oksijenleri suyla hidrojen bağı kurduğu için bu bölge güçlü biçimde hidrofiliktir. Zincirler suda hidratlanmış, esnek ve geniş bir kabuk oluşturur; yağ damlacıklarının ve misellerin birbirine yaklaşmasını bu kabuk engeller.

Yağı seven kısım, 18 karbonlu ve 9. karbonda cis çift bağ taşıyan oleik asit zinciridir. Çift bağ zincirde bir bükülme oluşturur. Bu bükülme düzenli paketlenmeyi engellediği için ürün oda sıcaklığında sıvı kalır; doymuş yağ asidi taşıyan polisorbat 60 ve 65 ise daha katıdır.

Oleik asit zincirinin 18 karbonlu olması, laurik asitin 12 karbonlu zincirine göre daha geniş bir yağı seven bölge sağlar. Bu fark, polisorbat 80’in ağır ve daha az polar yağlarla, polisorbat 20’nin ise hafif ve daha polar uçucu yağlarla daha uyumlu olmasının yapısal temelidir.

Molekül iyonik değildir. Yapısında yük taşıyan grup bulunmadığından etkisi pH ve tuz derişiminden, anyonik yüzey aktiflere göre çok daha az etkilenir. Bir tedarikçi belgesi ürünün yaklaşık pH 3–10 aralığında kararlı olduğunu belirtir. Bu, asidik tonik ve spreylerde kullanımını kolaylaştırır.

Ester bağı kimyasal olarak en duyarlı bölgedir. Kuvvetli asit veya baz ortamında, yüksek sıcaklıkta ve esteraz enzimlerinin etkisiyle ester hidrolize olur; oleik asit ayrılır. Sonuçta yüzey aktiflik zayıflar, ortamda serbest yağ asidi birikir ve ürün bulanıklaşabilir.

Oleik asitteki çift bağ ve polietilen oksit zincirleri oksidasyona açıktır. Işık, ısı, oksijen ve eser metaller radikal tepkimelerini başlatarak hidroperoksitler, aldehitler ve karboksilik asitler oluşturabilir. Bu nedenle ışıktan korunma ve peroksit değerinin izlenmesi önemlidir.

Polisorbat 80 suda yüksek derişimde misel oluşturur. Kritik misel derişimi yaklaşık 0,012 mM’dir; bu değer litrede yaklaşık 15 mg’a karşılık gelir. Bir üretici sayfasında agregasyon sayısı yaklaşık 60, ortalama misel kütlesi yaklaşık 79.000 olarak verilir.

Polietilen oksit zincirli noniyonik yüzey aktifler, sıcaklık arttıkça zincirlerini bırakan hidrat suyu nedeniyle belirli bir sıcaklıkta bulanıklaşır. Bir üretici sayfasında polisorbat 80 için bulutlanma noktası 65 °C verilir. Bu değer derişime ve ölçüm koşuluna bağlıdır, kesin sınır sayılmamalıdır.

Çözünürlükle ilişkili yapı özellikleri şöyle özetlenebilir. Birincisi, eter oksijenlerinin sayısı ve hidratasyonu. İkincisi, oleik asit zincirinin hidrofobikliği. Üçüncüsü, çift bağın zincir düzenini bozması. Dördüncüsü, ürünün karışım olması nedeniyle geniş bir moleküler dağılım göstermesidir.

Bu yapı, polisorbat 80’in neden iyi bir çözünürleştirici olduğunu açıklar. Geniş ve esnek hidratlı kabuk misellerin suda kalmasını sağlar; bükülmüş oleik asit zincirleri çekirdekte yağ moleküllerine uyum gösterir. Yağın polar veya apolar oluşu ise gereken polisorbat miktarını belirler.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ’IN FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLERİ

Genel teknik özellikler:

Değerler üreticiye, kaliteye ve ölçüm yöntemine göre değişebilir; aşağıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve üreticiye özgü TDS ile SDS belgelerinin yerine geçmez.

Fiziksel görünüm: Berrak veya hafif opalesan, sarıdan amber renge uzanan, yağımsı ve viskoz sıvı; çok hafif karakteristik kokulu, bazı belgelerde kokusuz

Kimyasal karakter: Noniyonik, hidrofilik, polietoksillenmiş sorbitan yağ asidi esteri; çözünürleştirici ve O/W emülgatör

Moleküler formül: C₆₄H₁₂₄O₂₆ (tipik gösterim)

Molekül ağırlığı: Yaklaşık 1309,68 g/mol; bazı belgelerde 1310 g/mol

CAS No: 9005-65-6

EC / EINECS No: 500-019-9

Saflık ve bileşim: Tek bir saflık yüzdesi yerine monografi veya tedarikçi spesifikasyonuyla tanımlanır. Farmakope ve gıda spesifikasyonlarında yağ asitlerinin en az yüzde 58’i oleik asittir. Bazı kozmetik tedarikçi sayfalarında yüzde 95’in üzerinde veya yüzde 99’un üzerinde saflık yazılır; bu ifadelerin ölçüm yöntemi belirtilmediği için COA ile doğrulanması gerekir

HLB değeri: Yaklaşık 15

Yoğunluk: 25 °C’de yaklaşık 1,06–1,10 g/cm³; belgelerde 1,064, 1,08 ve 1,09 gibi değerler görülür

Viskozite: 25 °C’de kinematik olarak 300–500 mm²/s; dinamik olarak yaklaşık 400–620 mPa·s aralığında farklı belgelerde verilir

Suda çözünürlük: Suda çözünür; etanol, metanol ve etil asetatta da çözünür. Sabit yağlarda ve sıvı parafinde pratik olarak çözünmez. Bir tedarikçi gliserinde çözünmediğini belirtir

pH (sulu çözelti): 50 g/L derişimde 20 °C’de yaklaşık 5–7; yüzde 5’lik çözeltide 6–8 olarak verilir. Derişim belirtilmeden tek bir değer olarak alınmamalıdır

Sabunlaşma değeri: 45–55 mg KOH/g

Hidroksil değeri: Çoğu spesifikasyonda 65–80 mg KOH/g

Asit değeri: Farmakope ve gıda spesifikasyonlarında en çok yaklaşık 2 mg KOH/g

Su (nem): Monografilerde çoğunlukla en çok yüzde 3; bazı tedarikçiler daha düşük sınır verir

Peroksit değeri: Gıda spesifikasyonunda yaklaşık 10 mEq/kg’a kadar sınırlandırılır; süper rafine ve düşük peroksitli kalitelerde çok daha düşüktür

Etilen oksit ve 1,4-dioksan: AB gıda spesifikasyonunda etilen oksit en çok 0,2 mg/kg ve 1,4-dioksan en çok 5 mg/kg. Kozmetik tedarikçi belgelerinde etilen oksit için 1 ppm, 1,4-dioksan için 10 ppm gibi sınırlar görülür

Ağır metaller: Genel sınır en çok 10 ppm; bir Avrupa tedarikçisi 20 ppm’in altı olduğunu bildirir

Parlama noktası: Belgelere göre 113 °C’nin üzeri, 125 °C’nin üzeri, 149 °C’nin üzeri, 250 °C’nin üzeri veya 280 °C; ölçüm yöntemi farklıdır

Bulutlanma noktası: Bir üretici sayfasında 65 °C; derişime ve koşula bağlıdır

Kritik misel derişimi: Saf suda yaklaşık 0,012 mM

Bozunma: Yüksek sıcaklıkta karbon monoksit ve karbon dioksit oluşur. Işık, oksijen, ısı ve eser metaller peroksit oluşumunu hızlandırır

Reaktivite: Normal koşullarda kararlıdır. Kuvvetli oksitleyiciler, kuvvetli asit ve bazlar ve ağır metal tuzlarıyla uyumsuzdur; nem, ısı ve ışıktan korunmalıdır

Kısa Fiziksel Özellikler Açıklaması

Polisorbat 80, oda sıcaklığında akıcı ancak viskoz bir sıvıdır. Yoğunluğu sudan biraz yüksek olduğundan suya eklendiğinde dibe çökebilir ve karışması için karıştırma gerekir. Soğukta kıvamı artar; bu durumda hafif ısıtma tartım ve aktarımı kolaylaştırır.

Kozmetik kullanımda renk ve koku önemlidir. Polisorbat 80, polisorbat 20’ye göre biraz daha koyu ve çözeltide daha puslu görünebilir. Üretim partileri arasında parlak sarıdan yeşilimsi sarıya kadar renk farkı bildirilmiştir; açık renkli ve berrak ürünlerde bu fark görünür olabilir.

Veri sayfalarındaki bazı değerler ilk bakışta tutarsız görünür. Parlama noktası 113 °C ile 280 °C arasında, viskozite 300 ile 620 arasında, pH 5 ile 8 arasında verilir. Bu farklar çoğunlukla kalite sınıfından, ölçüm yönteminden ve çözelti derişiminden gelir; değerler ürünün kendi COA belgesiyle kontrol edilmelidir.

Bazı sayfalarda ortalama molekül ağırlığı olarak verilen yaklaşık 79.000 değeri tek bir molekülü değil, miseli ifade eder. Agregasyon sayısı yaklaşık 60 ve molekül kütlesi yaklaşık 1310 olduğundan çarpım bu değere yakındır. Bu değer formüldeki molekül ağırlığı olarak kullanılmamalıdır.

Kaynaklarda “yağda çözünür” ve “yağda çözünmez” ifadelerinin ikisi de görülür. Monografilere göre ürün sabit yağlarda ve sıvı parafinde pratik olarak çözünmez; ancak yağ fazıyla ön karışımı yapılabilir ve yağ misellerin içine alınabilir. İki ifade farklı koşulları anlatır.

Asit değeri yükselmişse, renk koyulaşmışsa veya acımsı bir koku gelişmişse ürün yaşlanmış ya da hidrolize olmuş olabilir. pH tek başına kalite ölçütü değildir; asit değeri, peroksit değeri ve görünüm birlikte izlenmelidir.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ MOLEKÜLER DÜZEYDE NASIL ÇALIŞIR?

Polisorbat 80 suya eklendiğinde polioksietilen zincirleri eter oksijenleri üzerinden su molekülleriyle hidrojen bağı kurar ve hidratlanır. Oleik asit kuyruğu ise sudan kaçınır. Bu iki yüzlü yapı moleküllerin su-yağ ara yüzeyine yönelmesini sağlar; kuyruk yağ fazına, hidratlı zincirler su fazına bakar.

Derişim kritik misel derişimini aştığında polisorbat 80 miseller oluşturur. Misel çekirdeği oleik asit zincirlerinden, dış kabuk hidratlı polietilen oksit zincirlerinden meydana gelir. Parfüm, uçucu yağ ve yağda çözünen etkin maddeler çekirdeğe veya çekirdek-kabuk ara tabakasına yerleşir.

Bu olaya çözünürleştirme denir. Yağ molekülleri misellerin içine girince misel şişer ve yağ fazı suda tek bir görünür faz olarak kalır. Çözelti berrak olabilir; çünkü şişmiş misellerin boyutu görünür ışığı güçlü biçimde saçacak büyüklüğe ulaşmaz.

Misellerin şişme kapasitesi sınırlıdır. Laboratuvar çalışmalarında polisorbat 80 ile hazırlanan şişmiş miseller, oregano yağı ve sinnamaldehit gibi uçucu bileşenleri 92–337 nm boyutlu yapılarda taşımıştır. Düşük yüzey aktif madde-yağ oranlarında yüzey aktif maddenin gramı başına yaklaşık 10 g hidrofobik bileşen alınmıştır.

Aynı çalışmada yüzey aktif madde-yağ oranı bire çıktığında kapsüllenen yağ oranı bileşene göre yaklaşık yüzde 50 ile 79 arasında kalmıştır. Yani polisorbat miktarı artsa da her yağ aynı ölçüde çözünürleşmez. Yağın suda çözünürlüğü ve polaritesi, gerekli polisorbat miktarını belirleyen ana etkendir.

Çözünürleştirme anlık değildir. Çalışmada yağın suya karışması büyük ölçüde difüzyonla yürümüş ve bulanıklık eğilimi günlerce sürmüştür. Pratikte bu nedenle polisorbat önce yağla birlikte karıştırılır, karışım berraklaşınca suya yavaşça ve karıştırılarak eklenir.

Seyreltme miselleri etkiler. Aynı çalışmada seyreltilen miseller büyümüş, çok yüksek seyreltmede bazıları dağılmıştır. Sulu bir ürün kullanım sırasında seyrelecekse, örneğin banyo suyuna eklenen bir ürün, bu davranış yağın dağılmasını ve görünümünü değiştirebilir.

Sıcaklık da etkilidir. Isıtma miselleri büyütebilir, bulutlanma noktasına yaklaşıldığında çözelti bulanabilir. Bir satıcı sorusunda polisorbatların uzun süre 40 °C civarında tutulduğunda etkisinin azalıp bulanıklık veya ayrışma görülebileceği belirtilmiştir; bu bilgi satıcı yorumudur ve ürününüzde denenmelidir.

Polisorbat 80’in oleik asit kuyruğu, polisorbat 20’nin laurik asit kuyruğundan daha uzundur. Kuersetin gibi zor çözünen bir bileşenle yapılan bir çalışmada polisorbat 80, aynı koşulda polisorbat 20’den daha fazla çözünürlük artışı sağlamıştır. Bu, uzun kuyruğun çekirdekte daha geniş bir yağ ortamı sunduğunu düşündürür.

Emülsiyon kurmak için kullanıldığında etki ara yüzey gerilimini düşürmeye dayanır. Ara yüzeye yerleşen moleküller yağın küçük damlacıklara bölünmesini kolaylaştırır; damlacığın çevresindeki hidratlı zincir tabakası yaklaşmalarını fiziksel olarak engeller.

Bu sterik stabilizasyon elektrik yüküne dayanmadığı için tuz ve pH değişimine daha dayanıklıdır.

Eucalyptus yağıyla yapılan bir nanoemülsiyon çalışmasında polisorbat 60 ve 80 ile hazırlanan karışımlar düşük derişimlerde kararsız, yüzde 12–18 aralığında kararlı bulunmuştur. Bu sonuç, yüzey aktif madde miktarının yetersiz kaldığında sistemin çözünürleşme yerine ayrışabileceğini gösterir.

Hidroliz ve oksidasyon etkiyi zamanla azaltır. Ester bağı hidrolize olunca serbest oleik asit birikir ve bulanıklık, çökelti veya koku değişimi görülebilir. Oksidasyon peroksitler oluşturarak parfüm, vitamin ve duyarlı etkin maddelerin kararlılığını bozabilir.

Laboratuvarda aynı yüzey aktiflik, yıkama tamponlarında proteinlerin plastik yüzeye yapışmasını azaltmak, membran proteinlerini çözmek ve hücre ayırma işlemlerinde kullanılır. Yüksek derişimlerde hücre zarlarını bozabildiği için bu uygulamalarda derişim dikkatle seçilir.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ HANGİ SEKTÖRLERDE KULLANILIR?

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ, birden fazla sektörde çözünürleştirici, emülgatör ve dağıtıcı olarak yer alır. En yaygın kullanım alanı kozmetik ve kişisel bakımdır; ev kokusu, banyo ürünleri, ilaç ve biyoteknoloji, laboratuvar ve bazı endüstriyel uygulamalar bunu izler. Başlıca sektörler ve işlevler aşağıda verilmiştir.

Kozmetik ve kişisel bakım

Tonik, yüz spreyi, vücut spreyi, misel su, şampuan, duş jeli ve losyonlarda parfüm ve uçucu yağları berrak veya hafif opalesan biçimde sulu bazda tutar. Kremlerde yardımcı emülgatör olarak yer alır. Kozmetik tedarikçi sayfalarında kullanım düzeyi çoğunlukla yüzde 1–10 veya yüzde 1–20 arasında verilir.

Ev kokusu ve temizlik ürünleri

Oda spreyi, çarşaf spreyi ve su bazlı koku ürünlerinde parfüm yağını suda dağıtır. Mobilya cilası gibi bazı temizlik ürünlerinde de dağıtıcı olarak anılır. Bu uygulamalarda hedef, yağın yüzeyde halka veya damla oluşturmadan sulu bazda kalmasıdır.

Banyo ürünleri

Açılan banyo yağlarında, banyo sütlerinde ve banyo bombalarında yağ fazını ve renk maddelerini banyo suyunda dağıtır. Küvet kenarında renk ve yağ halkası oluşmasını azaltmak için de kullanılır. Bu alanda polisorbat 80, polisorbat 20’ye göre daha ağır taşıyıcı yağlarla tercih edilir.

Ağız bakım ürünleri

Gargara, ağız spreyi ve diş macunu benzeri ürünlerde nane ve diğer aroma yağlarını çözünürleştirir. Özellikle alkolsüz gargaralarda aromanın berrak kalması için çözünürleştirici gerekir. Bu ürünlerde hedef ülkenin kozmetik veya tıbbi ürün mevzuatı ayrıca kontrol edilmelidir.

İlaç ve biyofarmasötik

Sıvı ilaçlarda ve yağda çözünen vitamin preparatlarında çözünürleştirici, yumuşak jelatin kapsüllerde ıslatıcı ve emülgatör olarak kullanılır. Parenteral ve biyofarmasötik ürünlerde proteinlerin ara yüzeyde bozulmasını azaltır. Bu alanlarda farmakope uyumlu veya süper rafine kalite gerekir.

Laboratuvar ve biyoteknoloji

İmmünoanaliz ve yıkama tamponlarında, hücre lizisi ve çekirdek izolasyonunda, mikobakteri besiyerlerinde ve membran proteini çalışmalarında kullanılır. Bu amaçla araştırma kalitesinde ürünler ve hazır seyreltik çözeltiler satılır.

Tarım ve endüstriyel uygulamalar

Tarım ilaçlarında ıslatıcı ve yayıcı, tekstil işlemede ve yağlayıcı emülsiyonlarında ıslatıcı ve emülgatör olarak yer alır. Bu alanlarda çoğu kez kozmetik veya gıda kalitesi aranmaz; seçim maliyet ve emülsiyon kararlılığına göre yapılır.

Gıda

Standart polisorbat 80 gıdada E 433 koduyla emülgatör olarak kullanılır. Ancak Solubilizer adıyla satılan kozmetik kalite ürünler gıda uygulaması için üretilmiş olmayabilir. Gıda kullanımı için E 433 spesifikasyonuna uygunluk belgesi ve hedef ülkedeki izin koşulları ayrıca gerekir.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ KOZMETİK, GIDA VE İLAÇ UYGULAMALARINDA KULLANILIR MI?

Kozmetik

Evet. Polisorbat 80, kozmetikte emülgatör, çözünürleştirici ve temizleyici yüzey aktif olarak kullanılır. Kozmetik İçerik İncelemesi (CIR) uzman paneli polisorbatları mevcut kullanım düzeylerinde kozmetik için güvenli bulmuştur.

İncelemede polisorbat 80 için durulanan ürünlerde yaklaşık yüzde 18, bırakılan ürünlerde yaklaşık yüzde 12 düzeylerine kadar kullanım bildirilmiştir. Bu rakamlar ikincil bir kaynaktan aktarılmıştır ve asıl raporla doğrulanmalıdır.

Yoğun klinik cilt testlerinde tahriş riski çok düşük bulunmuş, duyarlılaştırma veya fototoksisite görülmemiştir. Yine de göz çevresi ve çok hassas ciltler için ürün bazlı test yapılmalıdır. Uçucu yağ ve parfümün kendisi alerjen olabilir; polisorbat bu riski ortadan kaldırmaz.

Avrupa kozmetik içerik veri tabanında kayıtlı bir içeriktir. Bir kaynak, Avrupa kozmetik mevzuatının eklerinde bu madde için ayrı bir kısıtlama bulunmadığını belirtir.

Türkiye’deki kozmetik mevzuatı Avrupa düzenlemesine büyük ölçüde paraleldir; ancak güncel metin ve ürün bazlı güvenlik değerlendirmesi kullanımdan önce doğrulanmalıdır.

Etoksillenmiş bir ürün olduğu için üretim sırasında 1,4-dioksan ve etilen oksit kalıntısı oluşabilir. Avrupa Tüketici Güvenliği Bilimsel Komitesi, bitmiş kozmetik üründe 10 ppm veya altındaki iz düzeyini güvenli kabul etmiştir. Hammaddenin COA belgesinde bu değerlerin istenmesi önemlidir.

Gıda

Standart polisorbat 80 gıdada E 433 olarak kullanılır. Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi 2015 görüşünde E 432–436 grubu için 25 mg/kg vücut ağırlığı/gün kabul edilebilir günlük alım değeri belirlemiştir. ABD’de kullanım 21 CFR 172.840 ile sınırlandırılmıştır.

Solubilizer adıyla satılan kozmetik kalite ürün gıdada kullanılmamalıdır. Bir tedarikçi ürünü açıkça gıda kalitesinde olmadığını ve dış kullanıma yönelik olduğunu belirtir. Gıda amaçlı ihtiyaçta E 433 spesifikasyonuna uygunluğu belgelenmiş ürün istenmelidir.

Gıdada kullanım doğrudan katkı olarak yapılır. Aroma yağının çözünürleştirilmesi gibi uygulamalarda da gıda kategorisi, izinli düzey ve etiket beyanı hedef ülke mevzuatına göre kontrol edilmelidir. Türkiye gıda mevzuatındaki güncel E 433 metni bu çalışmada birinci elden doğrulanmamıştır.

İlaç

Polisorbat 80, ilaçta yardımcı madde olarak çözünürleştirici, emülgatör, ıslatıcı ve protein kararlılaştırıcı olarak kullanılır. Ağızdan, topikal ve parenteral ürünlerde yer alır; bazı aşılarda ve biyolojik ilaçlarda da bulunur.

Farmasötik kullanım, Amerikan, Avrupa ve Japon farmakope monografilerine uygun ürünle yapılır. Parenteral veya hassas etkin madde içeren ürünlerde düşük nem ve düşük peroksitli, süper rafine kaliteler tercih edilir. Topikal ürünlerde süper rafine kalite için yüzde 0,5–5 kullanım düzeyi anılmaktadır.

Çok nadir görülen anafilaktoid reaksiyonlar enjekte edilen bazı ürünlerle ilişkilendirilmiştir. Bu durum, kozmetik düzeylerdeki dış kullanımla doğrudan eşdeğer kabul edilemez. İlaç uygulamalarında güvenlik değerlendirmesi ürün bazlı olarak yapılır.

Kozmetik, gıda ve ilaç alanlarında kullanılabilmesi, her kalitenin her alanda kullanılabileceği anlamına gelmez. Her kullanım için kalite sınıfı, belge ve mevzuat koşulları ayrı ayrı doğrulanmalıdır.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ ENDÜSTRİYEL UYGULAMALARI

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ’in kullanımı, polietilen oksit zincirlerinin suyu seven, oleik asit kuyruğunun yağı seven yapısına dayanır. Aşağıdaki başlıklar, ürünün işlevini, tercih edilme nedenlerini ve sınırlarını uygulama uygulama anlatır. Kozmetik, ev bakımı ve banyo ürünleri öne alınmıştır.

Oda ve çarşaf spreyleri

Parfüm yağı suda çözünmez ve su bazlı spreyde yüzeye çıkar. Polisorbat 80, parfümü misellerin içine alarak suda dağıtır ve uygun oranda berrak veya hafif opalesan bir sprey elde edilmesini sağlar. Kaynaklarda polisorbat-parfüm oranı çoğunlukla bire bir ile on arasında, tipik olarak üç ile altı arasında verilir.

Tercih nedeni, düşük maliyet ve geniş parfüm uyumudur. Sınırlama, bazı parfümlerde istenen berraklığın elde edilememesi ve ürünün hafif puslu kalmasıdır. Alternatifler polisorbat 20, hidrojene hint yağı etoksilatları ve hazır çözünürleştirici karışımlarıdır.

Tonik, yüz spreyi ve vücut spreyi

Düşük yağ oranlı sulu ürünlerde uçucu yağ ve bitkisel aktifleri çözünürleştirir. Yağ oranı arttıkça gereken polisorbat miktarı hızla yükselir; yüzde 3–5 yağ içeren berrak bir tonik için yüksek çözünürleştirici düzeyi gerekir ve cilt hissi yapışkan olabilir.

Bu nedenle berrak ve hafif ürünlerde yağ oranı düşük tutulur. Hafif uçucu yağlar için polisorbat 20, daha ağır veya daha az polar yağlar için polisorbat 80 tercih edilir. Alternatifler bisabolol gibi kendisi yağ olan bileşenler ve glikol ortak çözücüleridir.

Şampuan, duş jeli ve temizleyici ürünler

Parfümün ve küçük miktarlardaki yağın berrak kalmasını sağlar; hafif bir ortak yüzey aktif olarak durulanan ürünlerde köpük yapısına katkı verir. Noniyonik olduğu için anyonik temizleyici sistemlerle uyumludur.

Sınırlama, çok yüksek düzeyin viskoziteyi ve köpük davranışını değiştirebilmesidir. Alternatifler polisorbat 20, alkil glikozitler ve hidrojene hint yağı etoksilatlarıdır.

Banyo yağları ve banyo sütü

Açılan banyo yağlarında taşıyıcı yağı ve parfümü banyo suyunda dağıtır. Yağ ve polisorbat birlikte şişede iki faza ayrılabilir; kullanımda çalkalanır ve suya eklenir. Kaynaklarda yağ fazının yaklaşık dörtte biri düzeyinde polisorbat 80 içeren karışımlar örnek verilir.

Tercih nedeni, yağın suda ince bir tabaka yerine süt görünümlü bir dağılım vermesidir. Sınırlama, küvet ve zeminin kayganlaşması ve parfüm alerjenleridir. Alternatifler polisorbat 20 ile karışımlar ve hidrojene hint yağı etoksilatlarıdır.

Banyo bombaları ve banyo tuzları

Yağ fazı ve mika renklendiricileri polisorbat 80 ile ön karıştırılınca fiziksel olarak suda dağılır; küvet kenarında renk ve yağ halkası oluşması azalır. Tedarikçi bilgilerinde banyo bombası için yaklaşık yüzde 1–6, küvet lekelenmesini önlemek için yaklaşık yüzde 1–2 düzeyi anılır.

Polisorbat bombanın sertleşmesini etkileyebilir. Çok miktarda eklenirse bombalar yumuşak ve kırılgan kalabilir. Bu nedenle sıkıştırma, nem ve kil ya da nişasta gibi bağlayıcılarla birlikte değerlendirilir.

Masaj yağı ve temizleme yağları

Taşıyıcı yağa karıştırılan polisorbat 80, yağın suyla temasta süt gibi dağılmasını sağlar ve durulamayı kolaylaştırır. Bir kaynakta yaklaşık yüzde 24 polisorbat 80 ile yüzde 76 badem yağından oluşan suyla dağılabilen bir masaj yağı örneği verilir.

Bu kullanımda cilt hissi ve oksidasyon önemlidir. Yağın bozulmaması için antioksidan ve koyu ambalaj tercih edilir. Alternatifler polisorbat 20 ile karışımlar ve hint yağı etoksilatlarıdır.

Losyon ve krem emülsiyonları

Yağ fazını suda dağıtan ana emülgatör veya sorbitan oleat gibi lipofilik bir emülgatörün eşi olarak kullanılır. İki emülgatörün oranı karışımın HLB değerini yağ fazının gerektirdiği değere yaklaştırmak için ayarlanır. Setil alkol gibi yağlı alkoller emülsiyonu güçlendirir.

Tek başına yüksek yağ oranlı kremler için genellikle yeterli değildir; emülsiyon mumları veya başka emülgatör sistemleriyle birlikte kullanılır. Polisorbat çözünürleştirici olarak kullanıldığında ortaya çıkan ürün bir emülsiyon değil, çözeltidir.

Ağız bakım ürünleri

Gargara ve ağız spreylerinde nane ve diğer aroma yağlarını suda çözünürleştirir. Alkolsüz formüllerde aromanın berrak kalması çözünürleştiriciye bağlıdır. Aroma ile polisorbat arasındaki oran denemeyle belirlenir.

Sınırlama, yüksek düzeyde tat etkisidir; polisorbat acımsı bir tat bırakabilir. Alternatifler polisorbat 20, poloxamer 407 ve hint yağı etoksilatlarıdır. Ürünün kategorisi kozmetik veya tıbbi ürün olarak mevzuatta ayrıca değerlendirilmelidir.

İlaç ve biyofarmasötik formülasyonlar

Sıvı ilaçlarda ve yağda çözünen vitamin preparatlarında çözünürleştirici, yumuşak jelatin kapsüllerde ıslatıcı olarak yer alır. Biyofarmasötiklerde proteinleri ara yüzey stresinden korur. Bu uygulamalarda peroksit, serbest yağ asidi ve oksidasyon ürünleri kritiktir.

Bozunan polisorbat serbest yağ asitlerinden parçacık oluşumuna yol açabilir. Bu nedenle düşük peroksitli ve düşük nemli süper rafine kaliteler tercih edilir. Alternatifler polisorbat 20, poloxamer 188 ve alkil sakkaritlerdir; her biri ürüne özel değerlendirilir.

Laboratuvar ve biyoteknoloji

Yıkama tamponlarında yüzde 0,05–0,5 civarında kullanılarak antikorların ve proteinlerin yüzeye yapışması azaltılır. Hücre ayırma, çekirdek izolasyonu ve besiyeri hazırlamada da yer alır.

Membran proteinlerinin çözünürleştirilmesinde kullanılabilir; daha güçlü çözünürleştirme gereken işlerde başka deterjanlar gerekebilir. Araştırma kalitesindeki ürünler farmakope veya hücre kültürü testli değildir; bu nedenle uygun kalite seçilmelidir.

Tarım ve endüstriyel uygulamalar

Tarım ilaçlarında ıslatıcı ve yayıcı, tekstilde ve yağlayıcı emülsiyonlarında ıslatıcı ve emülgatör görevi görür. Bu alanlarda gıda veya kozmetik kalitesi çoğunlukla aranmaz, seçim maliyete ve emülsiyon kararlılığına göre yapılır.

Alternatifler diğer polisorbatlar, alkol etoksilatları ve diğer noniyonik yüzey aktiflerdir.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ KULLANIMINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER

Polisorbat 80, düşük akut toksisiteye sahip ve çok sektörde yaygın kullanılan bir yardımcı maddedir. Yine de kalite sınıfının doğru seçilmesi, doğru oranda kullanılması ve oksidasyondan korunması gerekir. Kullanım sırasında akılda tutulması gereken başlıca noktalar şunlardır:

• Kalite sınıfı doğru seçilmelidir. Kozmetik, ilaç, gıda ve laboratuvar için gerekli kalite ve belgeler farklıdır. Kozmetik kalite bir ürün gıdada veya ilaçta, araştırma kalitesi bir ürün kozmetikte kullanılmamalıdır

• Önce yağla ön karışım yapılmalıdır. Polisorbat ile parfüm veya yağ birlikte karıştırılıp berraklaştırıldıktan sonra suya yavaşça eklenmelidir. Suyun doğrudan polisorbat-yağ karışımına eklenmesi jelleşmeye veya bulanıklığa yol açabilir

• Oran denemeyle belirlenmelidir. Gereken polisorbat miktarı parfümün veya yağın cinsine göre değişir; kaynaklarda bire bir ile ona kadar oranlar görülür ve bazı yağlar daha yüksek oran ister

• Berraklık beklentisi gerçekçi olmalıdır. Polisorbat 80, polisorbat 20’ye göre daha puslu görünüm verebilir. Apolar yağlar, örneğin hindistan cevizi yağı, yüksek oranda bile berraklaşmayabilir

• Yağ miktarı düşük tutulmalıdır. Çözünürleştirilen yağ oranı arttıkça gereken polisorbat miktarı artar; bu durum maliyeti, yapışkan cilt hissini ve köpük davranışını olumsuz etkileyebilir

• Sıcaklık ve depolama koşulları denenmelidir. Uzun süre 40 °C civarında tutulan çözeltilerde bulanıklık veya ayrışma görülebilir; ürün 4 °C, oda sıcaklığı ve yüksek sıcaklıkta kararlılık için test edilmelidir

• Koruyucu sistem gereklidir. Polisorbatlar koruyucu değildir. Parabenler gibi bazı fenolik koruyucular polisorbat misellerine bağlanarak mikrobiyolojik etkinliğini azaltabilir; koruyucu etkinlik testi yapılmalıdır

• Peroksit değeri kontrol edilmelidir. Yaşlanmış veya ışığa maruz kalmış ürün peroksit ve aldehit içerebilir; bunlar koku ve duyarlı bileşenlerin kararlılığı üzerinde olumsuz etki yapar

• Işıktan ve oksijenden korunmalıdır. Ambalaj her kullanımdan sonra sıkıca kapatılmalı; koyu renkli cam veya yüksek yoğunluklu polietilen ambalaj tercih edilmelidir

• Karbomer ve benzeri polimerler için sıra gözetilmelidir. Jelleştirici polimerlerle birlikte kullanımda polisorbat ön karışımı eklenmeden önce polimerin nötralize edilmesi gerekebilir; uyumluluk denenmelidir

• Banyo ürünlerinde kayganlık uyarılmalıdır. Yağ ve polisorbat içeren banyo ürünleri küvet ve zemini kayganlaştırabilir; kullanım talimatında bu konu belirtilmelidir

• Parfüm ve uçucu yağ alerjenleri değerlendirilmelidir. Polisorbat bu maddelerin alerjen potansiyelini ortadan kaldırmaz; ürünün güvenlik değerlendirmesi ve etiket beyanları ayrıca yapılmalıdır

• Etilen oksit ve 1,4-dioksan kalıntıları sorulmalıdır. Etoksillenmiş bir ürün olduğundan COA veya tedarikçi beyanında bu değerlerin yer alması istenmelidir

• Mevzuat doğrulanmalıdır. Türkiye, AB ve ABD’de kozmetik, gıda ve ilaç mevzuatı farklıdır. Güncel metinler kullanımdan önce kontrol edilmelidir

• Koruyucu donanım kullanılmalıdır. Ürün çoğu belgede tehlikeli sınıflandırılmaz, ancak göz ve ciltle temasta koruyucu gözlük ve eldiven kullanılması önerilir

Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve ürüne özgü SDS ile TDS belgelerinin yerine geçmez.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ İÇİN BAŞLANGIÇ FORMÜLASYON YAKLAŞIMLARI

Aşağıdaki örnekler, polisorbat 80’in çözünürleştirici olarak oda spreyi, banyo ve kişisel bakım formülasyonlarında nasıl değerlendirilebileceğini göstermek amacıyla hazırlanmış başlangıç yaklaşımlarıdır. Bunlar doğrulanmış ticari reçeteler, üretim talimatları veya mevzuata uygun nihai formüller değildir.

Verilen oranlar laboratuvar ön denemeleri için örnek başlangıç seviyeleridir ve her formülün toplamı %100’dür. Her bileşenin ilgili uygulamaya uygun kalitede olması ve ürünün hedef ülke mevzuatına uygunluğunun doğrulanması gerekir.

Kullanılacak ürünün kalitesi, parfümün veya yağın yapısı, pH ve sıcaklık sonucu değiştirir. Her uygulamada teknik değerlendirme, ürün güvenliği ve ilgili mevzuat kontrolleri yapılmalı; oranlar uzmanlarca gözden geçirilmelidir.

ÖRNEK 1: ODA VE ÇARŞAF SPREYİNDE PARFÜM YAĞININ POLİSORBAT 80 İLE ÇÖZÜNÜRLEŞTİRİLMESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Amaç: Su bazlı bir oda ve çarşaf spreyinde parfüm yağının çözünürleştirilmesinde polisorbat 80 düzeyinin berraklık, yüzey yağ halkası ve depolama kararlılığı üzerindeki etkisini incelemek.

Başlangıç yaklaşımı:
Parfüm yağı: yaklaşık %1,0
POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ: yaklaşık %5,0
Koruyucu sistem: yaklaşık %0,8
Demineralize su: yaklaşık %93,2

Uygulama yaklaşımı:
•   Parfüm yağı ve polisorbat 80 temiz bir kapta tartılır; karışım homojen ve berrak olana kadar karıştırılır, gerekirse hafif ısıtılır.
•   Koruyucu sistem demineralize suda hazırlanır; parfüm-polisorbat karışımı bu suya yavaşça ve köpük oluşturmadan karıştırılarak eklenir.
•   Karışım en az 24 saat dinlendirilir; yüzeyde yağ halkası, bulanıklık veya çökelti kontrol edilir.
•   Polisorbat 80 düzeyi parfüm miktarının yaklaşık 3, 5 ve 8 katı olacak şekilde kademeli değiştirilir; en düşük berrak oran aranır, bazı parfümler daha yüksek oran isteyebilir.
•   Berraklık, yüzeyde yağ oluşumu, koku şiddeti, püskürtme deseni ve 4, 25 ve 40 °C’de kararlılık izlenir.
•   Kumaşta leke bırakıp bırakmadığı görünmeyen bir alanda denenir.
•   Parfüm alerjenleri, etiket beyanları ve koruyucu etkinlik testi ayrıca değerlendirilir; spreyin göze ve solunum yoluna doğrudan sıkılmaması gerektiği kullanım talimatında belirtilir.

ÖRNEK 2: SUYLA DAĞILABİLEN BANYO YAĞINDA POLİSORBAT 80 DÜZEYİNİN TAŞIYICI YAĞ DAĞILIMI ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Amaç: Taşıyıcı yağ bazlı bir banyo yağında polisorbat 80 düzeyinin banyo suyundaki dağılma hızı, süt görünümü, yüzeyde yağ tabakası ve küvet halkası üzerindeki etkisini incelemek.

Başlangıç yaklaşımı:
Tatlı badem yağı veya benzer taşıyıcı yağ: yaklaşık %72,0
POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ: yaklaşık %24,0
Parfüm veya uçucu yağ: yaklaşık %3,0
Tokoferol (E vitamini): yaklaşık %1,0

Uygulama yaklaşımı:
•   Taşıyıcı yağ, parfüm ve tokoferol karıştırılır; polisorbat 80 eklenerek homojen olana kadar karıştırılır.
•   Karışım koyu renkli bir şişeye alınır; bekleme sırasında iki faza ayrılırsa kullanımdan önce çalkalanır.
•   Sabit miktar ürün yaklaşık 37–40 °C’deki suya eklenir; dağılma hızı, süt görünümü ve yüzeyde yağ tabakası gözlenir.
•   Polisorbat 80 düzeyi yaklaşık %15, %20, %24 ve %28 arasında kademeli değiştirilir; yağ oranı sabit tutulur.
•   Küvet halkası, cilt hissi, durulama kolaylığı ve 4, 25 ve 40 °C’de depolama sırasında ayrışma ve koku değişimi izlenir.
•   Bu bileşimde yüksek yağ ve yüzey aktif oranı küvet ve zemini kaygan hâle getirebilir; kullanım talimatında kayma riski belirtilir.
•   Parfüm alerjenleri, cilt testi ve etiket gereklilikleri ayrıca değerlendirilir; yağın oksidasyonu raf ömrü boyunca izlenir.

ÖRNEK 3: BANYO BOMBASINDA POLİSORBAT 80 İLE YAĞ VE RENK AYRIŞMASININ AZALTILMASININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Amaç: Banyo bombasında polisorbat 80 düzeyinin küvette renk ve yağ halkası oluşumu, köpürme davranışı ve bombanın sertliği üzerindeki etkisini incelemek.

Başlangıç yaklaşımı:
Sodyum bikarbonat: yaklaşık %48,0
Sitrik asit: yaklaşık %24,0
Mısır nişastası: yaklaşık %12,0
Magnezyum sülfat: yaklaşık %4,5
Taşıyıcı yağ: yaklaşık %6,0
POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ: yaklaşık %3,0
Parfüm: yaklaşık %1,5
Mika bazlı renklendirici: yaklaşık %1,0

Uygulama yaklaşımı:
•   Taşıyıcı yağ, parfüm ve polisorbat 80 karıştırılır; mika renklendirici bu karışımda topaklanma kalmayacak şekilde dağıtılır.
•   Kuru bileşenler ayrı kapta homojenleştirilir; yağ-polisorbat karışımı yavaşça ve topaklanma oluşturmadan kuru karışıma eklenir.
•   Karışımın nem düzeyi çok düşük tutulur; gerekirse çok az miktarda alkol veya su püskürtülür ve eklenen miktar kayıt altına alınır.
•   Karışım kalıba sıkıca doldurulur ve kurumaya bırakılır.
•   Polisorbat 80 düzeyi yaklaşık %1 ile %6 arasında kademeli değiştirilir; oran taşıyıcı yağın yaklaşık yarısı civarında tutulur.
•   Küvette renk ve yağ halkası, köpürme süresi, bombanın sertliği, kırılganlık ve depolamada nem alma izlenir.
•   Polisorbat fazla olursa bombalar yumuşak ve kırılgan kalabilir; en düşük etkin düzey aranır.
•   Toz bileşenler göz ve solunum yolunu tahriş edebilir; çalışma sırasında göz ve el koruması ile toz kontrolü sağlanmalıdır.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ’E BENZER ÜRÜNLER VE ALTERNATİFLER

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ’in alternatifi, yalnızca başka bir çözünürleştirici seçmek anlamına gelmez. Alternatif belirlenirken parfümün veya yağın cinsi, istenen berraklık, HLB değeri, koku ve renk etkisi, mevzuat, etiket beyanı ve maliyet birlikte değerlendirilmelidir.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ VE POLİSORBAT 20

Polisorbat 20, laurik asit esteri olup HLB değeri yaklaşık 16,7’dir. Polisorbat 80’e göre suda ve gliserinde daha kolay çözünür, daha açık renkli ve daha hafif yapılıdır. Hafif uçucu yağlar, tonikler, yüz spreyleri ve berrak vücut spreylerinde sık tercih edilir.

Oleik asit zincirli polisorbat 80 ise daha ağır ve daha az polar yağlarla, banyo ürünlerinde ve daha yağlı sistemlerde iyi sonuç verir. Kaynaklarda polisorbat 20 için üç ile altı, polisorbat 80 için dört ile on arasında polisorbat-yağ oranları anılır.

Bu rakamlar tedarikçi ve blog kaynaklarından gelir; değiştirmeden önce deneme gerekir.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ VE HİDROJENE HİNT YAĞI ETOKSİLATLARI

PEG-40 hidrojene hint yağı gibi ürünler, parfüm ve yağları suda berrak biçimde çözünürleştirmek için sıkça seçilir. Bir satıcı kaynağı, berrak sonuç hedeflenen parfümlü ürünlerde bu ürünü öne çıkarır ve düşük kokulu olduğunu belirtir.

Bu ürünler de etoksillenmiştir; dolayısıyla etilen oksit ve 1,4-dioksan kalıntısı açısından benzer soruları gündeme getirir. Polisorbat 80’in yağ asidi zinciri oleik asit, hidrojene hint yağı etoksilatlarınınki ise hint yağından gelen hidroksistearik asit türevleridir; bu fark uyum, koku ve cilt hissinde değişiklik yaratabilir.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ VE HAZIR ÇÖZÜNÜRLEŞTİRİCİ KARIŞIMLAR

Piyasada parfüm ve uçucu yağ çözünürleştirmek için hazırlanmış ticari karışımlar bulunur. Bir satıcı bu karışımlar için parfüm başına iki ile beş parça gerektiğini, polisorbat 20 ve 80 karışımlarının ise dört ile on parçadan fazla gerektirebileceğini belirtir.

Aynı satıcı karışımların renksiz ve kokusuz olduğunu, 40 °C ve 4 °C’de kararlı kaldığını ileri sürer. Bunlar satıcının kendi ürününü öne çıkaran iddialarıdır; bağımsız karşılaştırma verisi bulunmaz. Maliyet çoğunlukla daha yüksektir, bu yüzden kendi parfümünüzle deneme yapılmalıdır.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ VE POLİGLİSEROL ESTERLERİ İLE ALKİL GLİKOZİTLER

Doğal kökenli veya PEG içermeyen çözünürleştirici arayan üreticiler poligliserol esterlerini ve alkil glikozitleri değerlendirir. Bu maddeler farklı HLB değerleri, köpük davranışı ve cilt hissi verir.

Genellikle polisorbat kadar geniş parfüm çeşidini aynı oranda berraklaştırmazlar; bu nedenle oran ve kombinasyon denemeleri gerekir. Mevzuat ve sertifikasyon açısından avantaj sağlayabilirler ancak bu her ürün için doğrulanmalıdır.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ VE POLOXAMER 407

Poloxamer 407, ağız bakım ürünlerinde aroma çözünürleştirmek için kullanılan noniyonik bir blok kopolimerdir. Polisorbatlara göre farklı tat ve köpük davranışı gösterebilir.

Polisorbat 80’e göre aroma yüklemesi daha düşük olabilir. Her aroma için ayrı deneme gerekir ve ürün kategorisine göre mevzuat koşulları kontrol edilmelidir.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ VE SORBİTAN MONOOLEAT

Sorbitan monooleat, yani Span 80, polisorbat 80’in alternatifi değil eşidir. Yağda çözünen ve HLB değeri yaklaşık 4,3 olan bu emülgatör, polisorbat 80 ile karıştırılarak 4,3 ile 15 arasında bir HLB değerine ulaşılmasını sağlar. Bu çift, kremler ve losyonlarda yaygın bir emülgatör sistemidir.

Çözünürleştirme amacıyla Span 80 tek başına kullanılmaz; çünkü suda çözünmez. Polisorbat 80’in çözünürleştirici işlevi için hidrofilik karakter gerekir.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ VE ORTAK ÇÖZÜCÜLER

Propandiol, bütilen glikol ve etanol gibi ortak çözücüler çözünürleştirici değildir ancak parfümün polisorbatla karışmasını kolaylaştırarak gereken polisorbat oranını düşürebilir. Bir kaynakta parfümle eşit oranda propandiol eklenmesinin gereken çözünürleştirici oranını azalttığı belirtilir.

Glikoller yağı suda emülsiyon veya miselle tutma işlevi görmez. Ortak çözücüler polisorbatın yerine değil, onunla birlikte değerlendirilmelidir. Etanol yangın riski ve mevzuat nedeniyle ayrıca düşünülmelidir.

Bütün alternatiflerin her uygulamada birbirinin yerine geçeceği varsayılmamalıdır. Seçim, parfüm veya yağ, hedef berraklık, sıcaklık, pH, maliyet ve belge gereklilikleri birlikte değerlendirilerek denemeyle yapılmalıdır.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ İÇİN KALİTE KONTROL VE SATIN ALMA KRİTERLERİ

Kalite kontrol ve satın alma sürecinde değerlendirilebilecek başlıca parametreler:

• Kalite sınıfı ve monografi: Kozmetik, farmasötik (USP/NF, Ph. Eur., JP), süper rafine, gıda (E 433) veya araştırma kalitesi açıkça belirtilmelidir

• Görünüm ve renk: Berrak, sarıdan amber renge uzanan sıvı olmalıdır. Partiler arası renk farkı açık renkli ürünlerde sorun yaratabilir

• Oleik asit içeriği: Monografilerde yağ asitlerinin en az yüzde 58’i oleik asit olarak sınırlandırılır

• Asit değeri: Ürünün yaşlanmasını ve hidrolizini gösterir; monografilerde en çok yaklaşık 2 mg KOH/g

• Sabunlaşma ve hidroksil değeri: Sabunlaşma değeri 45–55, hidroksil değeri çoğu spesifikasyonda 65–80 mg KOH/g

• Su içeriği: Monografilerde çoğunlukla en çok yüzde 3; hassas uygulamalarda daha düşük sınırlar istenebilir

• Peroksit değeri: Oksidasyon düzeyini gösterir. Parfüm, vitamin ve duyarlı etkin maddelerin kararlılığı için düşük değer tercih edilir

• Etilen oksit ve 1,4-dioksan: Üretim kalıntılarıdır. Kozmetik uygulamada 1,4-dioksan için 10 ppm gibi sınırlar anılır; değerler COA ile doğrulanmalıdır

• Ağır metaller: Genel sınır en çok 10 ppm; bazı belgelerde 20 ppm’in altı belirtilir

• Viskozite ve yoğunluk: 25 °C’de 300–500 mm²/s ve yaklaşık 1,06–1,10 g/cm³ aralıkları görülür

• pH: Derişim ve sıcaklık belirtilmeden değerlendirilmemelidir

• Çözünürlük ve berraklık denemesi: Kullanılacak parfüm veya yağla belirlenen oranda hazırlanan çözeltinin berraklığı, üretim öncesi pilot denemeyle doğrulanmalıdır

• Yağ asidi kaynağı: Bitkisel veya hayvansal kökenli oleik asit kullanılabilir. Helal, vegan veya palm kaynaklı ürün beyanı için belge istenmelidir

• Belgeler: SDS, TDS, parti bazlı COA; kozmetik için ürün bilgi dosyasına katkı sağlayacak kalite ve güvenlik beyanları

• Ambalaj ve parti bilgileri: Parti numarası, üretim tarihi, raf ömrü, ambalaj türü ve kapak uyumu

Üreticilerin tipik değerleri ile bağlayıcı ürün spesifikasyonları birbirinden ayrılmalıdır. Pek çok kozmetik tedarikçi sayfası yalnızca genel ifadeler verir; sayısal sınır içeren bir TDS veya COA istenmelidir.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ’İN DEPOLANMASI VE TAŞINMASI

Polisorbat 80 serin, kuru ve havalandırılan bir yerde, kapalı orijinal ambalajında saklanmalıdır. Bir tedarikçi kaynağında 10 ile 30 °C arasında depolama önerilir; başka bir Avrupa tedarikçisi 30 °C’nin altında, karanlık ve kuru depolamayı belirtir.

Sıcaklık yaklaşık 40 °C’yi aştığında oksidasyon ve hidroliz hızlanabilir. Soğukta ürünün kıvamı artar ve akışı yavaşlar; kullanımdan önce oda sıcaklığına getirilmesi veya hafifçe ısıtılması işi kolaylaştırır, ancak uzun süreli yüksek sıcaklıktan kaçınılmalıdır.

Işık, özellikle ultraviyole ve uzun süreli floresan ışık, peroksit oluşumunu hızlandırır. Koyu renkli cam ve yüksek yoğunluklu polietilen ambalaj tercih edilir. Ürün çoğunlukla bu ambalajlarda ve fıçılarda taşınır.

Metal iyonları oksidasyonu hızlandırabileceğinden reaktif metallerle uzun temastan kaçınılmalıdır. Kapak her kullanımdan sonra sıkıca kapatılmalı, ürün azaldıkça içerideki hava boşluğunu azaltmak için daha küçük ambalaja aktarılmalıdır.

Uyumsuz maddeler kuvvetli oksitleyiciler, kuvvetli bazlar ve ağır metal tuzlarıdır. Gıda, yem ve kokulu maddelerden ayrı depolanmalıdır.

Raf ömrü tedarikçiye ve kaliteye göre değişir. Küçük ölçekli kozmetik tedarikçileri çoğunlukla bir yıl öngörür; bir araştırma kalitesi ürün için üretici kalite onayından yaklaşık dört yıl sonrası yeniden test tarihi olarak verilmiştir. Bu nedenle ürünün kendi etiket ve COA bilgileri esas alınmalıdır.

Renk koyulaşması, bulanıklık veya eski yağ kokusu bozulma belirtileri olabilir. Böyle bir üründe asit ve peroksit değerleri kontrol edilmeden kullanımdan kaçınılmalıdır.

Taşımacılık: İncelenen güvenlik bilgi formlarında polisorbat 80, karayolu, denizyolu ve havayolu mevzuatında tehlikeli madde olarak sınıflandırılmamıştır ve UN numarası atanmamıştır. Ancak bu durum ürün formuna, karışıma ve geçerli mevzuata bağlı olabilir; sevkiyat öncesinde tedarikçinin güncel SDS belgesi kontrol edilmelidir.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ’İN GÜVENLİK BİLGİLERİ

Polisorbat 80, çoğu güvenlik bilgi formunda tehlikeli madde olarak sınıflandırılmayan, düşük akut toksisiteli bir maddedir. Yine de tedarikçiye göre sınıflandırma değişebilir ve ürüne özgü güncel SDS esas alınmalıdır.

Başlıca güvenlik konuları:

• Sınıflandırma: Çoğu SDS’te CLP kapsamında sınıflandırma yoktur. Bir Avrupa tedarikçisinin güncel SDS belgesi kronik sucul tehlike kategori 3 (H412) olarak sınıflandırır; bir satıcı sayfası ayrıca ciddi göz hasarı ifadesi içerir. Belgeler arasındaki bu fark kontrol edilmelidir

• Akut toksisite: Sıçanlarda ağızdan LD50 değerleri belgelere göre 20.000 ile 42.200 mg/kg arasındadır; bir belgede 5.000 mg/kg’ın üzeri verilir. Bu, çok düşük akut toksisiteyi gösterir

• Cilt: Tavşan testlerinde tahriş edici değildir. İnsan yama testlerinde duyarlılaştırma görülmemiştir. Yine de hassas ciltlerde ürün bazlı test önerilir

• Göz: Çoğu belgede tahriş edici değildir; buna karşın temas hâlinde bol suyla yıkanmalıdır. Koruyucu gözlük kullanılmalıdır

• Solunum: Normal koşullarda önemli buhar basıncı yoktur. Isıtma veya püskürtme sırasında oluşan buhar ve sis solunmamalıdır

• Yutma: Büyük miktarlarda yutulması mide-bağırsak rahatsızlığına yol açabilir. Kusturulmamalı, ağız çalkalanıp su içirilmeli ve gerekirse tıbbi yardım alınmalıdır

• Enjeksiyonla ilişkili reaksiyonlar: Parenteral ilaçlarda çok nadir anafilaktoid reaksiyonlar bildirilmiştir. Kozmetik düzeydeki dış kullanımla doğrudan eşdeğer kabul edilmemelidir

• Kalıntılar: Üretim sırasında oluşabilen 1,4-dioksan kanserojen kategori 1B olarak sınıflandırılmıştır. Kozmetik güvenlik komitelerinin değerlendirmesinde bitmiş üründe 10 ppm ve altı güvenli kabul edilir

• Yangın: Parlama noktası yüksektir. Söndürme için su spreyi, karbondioksit, kuru kimyasal veya köpük kullanılabilir. Yanma sırasında karbon monoksit ve karbon dioksit oluşur

• Dökülme: Kayganlık oluşturur. Emici malzemeyle toplanmalı, zemin temizlenmeli, ürün su yollarına ve kanalizasyona ulaştırılmamalıdır

• Çevre: Balıklarda 96 saatlik LC50 değeri yaklaşık 471 mg/L, bir omurgasızda 165 mg/L olarak verilir. Biyolojik bozunma testlerinde 29 günde yaklaşık yüzde 64, 100 günde yüzde 100 bozunma bildirilmiştir. Belgeler arasında farklılık vardır

• Kişisel koruyucu donanım: Koruyucu gözlük, kimyasala dayanıklı eldiven ve iş kıyafeti kullanılmalıdır. Buhar veya sis oluşan ortamlarda uygun solunum koruması gerekir

• Depolama ve atık: Kapalı ambalajda, ışıktan korunarak saklanmalı; atık yerel mevzuata göre bertaraf edilmelidir

• Maruziyet sınırı: İncelenen güvenlik bilgi formlarında mesleki maruziyet sınırı belirtilmemiştir

Bu bölüm genel okuyucuya yönelik bilgilendirme amacı taşır ve ürüne özgü resmî SDS belgesinin yerine geçmez.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ’İ SATIN ALIRKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİDİR?

Doğru ürünü seçmek için önce ürün kimliği net olarak belirlenmelidir. “Solubilizer” sözcüğü bir işlevi anlattığı için polisorbat 20, polisorbat 80, hint yağı etoksilatları ve hazır karışımlar aynı başlık altında listelenebilir. Yalnızca “solubilizer” yazan bir talep yetersizdir.

Talepte Polysorbate 80 veya Polisorbat 80 adı, CAS No 9005-65-6 ve EC No 500-019-9 birlikte yazılmalıdır. Gıda veya ilaç için ayrıca E 433 veya hedef monografi belirtilmelidir. Ürün adındaki ek ifadeler farklı bir kalite veya karışımı gösterebileceğinden tam ürün adı yazılmalıdır.

Satın alırken değerlendirilmesi gereken başlıca noktalar:

• Kalite: Kozmetik, farmasötik, süper rafine, gıda veya araştırma kalitesi gereksinimi açıkça belirtilmelidir. Kozmetik kalite ürün gıda ve ilaçta kullanılmamalıdır

• Spesifikasyon: Sayısal sınırları olan bir TDS veya COA istenmelidir. Yalnızca genel ifade içeren ürün sayfaları teknik karşılaştırma için yeterli değildir

• Peroksit ve safsızlık profili: Peroksit değeri, asit değeri, su ve etilen oksit ile 1,4-dioksan sınırları sorulmalıdır. Hassas uygulamalarda süper rafine kalite düşünülmelidir

• Renk ve koku: Açık renkli ve berrak ürünlerde partiler arası renk farkı sorun yaratabilir. Numune ile kendi parfüm veya yağınızda berraklık denemesi yapılmalıdır

• Yağ asidi kaynağı: Bitkisel veya hayvansal kökenli oleik asit, helal, vegan ve palm kaynaklı ürün beyanları açısından sorulmalıdır

• Mevzuat: Ürünün kullanılacağı sektörde, kategoride ve ülkede izinli olduğu doğrulanmalıdır. Kozmetik için ürün güvenlik değerlendirmesi, gıda ve ilaç için ayrı koşullar aranır

• Ambalaj ve lojistik: Küçük kozmetik üretimi için kutu ve bidon, büyük üretim için fıçı veya IBC seçenekleri değerlendirilmelidir. Işıktan koruyan, kapalı ambalaj tercih edilmelidir

• Parti tutarlılığı: Ardışık partilerin COA değerleri, renk ve viskozite açısından karşılaştırılmalıdır

• Raf ömrü: Üretim tarihi ve kalan raf ömrü sorulmalıdır. Küçük ölçekli tedarikte bir yıl gibi kısa raf ömürleri verilebilir

• Belgeler: SDS, TDS, COA, kalite ve güvenlik beyanları ile REACH ve KKDİK durumu istenmelidir

• Teknik destek: Parfüm çözünürleştirme, oran seçimi ve berraklık sorunlarında tedarikçinin destek sunup sunamayacağı değerlendirilmelidir

• Toplam tedarik maliyeti: Birim fiyatın yanında gereken polisorbat oranı, ambalaj, depolama, yeniden test ve kalite kontrol maliyetleri birlikte hesaplanmalıdır

Fiyat karşılaştırması yapılırken yalnızca kilogram fiyatına bakılmamalı; kalite, peroksit düzeyi, belge seviyesi ve tedarik güvenliği birlikte değerlendirilmelidir. Çözünürleştirilecek yağ miktarı arttıkça gereken polisorbat miktarı da artar; bu yüzden formül başına maliyet ayrıca hesaplanmalıdır.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ’İN ATAMAN KİMYA’DAN TEDARİĞİ

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ; kozmetik çözünürleştirici, emülgatör, ilaç yardımcı maddesi, laboratuvar yüzey aktifi ve endüstriyel ıslatıcı olarak değerlendirilen çok amaçlı bir üründür.

ATAMAN KİMYA web sitesinde polisorbat 80, Polysorbate 80, Polysorbate 80 E433, Tween 80 ve Polyoxyethylene sorbitan monooleate adlarıyla yer almaktadır.

Mevcut ürün sayfaları genel ürün tanıtımı niteliğindedir. Sayfalarda kalite sınıfı, farmakope uygunluğu, peroksit düzeyi, ambalaj, stok veya belge bilgisi gibi ürüne özgü ayrıntılar yer almamaktadır.

Tween 80 sayfasında hazır seyreltik çözelti özellikleri de bulunduğundan talep edilen ürünün saf ürün mü, seyreltik çözelti mi olduğu açıkça belirtilmelidir.

Kolliphor PS 80 adıyla da bir sayfa bulunur; bu ad BASF’ın marka adıdır ve markalı ürün talebi ayrıca teyit edilmelidir.

Bu nedenle kozmetik, gıda, ilaç veya hassas biyofarmasötik uygulamalar için polisorbat 80 arayan firmaların, ürünün hangi kalite sınıfında olduğunu ve hangi belgelerle sunulduğunu sipariş öncesinde ATAMAN KİMYA’dan açıkça teyit etmesi önemlidir.

ATAMAN KİMYA’dan polisorbat 80 tedariki hakkında bilgi almak isteyen firmalar, kullanım alanlarını ve teknik ihtiyaçlarını paylaşarak ürün uygunluğu, güncel tedarik durumu, ambalaj seçenekleri ve fiyat teklifi konusunda bilgi talep edebilir.

Ürünün güncel stok durumu, menşei, kalite sınıfı, kozmetik, gıda veya farmakope uygunluk beyanı, peroksit ve diğer analiz değerleri, ambalajı ve kullanım amacına ilişkin mevzuat koşulları sipariş öncesinde ATAMAN KİMYA’dan teyit edilmelidir.

Teklif talebinde aşağıdaki bilgilerin paylaşılması, doğru polisorbat 80 ürününün değerlendirilmesini kolaylaştırır:

• Kullanım sektörü ve nihai uygulama, örneğin oda spreyi, banyo ürünü, şampuan veya ağız bakım ürünü

• Kozmetik, gıda, ilaç, laboratuvar veya teknik kalite gereksinimi; gıda için E 433, ilaç için hedef monografi

• Hedef ürün kategorisi ve kullanılacak ülke

• Çözünürleştirilecek parfüm veya yağın türü ve yaklaşık oranı

• Peroksit değeri, asit değeri, su ve etilen oksit ile 1,4-dioksan için istenen sınırlar

• Süper rafine veya standart kalite tercihi

• Yağ asidi kaynağı, helal veya vegan gibi özel gereksinimler

• Tahmini sipariş miktarı

• İstenen ambalaj türü ve boyutu

• Talep edilen teknik belgeler: SDS, TDS, COA, monografi uygunluğu ve güvenlik belgeleri

• Varsa mevcut ürünün TDS veya COA bilgileri

ATAMAN KİMYA iletişim bilgileri için şirketin web sitesindeki iletişim sayfası kullanılabilir.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ HAKKINDA SIK SORULAN SORULAR

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ nedir?
POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ, polioksietilen (20) sorbitan monooleat olarak tanımlanan polisorbat 80’in çözünürleştirici işleviyle sunulan ticari adıdır. Uçucu yağ, parfüm ve yağda çözünen maddeleri suda dağıtan noniyonik bir yüzey aktif maddedir.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ ne demektir?
Polysorbate polioksietilen sorbitan esterlerini, 80 yağ asidinin oleik asit olduğunu, Solubilizer ise çözünürleştirici işlevi ifade eder. Kimyasal olarak standart polisorbat 80 ile aynı CAS numarasını paylaşır; fark kalite, belge ve sunumdadır.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ’in CAS numarası nedir?
CAS numarası 9005-65-6’dır. Polisorbat 20 için 9005-64-5, polisorbat 60 için 9005-67-8 gibi farklı numaralar kullanılır; bu yüzden talepte numara doğrulanmalıdır.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ’in EC / EINECS numarası nedir?
EC numarası 500-019-9’dur. Güvenlik bilgi formlarında polisorbat 80 için bu numara kullanılır. Bazı sayfalarda görülen 100.105.529 numarası ECHA bilgi kartı kimliğidir.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ’in kimyasal formülü nedir?
Tipik gösterimi C₆₄H₁₂₄O₂₆’dır ve molekül ağırlığı yaklaşık 1310 g/mol’dür. Ticari ürün bir karışım olduğundan bu değerler ortalamadır. C₂₄H₄₄O₆ formülü etoksillenmemiş sorbitan monooleata aittir.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ’in HLB değeri nedir ve ne anlama gelir?
HLB değeri yaklaşık 15’tir. Bu değer, molekülün suyu seven tarafının baskın olduğunu ve yağın su içinde dağıldığı sistemlere, miselle çözünürleştirmeye uygun olduğunu gösterir.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ’in INCI adı nedir?
INCI adı Polysorbate 80’dir. INCI adının bulunması ürünün her kozmetik üründe sınırsız kullanılabileceği anlamına gelmez; ürün güvenlik değerlendirmesi gerekir.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ kozmetikte kullanılır mı?
Evet. Tonik, sprey, şampuan, duş jeli, banyo ürünleri ve losyonlarda çözünürleştirici ve emülgatör olarak kullanılır. Kozmetik İçerik İncelemesi paneli polisorbatları mevcut kullanım düzeylerinde güvenli bulmuştur.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ’in E kodu var mı?
Evet. Gıdada standart polisorbat 80, E 433 ve Codex sisteminde INS 433 koduyla tanımlanır. Solubilizer adıyla satılan kozmetik kalite bir ürünün gıda spesifikasyonunu sağlaması ayrıca doğrulanmalıdır.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ ile polisorbat 20 arasındaki fark nedir?
Polisorbat 20 laurik asit, polisorbat 80 oleik asit içerir. Polisorbat 20 daha hidrofilik, daha açık renklidir ve hafif yağlarda daha berrak sonuç verir; polisorbat 80 daha ağır yağlarla uyumludur ve daha puslu görünebilir.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ ne amaçla kullanılır?
Parfüm, uçucu yağ ve yağda çözünen maddeleri suda çözünürleştirmek, yağ fazını banyo suyunda dağıtmak, emülsiyonlarda yardımcı emülgatör olmak ve ilaç ile laboratuvarda yüzey aktif madde olarak kullanılmak üzere tercih edilir.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ hangi sektörlerde kullanılır?
Kozmetik ve kişisel bakım, ev kokusu ve temizlik, banyo ürünleri, ağız bakımı, ilaç ve biyoteknoloji, laboratuvar, tarım ve bazı endüstriyel uygulamalarda kullanılır. Gıda kullanımı için E 433 uygunluğu gerekir.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ çözünürleştirme işlevini nasıl gerçekleştirir?
Suda belirli bir derişimin üzerinde miseller oluşturur. Yağ molekülleri oleik asit çekirdeğine alınır, hidratlı polietilen oksit kabuğu çözeltiyi suda dengede tutar. Gereken oran yağın cinsine göre denemeyle belirlenir.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ ne işe yarar?
Yağın sudan ayrılmasını önler, parfümü sulu üründe dağıtır, banyo yağını suda süt gibi yayar, yüzey gerilimini düşürür ve ilaç ile laboratuvarda proteinleri ara yüzey stresinden korur.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ oda spreyinde nasıl çalışır?
Parfüm yağı polisorbatla önceden karıştırılır ve suya yavaşça eklenir. Parfüm miselin içine alınarak sprey içinde yüzeye çıkmadan dağılır. Çözelti berrak veya hafif opalesan olabilir.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ suda çözünür mü?
Evet. Suda, etanolde ve metanolde çözünür. Sabit yağlarda ve sıvı parafinde pratik olarak çözünmez. Sulu çözeltisi berrak veya hafif opalesan olabilir.

Parfüm çözünürleştirirken ne kadar POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ kullanılır?
Kaynaklarda polisorbat-parfüm oranı bire bir ile ona kadar değişir; çoğu zaman dört ile altı arası anılır. Gerekli miktar parfümün cinsine bağlıdır ve denemeyle belirlenir.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ tehlikeli bir madde midir?
Çoğu güvenlik bilgi formunda tehlikeli olarak sınıflandırılmaz ve akut toksisitesi çok düşüktür. Bir tedarikçi belgesi kronik sucul tehlike kategori 3 verir. Göz ve cilt koruması önerilir; ürüne özgü SDS esas alınmalıdır.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ neden bozunabilir veya peroksit oluşturabilir?
Oleik asitin çift bağı ve polietilen oksit zincirleri ışık, ısı, oksijen ve eser metallerle oksitlenebilir. Ester bağı nem, kuvvetli asit veya baz ve enzimlerle hidrolize olur. Bu yüzden peroksit ve asit değeri izlenir.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ REACH kapsamında kayıtlı mıdır?
Kayıt durumu bu çalışmada ECHA veri tabanından birinci elden doğrulanmamıştır. İncelenen bazı güvenlik bilgi formları kayıt numarası vermez. REACH ve KKDİK durumu tedarikçiden istenmelidir.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ’in fiziksel görünümü nasıldır?
Sarıdan amber renge uzanan, berrak veya hafif opalesan, yağımsı ve viskoz bir sıvıdır. Kokusu çok hafiftir veya yoktur. Yoğunluğu yaklaşık 1,06–1,10 g/cm³’tür.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ’in UN numarası nedir?
İncelenen güvenlik bilgi formlarında tehlikeli madde taşımacılığı mevzuatında sınıflandırılmadığı için UN numarası yoktur. Sevkiyat öncesinde tedarikçinin güncel SDS belgesi kontrol edilmelidir.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ’de peroksit, etilen oksit ve 1,4-dioksan neden önemlidir?
Peroksitler parfüm ve duyarlı bileşenlerin kararlılığını bozar. Etilen oksit ve 1,4-dioksan etoksilasyon kalıntılarıdır ve düşük sınırlarda tutulur. Değerler COA ile doğrulanmalıdır.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ fiyatı neye göre değişir?
Fiyat; kalite sınıfı, peroksit düzeyi, süper rafine olup olmaması, yağ asidi kaynağı, ambalaj, sipariş miktarı, menşe, belgelendirme ve lojistik koşullarına göre değişir. Farmasötik ve süper rafine kaliteler maliyeti artırır.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ’in alternatifi var mı?
Evet. Polisorbat 20, hidrojene hint yağı etoksilatları, hazır çözünürleştirici karışımları, poligliserol esterleri, alkil glikozitler ve poloxamer 407 uygulamaya göre alternatif olabilir. Hiçbiri her sistemde doğrudan ikame değildir.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ nasıl depolanmalıdır?
Serin, kuru ve havalandırılan bir yerde, kapalı orijinal ambalajında, ışıktan, ısıdan, nemden, kuvvetli oksitleyicilerden ve bazlardan uzak depolanmalıdır. Bir kaynak 10–30 °C aralığını önerir.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ satın alırken hangi belgeler istenmelidir?
SDS, TDS ve parti bazlı COA temel belgelerdir. Ayrıca kalite ve güvenlik beyanı, yağ asidi kaynağı, helal veya vegan belgesi ile REACH ve KKDİK bilgisi istenebilir.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ satın alırken hangi teknik özellikler önemlidir?
Kalite sınıfı, oleik asit içeriği, asit değeri, peroksit değeri, su, etilen oksit, 1,4-dioksan, ağır metaller, viskozite, renk, berraklık denemesi, raf ömrü ve ambalaj önemlidir.

POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ – TEKNİK ÖZET

Kimyasal adı: Polioksietilen (20) sorbitan monooleat; polisorbat 80

Yaygın adı: POLİSORBAT 80 ÇÖZÜNDÜRÜCÜ, Polisorbat 80, Polysorbate 80, Tween 80

CAS No: 9005-65-6

EC / EINECS No: 500-019-9

Moleküler formül: C₆₄H₁₂₄O₂₆ (tipik gösterim)

Molekül ağırlığı: Yaklaşık 1309,68 g/mol

Kimyasal sınıfı: Noniyonik, polietoksillenmiş sorbitan yağ asidi esteri; hidrofilik çözünürleştirici ve emülgatör

Fiziksel görünüm: Berrak veya hafif opalesan, sarıdan amber renge uzanan, yağımsı viskoz sıvı

Temel özellikler: HLB yaklaşık 15, yoğunluk yaklaşık 1,06–1,10 g/cm³, viskozite 25 °C’de 300–500 mm²/s, suda ve etanolde çözünür, sulu çözeltide pH yaklaşık 5–8, kritik misel derişimi yaklaşık 0,012 mM

Başlıca işlevler: Çözünürleştirici, O/W emülgatör, dağıtıcı, ıslatıcı, stabilizatör

Önemli uygulama alanları: Oda ve çarşaf spreyleri, tonik ve vücut spreyleri, şampuan ve duş jeli, banyo yağı ve banyo bombası, ağız bakım ürünleri, ilaç ve biyofarmasötik, laboratuvar tamponları

Kalite kontrol açısından kritik parametreler: Kalite sınıfı, oleik asit içeriği, asit değeri, sabunlaşma ve hidroksil değeri, su, peroksit değeri, etilen oksit, 1,4-dioksan, ağır metaller, renk ve berraklık denemesi

Depolama: Serin, kuru ve havalandırılan alanda, kapalı koyu renkli ambalajda; ışıktan, ısıdan, nemden, kuvvetli oksitleyicilerden ve bazlardan ayrı

Mevzuat: Kozmetik İçerik İncelemesi panelince mevcut kullanım düzeylerinde güvenli bulunmuştur; gıdada E 433 olarak AB’de E 432–436 grubu için kabul edilebilir günlük alım 25 mg/kg vücut ağırlığı/gün; çoğu SDS’te tehlikeli madde taşımacılığı kapsamında değil; REACH ve KKDİK durumu, Türkiye mevzuatı ve kullanım izinleri tedarikçiden ve güncel mevzuattan teyit edilmelidir.