Hızlı Arama
Polyvinylpyrrolidone, N-vinilpirolidon monomerinin polimerleşmesiyle elde edilen, (C₆H₉NO)ₙ yapısındaki suda çözünen sentetik bir polimerdir. Beyaz ile hafif sarımsı renkte, higroskopik toz veya pul olarak bulunur; su, etanol ve birçok polar çözücüde çözünür. Ortalama molekül ağırlığı K değeriyle ifade edilen kalite sınıfına göre birkaç binden bir milyonun üzerine kadar değişir; yoğunluk, viskozite ve çözünme davranışı gibi özellikler de bu sınıfa göre farklılaşır.
Povidon, ilaç, kozmetik ve sanayi alanlarında bağlayıcı, film oluşturucu, çözündürücü ve dağıtıcı olarak kullanılan çok yönlü bir yardımcı maddedir. Tablet granülasyonunda tanecikleri bir arada tutar, zor çözünen etken maddelerin amorf katı dispersiyonlarını kararlı kılar, saç ve cilt bakım ürünlerinde şeffaf bir film oluşturur. Yapısındaki polar pirolidon grupları, hidrojen bağı kurarak birçok madde ve yüzeyle etkileşir.
Polivinilpirolidon, yapıştırıcı çubuklarından baskı mürekkeplerine, membran üretiminden deterjan formülasyonlarına, seramikten pil malzemelerine kadar birçok sanayi dalında dağıtıcı, bağlayıcı ve kıvam ayarlayıcı olarak yer alır. Kalite sınıfı, K değeri, nem, kalıntı monomer ve peroksit düzeyi gibi ölçütlere göre seçilmelidir. Bu ürün ATAMAN KİMYA’dan tedarik edilebilir; teknik bilgi ve talepler için ATAMAN KİMYA ile iletişime geçilmesi önerilir.
POLYVINYLPYRROLIDONE (PVP) NEDİR?
Polyvinylpyrrolidone, N-vinilpirolidon (NVP) monomerinin serbest radikal polimerleşmesiyle üretilen, doğrusal yapılı ve iyonik olmayan sentetik bir polimerdir. Farmakope ve gıda mevzuatında povidon adıyla geçer; ticarette PVP kısaltmasıyla ve K değerini içeren kalite adlarıyla satılır.
Zincirin her tekrar biriminde ana zincire bağlı, beş üyeli bir laktam halkası, yani pirolidon grubu bulunur. Halkadaki karbonil oksijeni güçlü bir hidrojen bağı alıcısıdır; metilen grupları ise zincire sınırlı bir hidrofobik karakter kazandırır. Bu çift karakter maddenin hem suda hem birçok organik çözücüde çözünmesini sağlar.
Ürünün en belirleyici özelliği K değeridir. K değeri, polimerin seyreltik çözeltideki viskozitesinden Fikentscher denklemiyle hesaplanan ve ortalama molekül ağırlığıyla ilişkili bir sayıdır. Ticarette yaklaşık 12 ile 120 arasında değişen sınıflar bulunur; K 12, K 17, K 25, K 30, K 60 ve K 90 en bilinenleridir.
K değeri küçüldükçe zincirler kısalır, çözeltiler akışkan kalır ve ürün çoğunlukla püskürtmeli kurutmayla küresel tanecikler hâlinde elde edilir. Değer büyüdükçe zincirler uzar, çözeltiler kıvamlanır ve filmler sağlamlaşır; yüksek K’lı sınıflar sıklıkla silindirle kurutulmuş plaka veya pul biçiminde sunulur.
Bu nedenle Polyvinylpyrrolidone için yoğunluk, yığın yoğunluğu, viskozite, çözelti pH’ı ve molekül ağırlığı gibi değerler tek bir sayıyla verilmez. Her özellik, ilgili K değerine ve üreticinin kalite sınıfına göre ayrı ayrı belirlenir.
Madde beyaz ile hafif sarımsı renkte, kokusuz veya çok hafif kokulu bir tozdur. Ortamdan kolayca su çeker; suda, etanolde, metanolde ve kloroformda çözünür, eter ve hidrokarbonlarda çözünmez. Bazı yüksek K’lı sınıflar yüzde 20 veya 45 derişimli sulu çözelti olarak da satılır.
Çapraz bağlı ve suda çözünmeyen polivinilpolipirolidonla (PVPP, krospovidon) karıştırılmamalıdır. Bu ayrı bir maddedir; tablet parçalayıcı ile bira ve şarap berraklaştırıcı olarak kullanılır, E 1202 koduyla anılır ve çözünür povidonun yerine geçmez.
Başlıca işlevleri bağlayıcılık, film oluşturma, çözündürme, kristalleşmeyi geciktirme, dağıtıcılık ve kolloit korumadır. Tablet, saç şekillendirici, yapıştırıcı çubuk, mürekkep, membran ve deterjan gibi birçok üründe bu işlevlerden biri veya birkaçı birlikte kullanılır.
Üretim, N-vinilpirolidonun sulu veya 2-propanollü ortamda serbest radikal başlatıcıyla polimerleştirilmesine dayanır. Reaksiyondan sonra çözelti kurutulur, kalıntı monomer ve yan ürünler düşük düzeye indirilir, ürün öğütülerek farklı tane boylarında sunulur.
Seçimde yalnızca Polyvinylpyrrolidone adı yetmez. K değeri, kalite sınıfı (ilaç, gıda, kozmetik veya teknik), nem, kalıntı monomer, peroksit ve safsızlık sınırları ile üreticinin belgeleri birlikte değerlendirilmelidir.
POLYVINYLPYRROLIDONE (PVP)’NİN YAYGIN ÜRÜN VE KİMYASAL ADLARI:
Polivinilpirolidon
Polivinil pirolidon
Poli(N-vinilpirolidon)
Poli(1-vinilpirolidin-2-on)
Poli(1-etenilpirolidin-2-on)
Poli[1-(2-okso-1-pirolidinil)etilen]
N-vinilpirolidon homopolimeri
N-vinilpirolidon polimeri
1-etenilpirolidin-2-on homopolimeri
2-pirolidinon, 1-etenil-, homopolimer
Vinilpirolidon polimeri
Povidon
Povidone
Polividon
Polyvidone
Povidon K 30
Povidon K 90
PVP
PVP K 12
PVP K 15
PVP K 17
PVP K 25
PVP K 30
PVP K 60
PVP K 90
E 1201
Kollidon
Plasdone
Luviskol
Luvitec
Bu adların çoğu aynı polimeri farklı yazım biçimleriyle anlatır. Povidon, farmakope ve mevzuat dilinde kullanılan genel addır; polividon eski ve daha az kullanılan bir yazımdır; PVP ise polivinilpirolidonun uluslararası kısaltmasıdır.
PVP K 12, K 30 veya K 90 gibi adlardaki sayı K değerini gösterir ve ayrı bir madde değil, aynı polimerin farklı uzunluktaki sınıfını belirtir. Sayı büyüdükçe ortalama molekül ağırlığı artar; sınıflar arasında viskozite, film sağlamlığı ve çözünme davranışı farklılaşır.
Kollidon ve Luviskol BASF’in, Plasdone ise Ashland’ın ticari adlarıdır; Luvitec de BASF’in teknik uygulamalara yönelik serisidir. İlaç ve gıdada ağırlıklı olarak Kollidon ile Plasdone, kozmetik ve kişisel bakımda Luviskol sunulur. Bu adlarla satılan ürünlerin belgeleri üreticiye göre farklıdır.
Birbirine benzeyen adlar karışıklığa yol açabilir. Polivinilpolipirolidon (PVPP, krospovidon, CAS No 25249-54-1) çapraz bağlı ve çözünmeyen yapıdadır; Polyclar ve Divergan gibi adlarla satılan ürünler bu gruptandır. N-vinilpirolidon (CAS No 88-12-0) ise polimerin monomeridir ve ayrı bir maddedir.
Kopovidon (vinilpirolidon ve vinil asetat kopolimeri, CAS No 25086-89-9) da farklı bir polimerdir; Kollidon VA 64 ve Luviskol VA gibi adlarla satılır. Povidon-iyot (CAS No 25655-41-8) ise polimerin iyotla oluşturduğu bir komplekstir ve antiseptik olarak kullanılır.
Talep ve sipariş yazılırken ürün adı, CAS numarası ve istenen K değeri birlikte belirtilmelidir. Aynı CAS numarası altında çok farklı molekül ağırlıklı ürünler satıldığından yalnızca CAS numarası ürünü tam olarak tanımlamaz.
POLYVINYLPYRROLIDONE (PVP)’NİN CAS NO, EC / EINECS NO VE KİMYASAL TANIMLAMA
Ürün adı: Polyvinylpyrrolidone (PVP)
Yaygın kısaltması: PVP; farmakope adı povidon
Kimyasal adı: Poli(1-vinilpirolidin-2-on); 1-etenilpirolidin-2-on homopolimeri
INCI adı: PVP
Gıda katkı numarası: E 1201 (INS 1201)
CAS No: 9003-39-8
EC / EINECS No: Polimer olduğu için kimlik belirleyici tek bir numara yoktur; bazı belgelerde monomer N-vinilpirolidonun numarası olan 201-800-4 verilir
Moleküler formül: (C₆H₉NO)ₙ
Molekül ağırlığı: Tekrar birimi için 111,14 g/mol; polimerin ortalama molekül ağırlığı K değerine göre değişir
Kimyasal sınıfı: Sentetik, iyonik olmayan, suda çözünen polimer; N-vinillaktam homopolimeri
Temel işlevleri: Bağlayıcı, film oluşturucu, çözündürücü, dağıtıcı, kolloit koruyucu, kristalleşme geciktirici, viskozite ayarlayıcı, yapışkanlık verici, kararlaştırıcı
Polimerler Avrupa’daki REACH düzenlemesinde kayıt yükümlülüğünün dışında tutulur; buna karşılık monomer N-vinilpirolidon kayıtlıdır ve kalıntı monomer sınırları farmakope ile gıda mevzuatında ayrıca belirlenmiştir. Güncel durum tedarikçiden teyit edilmelidir.
CAS numarası ürünü doğru maddeyle eşleştirmek için gereklidir; ancak belirli bir K değerini veya kalite sınıfını göstermez. İlaç, gıda, kozmetik ve teknik kaliteler aynı numarayla satılır ve birbirinin yerine otomatik olarak kullanılamaz.
INCI adının bulunması ürünün kozmetikte otomatik olarak kullanılabileceği, E 1201 numarasının bulunması da her gıda kullanımının mevzuata uygun olduğu anlamına gelmez. Her uygulama için kalite sınıfı, belge düzeyi ve yasal sınırlar ayrıca değerlendirilmelidir.
POLYVINYLPYRROLIDONE (PVP)’NİN KİMYASAL YAPISI VE MOLEKÜLER ÖZELLİKLERİ
Ana zincir, vinil grubunun polimerleşmesiyle oluşan doymuş bir karbon–karbon omurgasıdır. Her ikinci karbon atomuna bir N-pirolidon halkası bağlıdır; halkadaki azot, karbonil karbonu ile birlikte üçüncül bir amid, yani laktam yapısı oluşturur.
Azot atomuna bağlı hidrojen bulunmadığından molekül hidrojen bağı vericisi değildir; yalnızca karbonil oksijeni üzerinden hidrojen bağı alıcısı olarak davranır. Fenol, karboksilik asit ve alkol gibi hidroksil içeren maddelerle bu yolla güçlü bağlar kurar.
Amid grubunun yüksek dipol momenti zincire belirgin bir polarite kazandırır. Buna karşılık omurga ve halka metilenleri apolar bölgeler oluşturur. Bu dengeli yapı, polimerin su, alkoller, klorlu çözücüler ve bazı amin ve asitlerde çözünmesini; eter ve doymuş hidrokarbonlarda ise çözünmemesini açıklar.
Polimer iyonik olmayan bir yapıdadır; çözeltide yük taşımaz. Bu yüzden yüzey etkin maddeler, tuzlar, çoğu boyar madde ve asitle birlikte kullanılabilir. Çözeltilerin pH’ı, polimerin kendisinden çok üretim kalıntılarına ve K değerine bağlıdır.
Zincirler düzensiz yerleşir ve madde amorf bir yapıdadır; belirgin bir kristal ergime noktası göstermez. Bunun yerine camsı geçiş sıcaklığı vardır ve kaynaklarda bu sıcaklığın K değeri büyüdükçe yükselerek yaklaşık 120 ile 174 °C arasında değiştiği bildirilir.
Karbonil gruplarının suyu bağlaması, maddenin higroskopik olmasının nedenidir. Ortam neminde polimer suyu emer, plastikleşir ve camsı geçiş sıcaklığı düşer. Bu etki, tabletlerde ve kuru toz karışımlarında kararlılığı doğrudan etkiler.
Polimerleşme ürününde zincir uçlarında ve halka dışında az miktarda 2-pirolidon, formik asit ve aldehit gibi yan ürünler ile kalıntı N-vinilpirolidon bulunabilir. Farmakopelerde bu bileşenler için sınırlar tanımlanmıştır ve kalite sınıfı seçiminde belirleyicidir.
Azota komşu üçüncül karbon–hidrojen bağları oksijene duyarlıdır. Depolama sırasında bu noktalarda hidroperoksit oluşabilir; bu yüzden birçok ürün için peroksit sınırı belirlenmiş, düşük peroksitli kaliteler ve oksijen bariyerli ambalajlar geliştirilmiştir.
Kuvvetli asit veya bazın yüksek sıcaklıkta etkisiyle amid bağı hidrolize olabilir ve halka açılabilir. Güçlü yükseltgenler zinciri kısaltır veya yan ürün oluşturur; bu nedenle kullanımda yükseltgen maddelerle uyumluluk önemlidir.
Hesaplanan çözünürlük parametresi yaklaşık 22–23 MPa½ aralığındadır. Bu değere yakın parametreli etken maddeler ve çözücülerle iyi karışabilirlik beklenir; amorf katı dispersiyonlarda bu özellikten yararlanılır.
POLYVINYLPYRROLIDONE (PVP)’NİN FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLERİ
Genel teknik özellikler:
Polyvinylpyrrolidone farklı K değerlerinde üretildiğinden, aşağıdaki listede sayısal değer yerine özelliğin K değerine göre nasıl değiştiği belirtilen alanlar bulunur. Değerler üreticiye, kaliteye ve ölçüm yöntemine göre farklılaşır; liste genel bilgi sunar ve üreticiye özgü TDS ile SDS belgelerinin yerine geçmez.
Fiziksel görünüm: Beyaz ile hafif sarımsı renkte, kokusuz veya çok hafif kokulu, higroskopik toz, küresel tanecik veya pul; bazı kaliteler sulu çözelti olarak da bulunur
Kimyasal karakter: İyonik olmayan, suda ve polar çözücülerde çözünen, amorf ve doğrusal yapılı vinilpirolidon polimeri
Moleküler formül: (C₆H₉NO)ₙ
Molekül ağırlığı: Tekrar birimi 111,14 g/mol; polimerin ortalama molekül ağırlığı K değeri arttıkça artar ve düşük K’lı sınıflarda birkaç binden yüksek K’lı sınıflarda bir milyonun üzerine kadar uzanır
CAS No: 9003-39-8
EC / EINECS No: Polimer için tek bir numara yoktur; bazı belgelerde monomerin numarası olan 201-800-4 görülür
K değeri: Ticari sınıflar yaklaşık 12 ile 120 arasındadır; etiketteki sayı nominal değerdir ve farmakopelerde kabul aralığı tanımlıdır. Ph.Eur. ve USP’ye göre K 15 ve altı için nominal değerin yüzde 85–115’i, üstü için yüzde 90–108’i kabul edilir
Saflık (assay): Kuru maddede azot içeriği ile tanımlanır; farmakope sınırı yüzde 11,5–12,8’dir, bazı tedarikçi veri sayfalarında yüzde 11,5–12,5 görülür. Bunlar kalite sınıfına bağlı spesifikasyon sınırlarıdır
Yoğunluk: K değerine, kurutma yöntemine ve üreticiye göre değişir; sabit bir sayı verilmez, ilgili K sınıfının veri sayfası esas alınır
Yığın yoğunluğu: K değerine, tane yapısına (püskürtmeli küresel tane veya silindirle kurutulmuş plaka) ve öğütme derecesine göre belirgin biçimde değişir; sipariş edilen sınıfın TDS değerine bakılmalıdır
Viskozite: K değerinin kendisi viskoziteden türetilir; derişim arttıkça ve K değeri büyüdükçe çözelti viskozitesi belirgin biçimde yükselir
Suda çözünürlük: Çok iyi çözünür; bir SDS’te 20 °C’de 100 mL suda 30 g’ın üzerinde verilir. Etanol, metanol ve kloroformda da çözünür; eter ve hidrokarbonlarda çözünmez
pH (sulu çözelti): Derişime ve K değerine bağlıdır. Avrupa Farmakopesi yüzde 5’lik çözeltide K 30 ve altı için 3,0–5,0, K 30’un üzeri için 4,0–7,0 aralığını tanımlar; bazı SDS’lerde 3–7 veya 5–9 gibi daha geniş aralıklar verilir
Bozunma: Isıtmada kademeli olarak yumuşar; yaklaşık 200 °C’nin üzerinde bozunmaya başladığı bildirilir. Yanma ürünleri karbon oksitleri ve azot oksitleridir; bir SDS’te kendiliğinden tutuşma sıcaklığı 420 °C olarak geçer
Nem: Farmakopelerde en çok yüzde 5; ürün higroskopik olduğundan açık ambalajda nem artar
Ağır metaller (Pb, Cu vb.): Farmakopelerde toplam ağır metal en çok 10 ppm olarak tanımlanır; AB gıda katkı özelliklerinde kurşun için en çok 2 mg/kg verilir
Kalıntı monomer ve safsızlıklar: Ph.Eur.’da N-vinilpirolidon en çok 10 ppm, hidrazin en çok 1 ppm, peroksit hidrojen peroksit cinsinden en çok 400 ppm, aldehit yaklaşık 500 ppm düzeyindedir; 2-pirolidon, formik asit ve sülfatlı kül için de sınırlar tanımlanmıştır
Reaktivite: Normal koşullarda kararlıdır. Güçlü yükseltgen maddelerle uyumsuzdur; depolamada peroksit oluşumuna ve nem alımına eğilimlidir; ince toz hâlinde yanıcı toz oluşturabilir
Kısa Fiziksel Özellikler Açıklaması
Polyvinylpyrrolidone’un fiziksel özellikleri tek bir değerle özetlenemez; çünkü ürün bir tek molekül değil, K değeriyle tanımlanan bir polimer ailesidir. Aynı CAS numarasına sahip iki ürünün viskozitesi, yoğunluğu, çözelti pH’ı ve molekül ağırlığı birbirinden çok farklı olabilir.
Düşük K’lı sınıflar suda hızlı çözünür, akışkan ve düşük viskoziteli çözeltiler verir; daha kırılgan ve daha az yapışkan filmler oluşturur. Yüksek K’lı sınıflar daha yavaş çözünür, kıvamlı çözeltiler ve daha sağlam, esnek filmler verir; bağlayıcı etkileri ve yapışma gücü daha yüksektir.
Yoğunluk ve yığın yoğunluğu da aynı biçimde sınıfa bağlıdır. Küresel ve içi boş tanecikler daha düşük yığın yoğunluğu ve iyi akışkanlık verir; plaka biçimli ürünler farklı bir akış ve sıkışma davranışı gösterir. Bu yüzden sayısal değerler yalnızca ilgili sınıfın TDS’inden alınmalıdır.
Camsı geçiş sıcaklığı da K değeriyle yükselir. Bu özellik sıcak eriyik ekstrüzyonunda, kuru kaplamada ve amorf katı dispersiyonlarda belirleyicidir; nem ise bu sıcaklığı düşürerek ürünü yumuşatır ve toz akışını bozabilir.
Veri sayfaları arasındaki farklar çoğunlukla kalite sınıfından, ölçüm koşulundan ve üretim yönteminden gelir. Farmakope sınırları bağlayıcı alt ve üst değerlerdir; üreticinin tipik değerleri ise bilgilendirme amaçlıdır ve parti analiz sertifikasıyla birlikte değerlendirilmelidir.
POLYVINYLPYRROLIDONE (PVP) MOLEKÜLER DÜZEYDE NASIL ÇALIŞIR?
Polyvinylpyrrolidone’un etkisi büyük ölçüde pirolidon halkasındaki karbonil oksijeninin hidrojen bağı kurma yeteneğine dayanır. Bu grup suyla, alkollerle, fenollerle ve karboksilik asitlerle bağ kurar; zincirin apolar omurgası ise yüzeylere ve apolar bölgelere tutunmasına yardım eder.
Tablet bağlayıcısı olarak, granülasyon sıvısında çözünen polimer toz taneciklerinin yüzeyini ıslatır. Kuruma sırasında çözücü uzaklaşır, zincirler taneciklerin arasında kalarak sert bir film köprüsü oluşturur ve hidrojen bağlarıyla laktoz veya selüloz gibi dolgu maddelerine yapışır.
Zor çözünen etken maddelerde polimer, kristalleşmeyi geciktiren bir matris görevi görür. Etken madde, polimer zincirlerine hidrojen bağlarıyla bağlanır; yüksek camsı geçiş sıcaklığı ve çözelti viskozitesi moleküllerin hareketini sınırlayarak amorf hâlin korunmasını ve çözünme hızının artmasını sağlar.
Film oluşumunda çözücü buharlaştıkça zincirler birbirine dolanır ve şeffaf, sert bir ağ yapı kurar. Zincir uzunluğu arttıkça dolanma yoğunlaşır; bu nedenle yüksek K’lı sınıfların filmleri daha dayanıklıdır. Film suyu çektiğinde yumuşar ve yeniden yapışkan hâle gelir.
Dağıtıcı ve kolloit koruyucu olarak polimer, pigment, karbon karası veya nanoparçacık yüzeyine adsorbe olur. Yüzeyden suya doğru uzanan hidrofilik zincir halkaları parçacıkların birbirine yaklaşmasını engelleyen bir engel oluşturur ve topaklaşmayı önler.
Metal nanoparçacık sentezinde pirolidon halkasının oksijeni ve azotu metal yüzeyiyle koordinasyon kurar. Polimer bazı kristal yüzeylerine daha güçlü bağlanarak büyümeyi yönlendirir; bu seçici kaplama parçacık boyutunu ve şeklini belirleyen etkenlerden biridir.
İyotla kompleks oluşturduğunda, iyot polimerin karbonil oksijenlerine bağlanır ve triiyodür köprüleriyle kararlı bir yapı kurar. Bu kompleks iyodu yavaş yavaş serbest bırakır; böylece povidon-iyotta antiseptik etki sürerken tahriş azalır.
Fenolik maddelerle kurulan hidrojen bağları, polimerin bitki dokusundan DNA çıkarma protokollerinde polifenolleri tutmasını ve çamaşırda boyarmadde taşınmasını sınırlamasını açıklar. Çözünür polimerde bu etkileşim çözeltide gerçekleşir; çapraz bağlı PVPP’de ise katı fazda gerçekleşir.
Membran üretiminde polimer çözeltiye eklendiğinde viskoziteyi artırır ve çökeltme banyosuna girerken suyla yer değiştirerek gözenek oluşumuna yardım eder. Kalan zincirler membran yüzeyini hidrofilik yaparak protein tutunmasını azaltır.
Zincirdeki azota komşu karbonların oksidasyona duyarlı olması, depolamada hidroperoksit oluşumunun molekül düzeyindeki nedenidir. Oluşan peroksitler ilaç ve gıdada hassas etken maddelere zarar verebilir; bu yüzden kalite seçiminde belirleyicidir.
POLYVINYLPYRROLIDONE (PVP) HANGİ SEKTÖRLERDE KULLANILIR?
Çözünür, iyonik olmayan ve çok işlevli olması nedeniyle geniş bir kullanım alanına sahiptir. Başlıca sektörler ve işlevler aşağıdadır.
İlaç ve eczacılık
Tablet ve granül bağlayıcısı, çözündürücü, amorf katı dispersiyon taşıyıcısı, film kaplama bileşeni, göz damlası ve transdermal sistemlerde yardımcı madde olarak kullanılır; povidon-iyotun da temel polimeridir.
Kozmetik ve kişisel bakım
Saç spreyi, jel ve köpüklerde film oluşturucu, rimel ve ruj gibi renkli kozmetikte bağlayıcı ve dağıtıcı, güneş ürünlerinde su direncini artırıcı, ağız bakımında leke giderici ve bağlayıcı olarak yer alır.
Yapıştırıcılar
Yapıştırıcı çubuk, nemle yeniden yapışan bantlar ve su bazlı sistemlerde bağlayıcı ve yapışkanlık verici olarak görev yapar; kuru film nemlendiğinde yeniden yapışkan hâle gelir.
Boya, mürekkep ve kaplama
Pigmentlerin dağıtılması ve kararlı tutulmasında, mürekkep püskürtmeli kâğıt kaplamalarında, mürekkep akışı ve parlaklık kontrolünde kullanılır.
Membran ve filtrasyon
Hemodiyaliz, ultrafiltrasyon ve mikrofiltrasyon membranlarında gözenek oluşturucu, viskozite ayarlayıcı ve hidrofilik yapıcı katkıdır.
Deterjan ve temizlik
Çamaşır deterjanlarında boyarmadde aktarımını ve kirin yeniden çökmesini azaltan polimerlerin ana bileşenidir; etkinliği deterjan ve boya türüne bağlıdır.
Tekstil
Sentetik liflerde boyarmadde alımını, nem çekmeyi ve antistatik özelliği iyileştirmek ve apre bileşenlerini aynı banyoda uygulamak için kullanılır.
Seramik ve metal işleme
Seramik bulamaçlarında bağlayıcı ve dağıtıcı, metal su verme banyolarında soğuma hızını ayarlayan polimer olarak yer alır.
Pil ve elektronik malzemeler
Elektrot bulamaçlarında karbon karasını ve grafiti dağıtmak ve bağlayıcı sistemlerde esneklik sağlamak amacıyla araştırılır ve kullanılır; güneş hücresi filmlerinde kararlaştırıcı olarak da incelenir.
Nanomalzeme sentezi
Gümüş, altın ve platin gibi metal nanoparçacıkların kararlaştırılmasında, büyümenin yönlendirilmesinde ve dağıtılmasında yüzey kaplayıcı olarak kullanılır.
Tarım
Tohum kaplamalarında ve bitki koruma ürünlerinde bağlayıcı ve kompleksleştirici olarak yer alır.
Biyoteknoloji ve laboratuvar
Bitki DNA ve RNA izolasyonunda polifenol giderici, Southern blot engelleme çözeltilerinin bileşeni ve mikroskopi sabitleme ortamı olarak kullanılır.
Polimer üretimi
Çözelti ve emülsiyon polimerleşmesinde viskoziteyi ve parçacık boyutunu denetlemek için kararlaştırıcı olarak eklenir.
Gıda ve içecek
Kullanım çok sınırlıdır. E 1201 yalnızca belirli gıda takviyesi tabletlerinde ve tatlandırıcı tabletlerinde izin verilen bir katkıdır; bira ve şarap berraklaştırmada çözünür PVP değil, çapraz bağlı PVPP kullanılır.
Bu alanların her biri için kalite sınıfı, K değeri, belge ve mevzuat uygunluğu ayrıca değerlendirilmelidir.
POLYVINYLPYRROLIDONE (PVP) KOZMETİK, GIDA VE İLAÇ UYGULAMALARINDA KULLANILIR MI?
Kozmetik uygulamalar
Evet. Kozmetikte PVP adıyla bilinir ve saç spreylerinde, jellerde, köpüklerde ve şekillendirici ürünlerde parlaklık ve tutuş veren film oluşturucu olarak kullanılır. Rimel, ruj ve pudrada bağlayıcı, güneş ürünlerinde su direncini artırıcı bileşendir.
Kozmetik Bileşen Değerlendirme Kurulu (CIR) vinilpirolidon polimerlerini kozmetik kullanımda güvenli bulmuştur. Yine de ürün bazında güvenlik değerlendirmesi, kalıntı monomer sınırı ve nihai ürün mevzuatı üreticinin sorumluluğundadır.
Ağız bakımında diş macunu ve beyazlatıcı jellerde leke tutucu ve kıvam verici olarak kullanılır. Higroskopik olduğundan nemli havada saçta tutuş azalabilir; bu yüzden nem direnci için vinil asetat kopolimerleriyle birlikte de kullanılır.
Gıda uygulamaları
Sınırlı ölçüde. Polyvinylpyrrolidone, AB’de E 1201 koduyla gıda katkı maddesi olarak kayıtlıdır; ancak izin verilen kullanım gıda takviyesi tabletleri ve tatlandırıcı tabletleriyle sınırlıdır. Her gıdaya doğrudan eklenemez.
EFSA 2020 değerlendirmesinde kabul edilebilir günlük alım değeri gerekmediği sonucuna varmıştır; JECFA ise 1986’da 0–50 mg/kg vücut ağırlığı değerini belirlemiştir. Kalite, kalıntı monomer ve safsızlık sınırları katkı özelliklerinde tanımlıdır.
Bira ve şarapta berraklaştırma için kullanılan madde çözünmeyen PVPP’dir ve E 1202 koduyla anılır. İşlem yardımcısı olarak kullanılır ve fenolik bileşikleri bağlayarak bulanıklığı önler; çözünür povidonla aynı madde değildir.
İlaç uygulamaları
Evet. Povidon; Avrupa, Amerikan ve Japon farmakopelerinde monografi bulunan bir yardımcı maddedir. Tabletlerde bağlayıcı, sıvılarda çözündürücü, göz damlalarında film oluşturucu ve transdermal sistemlerde yapıştırıcı olarak yer alır.
Zor çözünen etken maddelerin biyoyararlanımını artırmak için amorf katı dispersiyonlarda taşıyıcı olarak kullanılır. Povidon-iyot ise cilt, mukoza ve yaraların antisepsisinde yaygın bir etken maddedir.
İlaç kullanımında kalite sınıfı, kalıntı monomer ve peroksit düzeyi önemlidir. Yüksek K’lı sınıfların enjeksiyonla verilmesi uygun görülmez; çünkü böbrek yoluyla atılımı yavaş olan yüksek moleküllü zincirler vücutta birikebilir. Povidon alerjisi nadir görülür.
Bir kimyasalın bir sektörde kullanılması diğer sektörlerde kullanılabileceği anlamına gelmez. İlaç, gıda ve kozmetik uygulamaları için kalite sınıfı, belgeler ve yasal koşullar tedarikçiyle ayrıca doğrulanmalıdır.
POLYVINYLPYRROLIDONE (PVP) ENDÜSTRİYEL UYGULAMALARI
Endüstriyel değerini, suda ve birçok çözücüde çözünmesi, iyonik olmaması ve çok sayıda maddeyle uyumlu olması oluşturur. Aşağıdaki başlıklar işlevi, tercih nedenlerini ve sınırları uygulama bazında anlatır.
İlaç üretimi
Islak ve kuru granülasyonda bağlayıcı, amorf katı dispersiyonlarda taşıyıcı ve film kaplamalarda yapışmayı artıran bileşendir. Bağlayıcı olarak çoğunlukla K 25 ve K 30 sınıfları tablet ağırlığının yüzde 2–5’i düzeyinde kullanılır; püskürtmeli kurutma ve sıcak eriyik ekstrüzyonu gibi yöntemlerle kullanılabilir.
Yüksek camsı geçiş sıcaklığı sayesinde amorf hâli kararlı kılar; ancak yüksek K’lı sınıflar plastikleştirici olmadan ekstrüde edilmesi zor ürünlerdir. Higroskopik olması nem altında kararlılığı düşürebilir. Alternatifler kopovidon, hipromelloz ve hidroksipropil selülozdur.
Yapıştırıcılar
Yapıştırıcı çubuklarda, nemle yeniden yapışan sistemlerde, cilt temaslı bantlarda ve su bazlı yapıştırıcılarda bağlayıcı olarak kullanılır. Kuru filmi nemlendiğinde yeniden yapışkan hâle geldiğinden, selüloz ve cam gibi polar yüzeylerde iyi tutunma sağlar.
Derişimi uygulamaya göre değişir; çubuklarda yüzde 5–40, bazı bant sistemlerinde yüzde 1–15 düzeyleri anılır. Çok düşük oran sürekli film oluşturmaz, fazlası ise ağı plastikleştirerek kohezyonu azaltır. Polivinil alkol, dekstrin ve akrilik dispersiyonlar alternatiftir.
Boya, mürekkep ve kaplama
Pigment ve karbon karası dağıtımını kolaylaştırır, sulu mürekkeplerde parlaklık ve akış kararlılığını destekler, püskürtmeli mürekkep kâğıtlarının kaplamasında boyar madde alımına yardım eder. Bazı kaplamalarda jelleşmeyi de önler.
Su direncinin önemli olduğu sistemlerde polimerin suda çözünür olması sınırlayıcıdır; bu durumda çapraz bağlama veya kopolimerler değerlendirilir. Alternatifler akrilik dağıtıcılar, polivinil alkol ve selüloz türevleridir.
Membran ve filtrasyon
Diyaliz, ultrafiltrasyon ve mikrofiltrasyon membranlarında döküm çözeltisine eklenen polimer, viskoziteyi ayarlar ve çökeltme sırasında gözenek oluşumuna yardım eder. Membranda kalan kısım yüzeyi hidrofilik yaparak protein tutunmasını azaltır.
Yüksek K’lı sınıflar daha belirgin gözenek ve viskozite etkisi verir. Kalıcılığın yeterli olması için polimerin membrandan yıkanıp çıkmasının izlenmesi gerekir. Alternatifler polietilen glikol ve bazı başka hidrofilik polimerlerdir.
Deterjan ve çamaşır bakımı
Vinilpirolidon esaslı polimerler, yıkama suyuna salınan boyarmaddeyi bağlayarak başka kumaşlara geçmesini sınırlar. Bir çalışmada Polyvinylpyrrolidone ve kitosan karışımı reaktif, bazik ve kükürt boyalarında iyi sonuç vermiş, asit ve doğrudan boyalarda daha zayıf kalmıştır.
Etki deterjan bileşimine ve boya türüne bağlıdır; aynı çalışmada polimerin lekeyi çıkarma performansını anlamlı biçimde değiştirmediği görülmüştür. Vinilpirolidon ve vinilimidazol kopolimerleri de bu amaçla kullanılır.
Tekstil
Sentetik liflerde boyarmadde alımını, nem çekmeyi ve antistatik özelliği iyileştirmek amacıyla kullanılır. Bazı apre bileşenlerinin aynı banyoda uygulanmasına imkân tanır.
Fazla oran lifte sertlik veya yıkamada kalıntı oluşturabilir; bu yüzden yoğunluğu deneme ile belirlenir. Alternatifler polivinil alkol, akrilik apre maddeleri ve nişasta türevleridir.
Seramik, pil ve elektronik malzemeler
Seramik bulamaçlarında bağlayıcı ve dağıtıcı olarak, pil elektrotlarında ise karbon karasının ve aktif malzemenin dağıtılmasında kullanılır. Bir çalışmada polimerin karbon karası yüzeyine adsorbe olarak bulamacın yapısını ve akışını belirgin biçimde değiştirdiği görülmüştür.
Su bazlı elektrot sistemlerinde polivinil alkolle karıştırılarak esneklik kazandırdığı bildirilir. Higroskopik olduğundan elektrot nemi izlenmelidir. Alternatifler PVDF, karboksimetil selüloz ve polivinil alkoldür.
Nanomalzeme sentezi
Gümüş, altın ve platin nanoparçacık sentezinde yüzey kaplayıcı, kararlaştırıcı ve gerektiğinde indirgen olarak görev yapar. Polimerin molekül ağırlığı ve derişimi parçacık boyutunu ve şeklini etkiler.
Kaplayıcı polimer sentez sonrası yüzeyde kalır ve katalitik veya optik uygulamalarda yıkama gerektirebilir. Alternatifler sitrat, polietilen glikol ve çeşitli yüzey etkin maddelerdir.
Tarım ve tohum kaplama
Tohum kaplamalarında ve bitki koruma ürünlerinde bağlayıcı ve kompleksleştirici olarak kullanılır. Etkin maddeyi tohum veya yaprak yüzeyinde tutar, kaplamanın dökülmesini azaltır ve pigment veya boyanın dağılımını destekler.
Toprağa karıştığında kalıcılığı, kullanılan kalite ve uygulama koşuluna bağlıdır. Alternatifler selüloz türevleri, polivinil alkol ve akrilik bağlayıcılardır.
Polimer üretimi
Çözelti ve emülsiyon polimerleşmesinde viskoziteyi ve parçacık boyutunu denetlemek, dispersiyonu kararlı tutmak için eklenir. Koruyucu kolloit olarak lateks taneciklerinin birleşmesini geciktirir.
Son ürünün su direnci polimerin çözünürlüğünden etkilenebilir. Alternatifler polivinil alkol, selüloz eterleri ve yüzey etkin maddelerdir.
Laboratuvar ve biyoteknoloji
Bitki DNA ve RNA izolasyonunda polifenolleri bağlayarak nükleik asitlerin kirlenmesini önler. Southern blot engelleme çözeltilerinin bileşeni ve sulu mikroskopi ortamlarında kullanılan bir yardımcı maddedir.
Burada ürün analitik veya moleküler biyoloji kalitesinde seçilmelidir. Alternatif olarak çapraz bağlı PVPP veya aktif karbon kullanılabilir; seçim doku türüne ve protokole bağlıdır.
Povidon-iyot ve antiseptikler
Polimer, iyotu taşıyan ve gittikçe serbest bırakan bir taşıyıcıdır. Bu sayede iyodun tahriş ediciliği azalır; cerrahi fırçalar, solüsyonlar ve merhemler gibi ürünlerde kullanılır. Betadine tipi ürünlerde povidon-iyot derişimi yüzde 0,25 ile 10 arasında değişir.
Etkinlik serbest iyot düzeyine, kullanım süresine ve organik yüke bağlıdır. Alternatifler klorheksidin, alkoller ve diğer iyodofor sistemleridir.
POLYVINYLPYRROLIDONE (PVP) KULLANIMINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER
Polyvinylpyrrolidone yaygın olarak tehlikesiz kabul edilen, ancak kalite ve elleçleme açısından dikkat gerektiren bir polimerdir. Kullanımda göz önünde bulundurulması gereken başlıca konular:
• Doğru K değeri seçilmelidir: viskozite, bağlayıcılık, film sağlamlığı ve çözünme hızı K değerine göre değişir; yalnızca polimer adıyla sipariş verilmemeli, istenen sınıf açıkça yazılmalıdır
• Kalite sınıfı uygulamaya göre belirlenmelidir: ilaç, gıda, kozmetik ve teknik kaliteler kalıntı monomer, peroksit ve safsızlık sınırları bakımından farklıdır; birbirinin yerine otomatik olarak kullanılmamalıdır
• Ürün nemden korunmalıdır: higroskopik olduğundan açılan ambalajda su çeker, topaklanır ve camsı geçiş sıcaklığı düşer; ambalaj kullanımdan sonra hemen kapatılmalıdır
• Çözelti hazırlarken toz karıştırma altında yavaşça eklenmelidir: toz hızla eklenirse yüzeyde jelleşerek çözünmeyen topaklar oluşturur; yüksek K’lı sınıflarda çözünme süresi uzar ve kıvam hızla artar
• Peroksit oluşumu göz önünde bulundurulmalıdır: depolama sırasında hidrojen peroksit ve organik peroksitler artabilir; oksidasyona duyarlı etken maddeler için düşük peroksitli kaliteler ve azot altında elleçleme tercih edilmelidir
• Katkı seçimi sonuçları değiştirebilir: bir çalışmada askorbik asidin peroksit etkisini artırdığı, propil gallat ve EDTA’nın ise oksidatif bozunmayı azalttığı görülmüştür; uyumluluk her formülde ayrıca denenmelidir
• Güçlü yükseltgen maddelerle birlikte kullanılmamalıdır: yükseltgenler zinciri bozar ve yan ürün oluşturabilir
• Sulu çözeltiler mikrobiyal gelişime açıktır: bekletilecek çözeltilerde koruyucu kullanılması veya çözeltinin taze hazırlanması gerekir
• Toz birikimi önlenmelidir: ince toz havada yanıcı toz karışımı oluşturabilir; kıvılcım ve statik elektrik kaynaklarından uzak durulmalı, ekipman topraklanmalı, basınçlı havayla temizlik yapılmamalıdır
• Toz solunmamalı ve gözle teması önlenmelidir. Toz tahriş edebilir; kapalı gözlük, eldiven ve toz oluşan yerlerde uygun solunum koruması kullanılmalıdır
• Kalıntı monomer düzeyi sorulmalıdır: ilaç ve gıda kalitelerinde N-vinilpirolidon sınırı çok düşük tutulur; teknik kalitelerde değer tedarikçi belgesinden doğrulanmalıdır
• Çevresel etki dikkate alınmalıdır. Polimer kolay biyolojik ayrışmaz, ancak SDS’lerde sucul organizmalar için zararlı kabul edilmez; çözeltiler ve atıklar yerel mevzuata göre bertaraf edilmelidir
• Mevzuat durumu doğrulanmalıdır. İlaç, gıda, kozmetik ve temas eden malzeme kullanımlarında uygunluk beyanı ve belge düzeyi ayrıca kontrol edilmelidir
Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; ürüne özgü SDS ve TDS belgelerinin yerine geçmez.
POLYVINYLPYRROLIDONE (PVP) İÇİN BAŞLANGIÇ FORMÜLASYON YAKLAŞIMLARI
Bu bölümdeki yaklaşımlar, ürünün ilaç, kozmetik ve yapıştırıcı alanlarında nasıl değerlendirilebileceğini gösteren kısa başlangıç örnekleridir. Polyvinylpyrrolidone düşük riskli bir polimer olduğundan oranlar yaklaşık yüzde değerleriyle verilmiştir.
Örnekler doğrulanmış ticari reçete, üretim talimatı veya mevzuata uygun nihai formül değildir. Oranlar laboratuvar ön denemeleri için başlangıç seviyeleridir ve her formülün toplamı %100’dür.
Sonuç; seçilen K değerine, diğer bileşenlere, pH’a, sıcaklığa ve nem koşullarına göre değişir. Her uygulamada teknik değerlendirme, kalite ve mevzuat kontrolleri yapılmalı, oranlar uzmanlarca gözden geçirilmelidir.
ÖRNEK 1: TABLET GRANÜLASYONUNDA BAĞLAYICI ÇÖZELTİ DERİŞİMİNİN GRANÜL VE TABLET SERTLİĞİNE ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Amaç: Islak granülasyonda kullanılan Polyvinylpyrrolidone bağlayıcı çözeltisinin derişimi arttıkça granül mukavemeti, tablet sertliği ve dağılma süresinin nasıl değiştiğini izlemek.
Başlangıç yaklaşımı (bağlayıcı çözelti):
Polyvinylpyrrolidone (K 30): yaklaşık %5,0
Saf su: yaklaşık %95,0
Uygulama yaklaşımı:
• Polimer, karıştırma altında ve yavaş yavaş suya eklenir; topaklanma olmayacak şekilde tamamen çözünmesi beklenir.
• Model karışım (laktoz ve mikrokristalin selüloz) çözeltiyle nemlendirilir, granül oluşturulur, kurutulur ve elenir.
• Kuru karışıma göre bağlayıcı oranı yaklaşık %2–5 aralığında değiştirilir; K 30 ile K 90 sınıfı yan yana denenebilir.
• Granül akışkanlığı, tablet sertliği, aşınma ve dağılma süresi ölçülür.
• Nem alımı ve peroksit düzeyi kontrol edilir; ilaç kalitesinde ürün ve belgeleri doğrulanır.
• Çalışma sırasında toz solunmaz, gözlük ve eldiven kullanılır.
ÖRNEK 2: SAÇ ŞEKİLLENDİRİCİ JELDE FİLM OLUŞTURUCU DÜZEYİNİN TUTUŞ VE NEM DİRENCİNE ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Amaç: Şeffaf saç jelinde Polyvinylpyrrolidone düzeyinin tutuş, parlaklık, yapışkanlık ve nemli ortamda dayanıklılık üzerindeki etkisini izlemek.
Başlangıç yaklaşımı:
Polyvinylpyrrolidone (K 30): yaklaşık %3,0
Karbomer: yaklaşık %0,5
Trietanolamin (pH ayarı): yaklaşık %0,5
Gliserin: yaklaşık %2,0
Fenoksietanol esaslı koruyucu: yaklaşık %0,8
Saf su: yaklaşık %93,2
Uygulama yaklaşımı:
• Karbomer suda dağıtılıp şişirilir; polimer ayrı bir kapta çözülerek karışıma eklenir ve gliserin ile koruyucu katılır.
• Trietanolaminle pH, jelin kıvam kazandığı aralığa getirilir; köpük oluşumu en aza indirilir.
• Polimer oranı yaklaşık %1–5 aralığında değiştirilir; K 30 ile daha yüksek K’lı sınıf birlikte denenebilir.
• Berraklık, kıvam, saç demeti üzerinde tutuş, parlaklık, kuruma süresi ve nemli ortamda dayanıklılık karşılaştırılır.
• Nemde tutuşun azaldığı durumda vinil asetat kopolimeri alternatif olarak değerlendirilir.
• Nihai kozmetik ürün için güvenlik değerlendirmesi ve ilgili mevzuata uygunluk ayrıca yapılmalıdır.
ÖRNEK 3: YAPIŞTIRICI ÇUBUK FORMÜLÜNDE BAĞLAYICI POLİMER DÜZEYİNİN YAPIŞMA VE SERTLİĞE ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Amaç: Su bazlı yapıştırıcı çubukta Polyvinylpyrrolidone düzeyinin yapışma gücü, çubuk sertliği ve nemle yeniden yapışma üzerindeki etkisini izlemek.
Başlangıç yaklaşımı:
Polyvinylpyrrolidone (K 30): yaklaşık %20,0
Sodyum stearat: yaklaşık %8,0
Gliserin: yaklaşık %8,0
Saf su: yaklaşık %64,0
Uygulama yaklaşımı:
• Su ve gliserin ılık olarak karıştırılır; polimer yavaş yavaş eklenerek çözülür.
• Sodyum stearat ısıtılarak karışıma katılır ve homojen bir kütle elde edilene kadar karıştırılır; sıcak kütle kalıplara dökülür ve soğutulur.
• Polimer oranı yaklaşık %10–30 aralığında değiştirilir; düşük oranda sürekli film oluşmaz, yüksek oranda çubuk plastikleşerek yapışma gücü düşebilir.
• Yapışma gücü, çubuk sertliği, kuruma süresi, sürülme kolaylığı ve nemde davranış karşılaştırılır.
• Daha yüksek K’lı sınıf kıvamı ve yapışkanlığı artırır; çözünme süresi uzar.
• Sıcak kütleyle çalışırken yanık riskine karşı eldiven ve gözlük kullanılır.
POLYVINYLPYRROLIDONE (PVP)’YE BENZER ÜRÜNLER VE ALTERNATİFLER
Alternatif belirlerken işlev, çözünürlük, nem davranışı, film özellikleri, mevzuat ve maliyet birlikte değerlendirilmelidir; amaç yalnızca başka bir polimer seçmek değildir.
POLYVINYLPYRROLIDONE (PVP) VE KOPOVİDON
Kopovidon, vinilpirolidon ve vinil asetat birimlerinden oluşan bir kopolimerdir ve Kollidon VA 64 ile Luviskol VA gibi adlarla satılır. Üreticiler, povidonla karşılaştırıldığında daha az higroskopik, daha plastik ve daha düşük camsı geçiş sıcaklıklı olduğunu belirtir.
Bu özellikler tablet baskısı, film kaplama ve nemli ortamda saç tutuşu için avantajdır. Povidon ise daha yüksek bağlayıcılık ve çözündürme gücü gerektiren yerlerde ve K değeri seçeneklerinin geniş olduğu uygulamalarda tercih edilir.
POLYVINYLPYRROLIDONE (PVP) VE POLİVİNİL ALKOL
Polivinil alkol de suda çözünen, film oluşturan ve yapıştıran bir polimerdir. Genellikle daha yüksek mekanik dayanım ve bariyer özelliği verir; çözünmesi ise ısıtma gerektirebilir.
Yapıştırıcı, kaplama ve elektrot bağlayıcılarında iki polimer birlikte kullanılır: polivinil alkol yapışmayı, povidon ise esnekliği sağlar. Saf polivinil alkol, povidonun çözündürme ve kompleks oluşturma işlevinin yerini tutmaz.
POLYVINYLPYRROLIDONE (PVP) VE POLİETİLEN GLİKOL
Polietilen glikol (PEG), suda çözünen sentetik bir polieterdir; plastikleştirici, çözücü ve katı dispersiyon taşıyıcısı olarak kullanılır. Düşük molekül ağırlıklı türleri sıvı veya mumsudur ve bağlayıcılık göstermez.
Povidon filmlerine gliserin veya PEG 400 plastikleştirici olarak eklenebilir. Polietilen glikol düşük sıcaklıkta eriyen, kolay işlenen bir taşıyıcıdır; povidon ise daha yüksek camsı geçiş sıcaklığıyla amorf hâli korumada öne çıkar.
POLYVINYLPYRROLIDONE (PVP) VE SELÜLOZ TÜREVLERİ
Hipromelloz (HPMC) ve hidroksipropil selüloz (HPC) tablet bağlayıcısı, film kaplama ve jel oluşturucu olarak kullanılan selüloz eterleridir. Suda şişerek jel yapıları ve yavaş salım matrisleri oluşturabilir.
Povidon hızlı çözünür ve daha hızlı bağlama sağlarken, selüloz türevleri daha az higroskopiktir ve kontrollü salım için uygundur. Hidroksipropil selülozun da peroksit içerebildiği bildirilir; uyumluluk her formülde denenmelidir.
POLYVINYLPYRROLIDONE (PVP) VE KROSPOVİDON
Krospovidon, çapraz bağlı ve suda çözünmeyen PVPP’dir. Suda şişerek tabletleri hızla dağıtan bir parçalayıcıdır; ayrıca bira ve şarapta polifenolleri tutarak bulanıklığı önler.
Çözünür povidonun bağlayıcılık, film oluşturma ve çözündürme işlevlerini göstermez. Bu nedenle iki madde aynı formülde birlikte bulunabilir ancak birbirinin yerine geçmez.
POLYVINYLPYRROLIDONE (PVP) VE VİNİLPİROLİDON KOPOLİMERLERİ
Vinilpirolidonun vinilimidazol, vinil asetat veya dimetilaminoetil metakrilat gibi monomerlerle kopolimerleri, kullanım hedefine göre özel işlevler kazandırır. Boyarmadde aktarım önleme, saç bakımı ve katyonik bakım ürünlerinde bunlardan yararlanılır.
Hiçbir alternatif her sistemde birebir ikame değildir. Her durumda performans testi ve mevzuat kontrolü yapılmalı, K değeri ve kalite sınıfı birlikte değerlendirilmelidir.
POLYVINYLPYRROLIDONE (PVP) İÇİN KALİTE KONTROL VE SATIN ALMA KRİTERLERİ
Aynı CAS numarasıyla satılsa da K değeri, kalite sınıfı, nem, kalıntı monomer ve peroksit düzeyi üreticiye ve ürün sınıfına göre farklıdır. Bu yüzden önce ürünün ilaç, gıda, kozmetik veya teknik kalitede olup olmadığı netleştirilmelidir.
Kalite kontrol ve satın alma sürecinde değerlendirilebilecek başlıca parametreler:
• K değeri: Etiketteki nominal sayıyla ölçülen değer karşılaştırılır. Ölçüm, viskoziteden Fikentscher denklemiyle hesaplanır; çözelti derişimi K değeri aralığına göre yüzde 5, yüzde 1 veya yüzde 0,1 seçilir. Farmakopeler kabul aralığını nominal değere göre tanımlar
• Azot içeriği: Kuru maddede farmakope sınırı yüzde 11,5–12,8’dir. Bazı tedarikçiler yüzde 11,5–12,5 aralığını verir; yöntem ve aralık tedarikçiyle netleştirilmelidir
• Nem: Farmakopelerde en çok yüzde 5’tir. Higroskopik ürün olduğundan, partinin teslimattaki ve açıldıktan sonraki nemi ayrı ayrı sorulmalıdır
• Kalıntı monomer: N-vinilpirolidon için Ph.Eur.’da en çok 10 ppm sınırı vardır. Teknik kalitelerde sınır tedarikçi spesifikasyonuna bağlıdır; belge istenmelidir
• Peroksit: Hidrojen peroksit cinsinden en çok 400 ppm sınırı tanımlıdır. Oksidasyona duyarlı etken maddeler için düşük peroksitli kaliteler bulunur; parti sonucu COA üzerinden doğrulanmalıdır
• Aldehit, hidrazin ve diğer safsızlıklar: Aldehit yaklaşık 500 ppm düzeyinde, hidrazin en çok 1 ppm’dir. 2-pirolidon en çok yüzde 3, formik asit en çok yüzde 0,5 olarak tanımlanır
• Sülfatlı kül ve ağır metaller: Sülfatlı kül yüzde 0,1 düzeyinde, ağır metal en çok 10 ppm’dir. AB gıda katkı özelliklerinde kurşun için en çok 2 mg/kg verilir
• pH ve çözelti berraklığı: pH yüzde 5’lik çözeltide ölçülür; K 30 ve altı için 3,0–5,0, üstü için 4,0–7,0 aralığı tanımlanmıştır. Çözeltinin berrak ve renksiz olması kalite göstergesidir
• Görünüm: Beyaz ile hafif sarımsı, serbest akışlı toz olmalıdır. Topaklanma, koyulaşma veya nem lekesi kalite sorununa işaret eder
• Parçacık boyutu ve yığın yoğunluğu: Çözünme hızını, toz akışını ve dozaj doğruluğunu etkiler. Değerler K sınıfına ve üretim yöntemine bağlı olduğundan sipariş edilen sınıfın TDS değeriyle karşılaştırılmalıdır
• Viskozite: Çözelti kıvamı K değeriyle birlikte yorumlanır; sıvı ürünlerde derişim ve kuru madde de kontrol edilir
• Belgeler: Parti bazlı analiz sertifikası, güncel SDS, TDS, farmakope uyumu (Ph.Eur., USP, JP), gıda katkı özelliklerine uygunluk beyanı, REACH bilgisi ve gerektiğinde ilaç yardımcı maddesi kalite belgeleri
• Ambalaj ve parti: Tedarikçilere göre küçük laboratuvar ambalajlarından 25 kg torbalara kadar seçenekler bulunur. Nemden koruyan çok katlı ambalaj, parti numarası ve üretim tarihi kontrol edilmelidir
• Raf ömrü: Üreticiye göre değişir; bir tedarikçi veri sayfasında 60 ay verilir. Uzun bekleyen ürünün nem ve peroksit düzeyi kullanımdan önce yeniden test edilebilir
Bağlayıcı spesifikasyonlar ile tipik değerler birbirinden ayrılmalıdır. Tipik değerler bilgilendirme amaçlıdır; sözleşmedeki spesifikasyon ve analiz sertifikasındaki parti sonuçları esas alınmalıdır.
POLYVINYLPYRROLIDONE (PVP)’NİN DEPOLANMASI VE TAŞINMASI
Kuru ve kapalı ambalajda kararlıdır; en önemli depolama etkenleri nem, oksijen ve ısıdır. Depolama koşulları bu özelliklere göre belirlenmelidir.
• Sıcaklık ve yer: Serin, kuru ve iyi havalandırılan bir yerde, ısı kaynaklarından ve doğrudan güneş ışığından uzak saklanır. Bazı tedarikçiler oda sıcaklığı aralığını belirtir; ilgili sınıfın TDS’i esas alınmalıdır
• Nem: Ambalaj sıkıca kapalı tutulmalıdır. Açılan ambalajdaki ürün hemen kapatılmalı, nemli ortamda uzun süre açık bırakılmamalıdır
• Ambalaj: Orijinal ambalajında, etiketleri bozulmadan saklanmalıdır. Sentetik ve nem bariyerli ambalajlar tercih edilir; oksidasyona duyarlı kalitelerde oksijen bariyerli özel ambalaj kullanılabilir
• Oksijen ve peroksit: Uzun süreli depolamada peroksit düzeyi artabilir. Hassas uygulamalar için düşük peroksitli kaliteler ve azot altında elleçleme değerlendirilir
• Uyumsuz maddeler: Güçlü yükseltgen maddelerden ayrı depolanmalıdır. Isı kaynaklarından, yanıcı malzemelerden ve ateşleme kaynaklarından uzak tutulmalıdır
• Toz ve yangın güvenliği: İnce toz havada yanıcı toz karışımı oluşturabilir. Toz birikimi önlenmeli, ekipman topraklanmalı ve basınçlı hava ile temizlik yapılmamalıdır
• İstifleme: Torbalar paletlerde dengeli istiflenmeli, ezilme ve yırtılma önlenmeli, hasarlı ambalajlar ayrılmalıdır
• Çözeltiler: Sulu çözeltiler kapalı kaplarda saklanmalı, mikrobiyal gelişime karşı koruyucu eklenmeli veya taze hazırlanmalıdır
• Raf ömrü: Üreticiye göre değişir; yeniden test koşulları tedarikçi belgelerinde bulunur
• Taşımacılık: Güvenlik bilgi formlarında katı ürün için karayolu, havayolu ve denizyolu taşımacılığında tehlikeli madde olarak düzenlenmediği belirtilir; UN numarası ve tehlike sınıfı atanmaz
• Taşıma sınıflandırması: Sınıflandırma ürün formuna ve belge tarihine bağlı olabilir. Çözelti, povidon-iyot gibi kompleksler ve hazır karışımlar farklı değerlendirilebilir. Sevkiyat öncesinde tedarikçinin güncel SDS’i ve geçerli mevzuat esas alınmalıdır
• Taşıma sırasında: Ambalaj bütünlüğü korunmalı, nemden ve yağmurdan uzak tutulmalı, yükseltgen maddelerle birlikte yüklenmemelidir
POLYVINYLPYRROLIDONE (PVP)’NİN GÜVENLİK BİLGİLERİ
Üreticilerin güvenlik bilgi formlarında Polyvinylpyrrolidone çoğunlukla tehlikeli madde olarak sınıflandırılmaz. Buna karşılık ince toz hâlinde yanıcı toz oluşturabilir ve gözde hafif tahriş yapabilir; tedarikçiden tedarikçiye farklı ifadeler görülebilir.
Aşağıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve üreticiye özgü güvenlik bilgi formunun yerine geçmez. Her tedarikçinin kendi SDS’i dikkate alınmalıdır.
Başlıca güvenlik konuları:
• Tehlike sınıfları: Birçok SDS’te GHS ve CLP kapsamında tehlikeli madde olarak sınıflandırılmaz. Bazı belgelerde yanıcı toz oluşturma ifadesi yer alır; bir veri sayfasında enjeksiyonla yapılan hayvan deneylerine dayanan farklı bir sınıflandırma ifadesi bulunur
• Akut toksisite: Sıçanda ağızdan LD50 değeri çok yüksek, yaklaşık 100.000 mg/kg olarak bildirilir; deri yoluyla LD50 12.000 mg/kg’ın üzerindedir. Tavşanda deri tahrişi görülmemiştir, gözde hafif tahriş bildirilir
• Cilt ve göz teması: Cildi genellikle tahriş etmez. Göze temasta bol suyla en az 15 dakika yıkanmalı, tahriş sürerse tıbbi yardım alınmalıdır
• Solunum: Toz solunum yollarını tahriş edebilir; tekrarlanan ve uzun süreli toz maruziyetinde akciğer dokusunun etkilenebileceği belirtilir. Kişi temiz havaya çıkarılmalı, belirti sürerse tıbbi yardım alınmalıdır
• Yutma: Ağız çalkalanmalı, bol su içirilmeli ve rahatsızlık sürerse sağlık kuruluşuna veya zehir danışma merkezine (Türkiye’de 114) başvurulmalıdır
• Yangın ve patlama: Yığın hâlinde zor tutuşur; ancak ince toz bulutu kıvılcımla tutuşabilir ve statik elektrik bu riski artırır. Yangında su spreyi, alkole dayanıklı köpük, kuru kimyasal veya karbondioksit kullanılır. Yanma ürünleri karbon oksitleri ve azot oksitleridir
• Reaktivite: Önerilen koşullarda kararlıdır. Güçlü yükseltgen maddelerle uyumsuzdur; higroskopiktir
• Kişisel koruyucu donanım: Kapalı gözlük, eldiven ve koruyucu giysi kullanılmalıdır. Toz oluşan yerlerde partikül filtreli solunum koruması ve yerel çekiş önerilir
• Dökülme: Toz oluşturmadan süpürülüp ayrı bir kapta toplanmalı; basınçlı hava kullanılmamalıdır. Islanan polimer yüzeyi kaygan yapar; dökülme sonrası alan bol suyla yıkanmalıdır
• Monomer: Üretimde kullanılan N-vinilpirolidon kategori 2 kanserojen olarak sınıflandırılır. Ürün kalitelerinde kalıntı sınırları düşük tutulur; monomerle çalışan tesislerde işyeri sınırları ayrıca uygulanır
• Çevre: Polimer kolay biyolojik ayrışmaz; SDS’lerde sucul organizmalar için zararlı kabul edilmez. Yüksek yükte derelere ve kanalizasyona bırakılmamalıdır
• Atık: Artık ürün ve kirli ambalaj yerel mevzuata göre bertaraf edilmelidir; uygun olduğunda geri dönüşüm veya kontrollü yakma değerlendirilir
• Maruziyet ve yardım: Belirtiler sürerse veya yutma, solunum ve göz teması konusunda şüphe varsa ürün etiketi ve SDS ile birlikte sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır
POLYVINYLPYRROLIDONE (PVP)’Yİ SATIN ALIRKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİDİR?
Doğru ürünü seçmek için önce kimlik açıkça belirlenmelidir. Polivinilpirolidon; çapraz bağlı PVPP, kopovidon, povidon-iyot ve monomer N-vinilpirolidonla karıştırılabildiğinden yalnızca “PVP” yazan bir talep yetersizdir.
Talepte ürün adı olarak Polyvinylpyrrolidone, CAS numarası 9003-39-8 ve istenen K değeri birlikte belirtilmelidir.
Satın alırken dikkat edilecek başlıca konular:
• Kullanım amacı ve mevzuat: Ürünün ilaç, gıda, kozmetik veya teknik uygulamada kullanılacağı netleştirilmeli; ilgili ülkenin mevzuat koşulları tedarikçiyle doğrulanmalıdır
• K değeri: Viskozite, bağlayıcılık ve film özellikleri K değerine bağlı olduğundan sınıf açıkça belirtilmelidir
• Kalite sınıfı: İlaç, gıda, kozmetik ve teknik kaliteler arasında kalıntı monomer, peroksit ve belge düzeyi açısından fark olabilir
• Teknik spesifikasyonlar: K değeri, azot, nem, kalıntı monomer, peroksit, aldehit, ağır metal, pH ve parçacık boyutu açık biçimde istenmelidir
• Form: Toz, küresel tanecik, pul veya sulu çözelti gereksinimi belirtilmelidir; çözünme hızı ve toz oluşumu bu seçime bağlıdır
• Ambalaj ve lojistik: Net miktar, nem bariyerli ambalaj, palet düzeni ve depolama koşulları belirlenmelidir
• Parti tutarlılığı: Ardışık partilerin analiz sertifikaları, K değeri ve fiziksel görünümleri karşılaştırılmalıdır
• Raf ömrü: Teslim edilen ürünün üretim tarihi ve kalan raf ömrü sorulmalıdır
• Belgeler: SDS, TDS, COA, farmakope uyumu, REACH bilgisi ve gerektiğinde gıda ve kozmetik uygunluk beyanları istenmelidir
• Tedarikçinin teknik desteği: Uygulamaya uygun sınıf seçimi, çözelti hazırlama ve depolama konusunda bilgi desteği değerlendirilmelidir
• Menşe ve üretici: Üretici bilgisinin şeffaf olması ve izlenebilirlik sağlanması istenebilir
• Toplam tedarik maliyeti: Birim fiyatın yanı sıra K değeri, kalite sınıfı, doz, ambalaj, depolama ve atık yönetimi maliyeti birlikte hesaplanmalıdır
Fiyat karşılaştırması yalnızca kilogram fiyatına göre yapılmamalıdır; K değeri, kalite sınıfı, belge düzeyi ve tedarik güvencesi de hesaba katılmalıdır.
POLYVINYLPYRROLIDONE (PVP)’NİN ATAMAN KİMYA’DAN TEDARİĞİ
Polyvinylpyrrolidone; ilaç, kozmetik, yapıştırıcı, mürekkep, membran ve deterjan gibi alanlarda bağlayıcı, film oluşturucu ve dağıtıcı olarak değerlendirilen bir üründür. ATAMAN KİMYA web sitesinde Polyvinylpyrrolidone, Polyvinylpyrrolidone (PVP), PVP K30, Povidone K-30, Povidone K-90 ve Povidone (PVP) K 90 adlarıyla ürün sayfaları bulunmaktadır.
Satın almayı planlayan firmaların kullanım amacına uygun K değerini, kaliteyi, teknik özellikleri, mevzuat koşullarını ve gerekli belgeleri sipariş öncesinde netleştirmesi önerilir.
ATAMAN KİMYA’dan tedarik hakkında bilgi almak isteyen firmalar, kullanım alanlarını ve teknik ihtiyaçlarını paylaşarak ürün uygunluğu, güncel tedarik durumu, ambalaj seçenekleri ve fiyat teklifi konusunda bilgi talep edebilir.
Ürünün güncel stok durumu, menşei, kalite sınıfı, K değeri, ambalajı, taşıma sınıflandırması ve kullanım amacına ilişkin mevzuat koşulları sipariş öncesinde ATAMAN KİMYA’dan teyit edilmelidir.
Teklif talebinde aşağıdaki bilgilerin paylaşılması doğru ürünün hızla değerlendirilmesini kolaylaştırır:
• Kullanım sektörü ve nihai uygulama
• Talep edilen ürün adı veya kalite sınıfı: Polyvinylpyrrolidone, PVP K30, Povidone K-30, Povidone K-90 veya eşdeğeri
• İstenen K değeri veya viskozite aralığı
• Talep edilen form: toz veya çözelti
• Nem, kalıntı monomer, peroksit ve safsızlık sınırları
• Kalite sınıfı: ilaç, gıda, kozmetik veya teknik
• Kullanım amacına ilişkin mevzuat durumu
• Kullanılan proses veya uygulama yöntemi
• Tahmini sipariş miktarı
• İstenen ambalaj türü
• Talep edilen teknik belgeler
• Varsa mevcut ürünün TDS veya COA bilgileri
POLYVINYLPYRROLIDONE (PVP) HAKKINDA SIK SORULAN SORULAR
Polyvinylpyrrolidone (PVP) nedir?
N-vinilpirolidon monomerinden üretilen, suda çözünen, iyonik olmayan sentetik bir polimerdir. Tablet bağlayıcısı, film oluşturucu, çözündürücü ve dağıtıcı olarak ilaç, kozmetik, yapıştırıcı, mürekkep, membran ve deterjan alanlarında kullanılır.
Polyvinylpyrrolidone (PVP) ne demektir?
Adı, poli (çok sayıda), vinil ve pirolidon sözcüklerinden gelir ve pirolidon halkası taşıyan vinil birimlerinin zincir hâlinde bağlanmasıyla oluşan polimeri ifade eder. Farmakope ve mevzuat dilinde aynı madde povidon adıyla geçer.
Polyvinylpyrrolidone (PVP)’nin CAS numarası nedir?
CAS numarası 9003-39-8’dir. Bu numara tüm K değerlerini kapsar; K 30 ve K 90 gibi sınıflar aynı numarayla satılır, bu yüzden siparişte K değeri ayrıca belirtilmelidir.
Polyvinylpyrrolidone (PVP)’nin EC / EINECS numarası nedir?
Polimer için tek bir EC numarası yoktur. Bazı belgelerde monomer N-vinilpirolidonun numarası olan 201-800-4 verilir; ürünü tanımlamak için CAS numarası esas alınır.
Polyvinylpyrrolidone (PVP)’nin kimyasal formülü nedir?
Tekrar birimi C₆H₉NO olan polimer (C₆H₉NO)ₙ biçiminde gösterilir. Tekrar biriminin molekül ağırlığı 111,14 g/mol’dür; polimerin ortalama molekül ağırlığı K değerine bağlıdır.
Polyvinylpyrrolidone (PVP) için K değeri ne anlama gelir?
K değeri, polimerin seyreltik çözeltideki viskozitesinden hesaplanan ve ortalama molekül ağırlığıyla ilişkili bir sayıdır. K değeri büyüdükçe zincirler uzar, çözelti kıvamlanır ve film ile bağlayıcılık özellikleri artar.
Polyvinylpyrrolidone (PVP)’nin INCI adı nedir?
INCI adı PVP’dir. INCI adının bulunması, ürünün kozmetikte otomatik olarak kullanılabileceği anlamına gelmez; kalite sınıfı ve yasal koşullar ayrıca değerlendirilmelidir.
Polyvinylpyrrolidone (PVP) kozmetikte kullanılır mı?
Evet. Saç spreyi, jel ve köpüklerde film oluşturucu, renkli kozmetikte bağlayıcı ve dağıtıcı, güneş ürünlerinde su direncini artırıcı olarak kullanılır. Vinilpirolidon polimerleri kozmetik kullanım açısından CIR tarafından güvenli bulunmuştur.
Polyvinylpyrrolidone (PVP) gıda veya ilaçta kullanılır mı, E kodu var mı?
Evet, sınırlı olarak. E 1201 koduyla AB’de gıda katkı maddesi olarak kayıtlıdır ve izin verilen kullanım gıda takviyesi ve tatlandırıcı tabletleriyle sınırlıdır. İlaçta farmakope monografisi olan yaygın bir yardımcı maddedir.
Polyvinylpyrrolidone (PVP) ile PVPP arasındaki fark nedir?
Polyvinylpyrrolidone suda çözünen doğrusal bir polimerdir. PVPP (krospovidon, E 1202) ise çapraz bağlı ve çözünmeyen yapıdadır; tablet parçalayıcı ile bira ve şarap berraklaştırıcı olarak kullanılır ve çözünür povidonun yerini almaz.
Polyvinylpyrrolidone (PVP) ne amaçla kullanılır?
Bağlama, film oluşturma, çözündürme, kristalleşmeyi geciktirme, pigment ve parçacık dağıtma ve kolloit koruma için kullanılır. Tablet, saç ürünü, yapıştırıcı çubuk, mürekkep, membran ve deterjan başlıca ürün örnekleridir.
Polyvinylpyrrolidone (PVP) hangi sektörlerde kullanılır?
İlaç, kozmetik ve kişisel bakım, yapıştırıcı, boya ve mürekkep, membran ve filtrasyon, deterjan, tekstil, seramik, pil ve elektronik malzemeler, nanomalzeme sentezi, tarım, biyoteknoloji ve laboratuvar alanlarında kullanılır.
Polyvinylpyrrolidone (PVP) bağlayıcılık işlevini nasıl gerçekleştirir?
Granülasyon sıvısında çözünür, toz taneciklerini ıslatır ve kuruma sırasında taneciklerin arasında film köprüleri oluşturur. Karbonil gruplarının kurduğu hidrojen bağları laktoz ve selüloz gibi dolgu maddelerine yapışmayı sağlar.
Polyvinylpyrrolidone (PVP) ne işe yarar?
Tabletlere sertlik, saç ürünlerine tutuş ve parlaklık, yapıştırıcılara yapışkanlık, mürekkeplere ve kaplamalara pigment kararlılığı, membranlara gözenek ve hidrofilik özellik kazandırır; zor çözünen etken maddelerin çözünmesine yardım eder.
Polyvinylpyrrolidone (PVP) saç şekillendirici ürünlerde nasıl çalışır?
Çözücü buharlaştıkça saç tellerinin üzerinde şeffaf ve sert bir film oluşturur; teller birbirine yapışarak biçim kazanır. Higroskopik olduğundan nemli havada tutuş azalabilir; bu durumda vinil asetat kopolimerleri tercih edilir.
Polyvinylpyrrolidone (PVP) suda çözünür mü?
Evet, çok iyi çözünür. Etanol, metanol ve kloroformda da çözünür; eter ve hidrokarbonlarda çözünmez. Çözünme hızı K değeri arttıkça yavaşlar ve çözelti kıvamı hızla yükselir; toz karıştırma altında yavaşça eklenmelidir.
Tablet bağlayıcısı olarak ne kadar Polyvinylpyrrolidone (PVP) kullanılır?
Tablet ağırlığına göre çoğunlukla yüzde 2–5 aralığı kullanılır; bazı kaynaklarda yüzde 0,5–5 verilir. Gerçek miktar K değerine, etken maddeye, granülasyon yöntemine ve hedef sertliğe göre denemelerle belirlenir.
Polyvinylpyrrolidone (PVP) tehlikeli bir madde midir?
Çoğu SDS’te tehlikeli madde olarak sınıflandırılmaz. Ağızdan akut toksisitesi çok düşüktür. İnce toz yanıcı toz oluşturabilir ve gözü hafif tahriş edebilir; uygun koruyucu donanımla ve toz oluşturmadan çalışılmalıdır.
Polyvinylpyrrolidone (PVP) neden nem çeker ve peroksit oluşturabilir?
Karbonil grupları suyu hidrojen bağıyla bağladığı için higroskopiktir. Azota komşu karbonlar ise oksijenle tepkimeye eğilimlidir; depolamada hidroperoksit oluşabilir. Bu yüzden nem bariyerli ambalaj ve düşük peroksitli kaliteler önemlidir.
Polyvinylpyrrolidone (PVP) REACH kapsamında kayıtlı mıdır?
Polimerler REACH’te kayıt yükümlülüğünün dışında tutulur; monomer N-vinilpirolidon ise kayıtlıdır. Ürünün güncel mevzuat durumu ve tedarikçi bildirimleri tedarikçiden teyit edilmelidir.
Polyvinylpyrrolidone (PVP)’nin fiziksel görünümü nasıldır?
Beyaz ile hafif sarımsı, kokusuz veya çok hafif kokulu, higroskopik bir tozdur. Düşük K’lı sınıflar çoğunlukla küresel tanecik, yüksek K’lı sınıflar plaka veya pul biçiminde olabilir; bazı kaliteler sulu çözelti olarak satılır.
Polyvinylpyrrolidone (PVP)’nin UN numarası nedir?
Katı ürün için güvenlik bilgi formlarında tehlikeli madde olarak düzenlenmediği belirtilir; bu yüzden UN numarası ve tehlike sınıfı yoktur. Çözelti veya kompleks ürünlerde durum tedarikçinin SDS’inden kontrol edilmelidir.
Polyvinylpyrrolidone (PVP)’de kalıntı monomer ve peroksit neden önemlidir?
Kalıntı N-vinilpirolidon kanserojen sınıflandırmalı bir monomerdir; ilaç ve gıda kalitelerinde sınırı çok düşüktür. Peroksitler ise oksidasyona duyarlı etken maddeleri bozabilir; bu nedenle sınırlar COA üzerinden doğrulanmalıdır.
Polyvinylpyrrolidone (PVP) fiyatı neye göre değişir?
Fiyat; K değeri, kalite sınıfı (ilaç, gıda, kozmetik veya teknik), form, ambalaj, sipariş miktarı, menşe, belgelendirme, monomer ve peroksit sınırları, ham madde maliyetleri ve lojistik koşullarına göre değişir.
Polyvinylpyrrolidone (PVP)’nin alternatifi var mı?
Evet. Kopovidon, polivinil alkol, polietilen glikol, hipromelloz, hidroksipropil selüloz ve vinilpirolidon kopolimerleri uygulamaya göre alternatif olabilir. Hiçbiri her sistemde doğrudan ikame değildir.
Polyvinylpyrrolidone (PVP) nasıl depolanmalıdır?
Serin, kuru ve iyi havalandırılan bir yerde, kapalı orijinal ambalajında, nemden, ısıdan ve yükseltgen maddelerden uzak depolanmalıdır. Açılan ambalaj hemen kapatılmalı ve toz birikimi önlenmelidir.
Polyvinylpyrrolidone (PVP) satın alırken hangi belgeler istenmelidir?
SDS, TDS ve parti bazlı COA temel belgelerdir. Ayrıca farmakope uyumu, REACH bilgisi ve ilaç, gıda veya kozmetik kullanımı için tedarikçi beyanı istenebilir.
Polyvinylpyrrolidone (PVP) satın alırken hangi teknik özellikler önemlidir?
K değeri, azot içeriği, nem, kalıntı monomer, peroksit, aldehit, pH, çözünürlük, parçacık boyutu, yığın yoğunluğu, form, raf ömrü ve ambalaj önemlidir.
POLYVINYLPYRROLIDONE (PVP) – TEKNİK ÖZET
Kimyasal adı: Poli(1-vinilpirolidin-2-on); 1-etenilpirolidin-2-on homopolimeri
Yaygın adı: Polyvinylpyrrolidone, Polivinilpirolidon, Povidon, PVP, Kollidon, Plasdone, Luviskol
CAS No: 9003-39-8
EC / EINECS No: Polimer için tek bir numara yoktur; bazı belgelerde monomerin numarası olan 201-800-4 görülür
Moleküler formül: (C₆H₉NO)ₙ
Molekül ağırlığı: Tekrar birimi 111,14 g/mol; ortalama molekül ağırlığı K değerine göre değişir
Kimyasal sınıfı: Sentetik, iyonik olmayan, suda çözünen N-vinillaktam polimeri
Fiziksel görünüm: Beyaz ile hafif sarımsı, kokusuz veya çok hafif kokulu, higroskopik toz, küresel tanecik veya pul; bazı kaliteler sulu çözelti
Temel özellikler: Suda, etanolde, metanolde ve kloroformda çözünür; eter ve hidrokarbonlarda çözünmez. K değeri yaklaşık 12–120; yoğunluk, yığın yoğunluğu, viskozite, pH ve camsı geçiş sıcaklığı K değerine ve üreticiye göre değişir. Azot içeriği yüzde 11,5–12,8; nem en çok yüzde 5
Başlıca işlevler: Bağlayıcı, film oluşturucu, çözündürücü, dağıtıcı, kolloit koruyucu, kristalleşme geciktirici, viskozite ayarlayıcı, yapışkanlık verici
Önemli uygulama alanları: Tablet ve ilaç formülasyonları, povidon-iyot, saç ve cilt bakımı, yapıştırıcı çubuk ve bantlar, mürekkep ve kaplama, membran, deterjan, tekstil, seramik, pil malzemeleri, nanomalzeme sentezi, laboratuvar
Kalite kontrol açısından kritik parametreler: K değeri, azot, nem, kalıntı N-vinilpirolidon, peroksit, aldehit, ağır metal, pH, parçacık boyutu ve kalite sınıfına uygun belgeler
Depolama: Serin, kuru ve havalandırılan alanda, kapalı nem bariyerli orijinal ambalajda; nemden, ısıdan ve yükseltgen maddelerden ayrı
Mevzuat: Çoğu SDS’te tehlikeli madde olarak sınıflandırılmaz; ince toz yanıcı toz oluşturabilir. E 1201 olarak AB’de sınırlı gıda kullanımına izinlidir, INCI adı PVP’dir, ilaçta farmakope monografisi vardır; çapraz bağlı PVPP (E 1202) ayrı bir maddedir. Kullanım ve taşıma koşulları tedarikçiden ve güncel mevzuattan teyit edilmelidir.
